Jaka stawka ryczałtu na usługi opieki nad osobami starszymi?

Wielu przedsiębiorców świadczących usługi opiekuńcze zastanawia się, jaka jest prawidłowa stawka ryczałtu na usługi opieki nad osobami starszymi. Kluczowe dla ustalenia właściwej formy opodatkowania jest rozróżnienie, czy usługi te świadczone są z zapewnieniem zakwaterowania, czy bez niego, co bezpośrednio wpływa na wysokość podatku.

Stawka ryczałtu na usługi opieki nad osobami starszymi

W pierwszej kolejności wskażmy, że warunkiem skorzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania jest złożenie oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy z 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: ustawa): sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.

Ustawa przewiduje również wyłączenia z tej formy opodatkowania. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy: opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 1b, nie stosuje się do podatników:

1. opłacających podatek w formie karty podatkowej na zasadach określonych w rozdziale 3;
2. korzystających, na podstawie odrębnych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego;
3. osiągających w całości lub w części przychody z tytułu:

1. prowadzenia aptek,
2. (uchylona)
3. działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
4. (uchylona)
5. (uchylona)
6. działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;
7. wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii;
8. podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:

• samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,
• w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
• samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka

– jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Wskazać należy, że jeżeli podatnik prowadzący działalność gospodarczą spełnia wspomniane warunki (zarówno o charakterze pozytywnym, jak i negatywnym), to może jako formę opodatkowania wybrać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Usługi pomocy społecznej bez zakwaterowania

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy działalność usługowa oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU). 

Pod pojęciem usług rozumie się wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek prowadzących działalność o charakterze produkcyjnym, podczas której bezpośrednio nie powstają nowe dobra materialne – usługi na rzecz produkcji, a także wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej i ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej. Ustawodawca nie zawarł w ustawie samodzielnej i jednoznacznej definicji działalności usługowej, lecz w tym zakresie odesłał do PKWiU.

Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zależą rodzaju działalności, z jakiej podatnik uzyskuje przychody. Zostały one określone w art. 12 ust. 1 ustawy i zależą od tego, z jakiego rodzaju działalności podatnik uzyskuje przychody. 

Aby rozróżnić rodzaje działalności, ustawodawca posłużył się m.in. grupowaniami PKWiU, które zostały wprowadzone Rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 września 2015 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Zatem konieczne jest każdorazowe przypisanie rodzaju wykonywanych czynności do określonego grupowania PKWiU.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. x ustawy o zryczałtowanym podatku 15-procentowa stawka ryczałtu ma zastosowanie do przychodów z tytułu świadczenia usług:

• w zakresie pomocy społecznej bez zakwaterowania (PKWiU ex dział 88), z wyłączeniem usług pomocy społecznej bez zakwaterowania w zakresie odwiedzania i pomocy domowej świadczonych osobom z niepełnosprawnościami (PKWiU 88.10.14), 
• usług pomocy społecznej bez zakwaterowania w zakresie opieki dziennej świadczonych dorosłym z niepełnosprawnościami (PKWiU 88.10.15),
• usług pomocy społecznej bez zakwaterowania w zakresie opieki dziennej nad dziećmi, z wyłączeniem opieki nad dziećmi z niepełnosprawnościami (PKWiU 88.91.11), 
• usług pomocy społecznej bez zakwaterowania w zakresie opieki dziennej nad dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnościami (PKWiU 88.91.12),
• usług pomocy społecznej bez zakwaterowania świadczonych przez opiekunki do dzieci (PKWiU 88.91.13), 
• pozostałych usług pomocy społecznej bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKWiU 88.99.19), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że ilekroć w ustawie używa się oznaczenia ex przy symbolu danego grupowania PKWiU, oznacza to, że zakres wyrobów lub usług jest węższy niż określony w tym grupowaniu, o czym stanowi art. 4 ust. 4 ustawy. Oznaczenie ex dotyczy zatem tylko określonej usługi z danego grupowania. Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania przepisu tylko do tej nazwy grupowania. 

Podatnik świadczący usługi w zakresie pomocy społecznej bez zakwaterowania w zakresie opieki dziennej świadczone osobom w podeszłym wieku (PKWiU 88.10.12.0) podlega opodatkowaniu ryczałtem według stawki 15%, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. x ustawy. Grupowanie to obejmuje również usługi opiekunek realizujących opiekę dzienną nad seniorami.

Usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. g ustawy stawka podatku dla przychodów z tytułu świadczenia usług pomocy społecznej z zakwaterowaniem (PKWiU dział 87) wynosi 8,5% do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł.

Wskazany dział 87 PKWiU obejmuje usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem zapewniające pomoc pielęgniarską lub innego typu pomoc świadczoną potrzebującym jej osobom. W ramach tego działu można wskazać na:

• usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem zapewniającej opiekę pielęgniarską, bez nadzoru lekarza, realizowane np. w domach pomocy społecznej, domach rehabilitacyjnych i pozostałych placówkach pomocy społecznej. 
• usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem świadczone osobom w podeszłym wieku i osobom z niepełnosprawnościami realizowaną w domach emeryta, domach pomocy społecznej z minimalną opieką pielęgniarską lub bez tej opieki. 
• usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem świadczone osobom w podeszłym wieku i osobom niepełnosprawnym przez domy emeryta, domy pomocy społecznej z minimalną opieką pielęgniarską. 

W rezultacie w zakresie klasyfikacji danej usługi należy posługiwać się kodami PKWiU. Co istotne również stawki podatkowe są uzależnione od przyporządkowania usługi do odpowiedniego kodu PKWiU.

W świetle powyższego obniżona stawka podatkowa obowiązuje wyłącznie w zakresie świadczenia usług opieki nad osobami starszymi wraz z zakwaterowaniem. Będzie to zatem dotyczyć np. usług oferowanych w domach emeryta czy też domach starców. Jak już wskazaliśmy, w przypadku gdy usługa opieki jest świadczona w miejscu zamieszkania osoby starszej (dom/mieszkanie) właściwą stawką podatkową będzie stawka 15% uzyskanego przychodu.