Poradnik Przedsiębiorcy

Formy opodatkowania podatkiem dochodowym - podstawowe informacje

Osoby fizyczne, które decydują się na założenie własnej firmy muszą przede wszystkim dokonać wyboru formy opodatkowania. Jest do decyzja kluczowa z punktu widzenia późniejszych rozliczeń podatkowych. Przedsiębiorcy mogą wybierać spośród czterech dostępnych form opodatkowania: podatek według skali podatkowej, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub karta podatkowa. Czym charakteryzuje się dana forma opodatkowania? Przeczytaj i sprawdź!

Podatek według skali podatkowej

Skala podatkowa jest metodą opodatkowania PIT, na podstawie której stosowana jest tzw. progresja podatkowa. Polega na tym, że stawka podatku rośnie wraz z przekroczeniem ustalonego ustawowo progu.

Skala podatkowa obowiązująca w 2019 roku wynosi:

Podstawa obliczenia 
podatku w złotych

Podatek wynosi

ponad

do

 

85.528

18%

minus kwota zmniejszająca podatek

85.528

 

 

15.395 zł 04 gr + 32% nadwyżki ponad 85.528 zł

 

minus kwota zmniejszająca podatek

Podstawową zaletą tej metody rozliczania PIT jest przede wszystkim fakt, że podatnik może obniżyć przychody o koszty poniesione w celu ich uzyskania, a także o straty z lat ubiegłych poniesione z działalności gospodarczej czy opłacone składki ZUS. Dodatkowo przysługują z tego tytułu ulgi podatkowe (w tym wspólne rozliczanie się z małżonkiem). Natomiast należy pamiętać, że w tej sytuacji przychody osiągnięte z pozarolniczej działalności gospodarczej łączy się z przychodami osiągniętymi z innych źródeł opodatkowanych podatkiem progresywnym (skala podatkowa). Tym samym może to spowodować zwiększenie stawki podatku z 18% na 32%, gdy suma dochodów przekroczy próg 85.528 zł.

Roczna kwota wolna od podatku w roku 2019 to 8000 zł.

Podatek liniowy

Z opodatkowania podatkiem liniowy według stawki 19% mogą korzystać m.in. podatnicy samodzielnie prowadzący działalność gospodarczą. Podatek liniowy jest prosty do wyliczenia i w swej konstrukcji przypomina schemat wyliczenia podatku według skali podatkowej. Do urzędu skarbowego wpłacany jest w okresach miesięcznych lub kwartalnych 19-procentowy podatek od dochodu. W tej sytuacji jest również możliwe rozliczenie straty z lat ubiegłych oraz pomniejszenie przychodu o poniesione koszty związane z działalnością.

Z podatku liniowego nie mogą korzystać podatnicy, którzy wykonują usługi na rzecz byłych lub obecnych pracodawców, jakie odpowiadają czynnościom, które wykonywali lub wykonują w roku podatkowym w ramach stosunku pracy. W tej sytuacji będzie można skorzystać z podatku liniowego dopiero po upływie roku.  

Jednak przy tej formie opodatkowania została wyłączona możliwość wspólnego rozliczania się z małżonkiem czy korzystania z ulg podatkowych.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym płacą podatek wyłącznie od osiągniętego przychodu. Nie mają możliwości pomniejszania go o koszty jego uzyskania. Aby można było się rozliczać z uproszczonej formy opodatkowania, należy zgłosić ten fakt do US właściwego według miejsca zamieszkania, do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. W zależności od rodzaju wykonywanej działalności stawka ryczałtu może wynosić 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12,5%, 17% lub 20%.

Jednak nie każdy przedsiębiorca może skorzystać z tej formy opodatkowania. Bowiem zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pewne kategorie działalności zostały zwolnione z tego przywileju. Należą do nich:

  • apteki,

  • działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),
  • działalność w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

  • prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt 11 (czyli z wyjątkiem zawodu lekarza wszystkich specjalności, technika dentystycznego, felczera, położnej, pielęgniarki, tłuma­cza oraz nauczyciela w zakre­sie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny),

  • świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy (m.in. reklamowe, pośrednictwa finansowego, detektywistyczne i ochroniarskie),

  • działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,

  • wytwarzanie wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

Należy pamiętać, że za pomocą ryczałtu nie mogą się rozliczać przedsiębiorcy, którzy uzyskali przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej przekraczające 250.000 euro.

Poza tym wyłączenie ma również zastosowanie w odniesieniu do podmiotów rozpoczynających działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.

Karta podatkowa

Karta podatkowa stanowi najprostszą formę opodatkowania. Bowiem kwota podatku nie jest uzależniona od osiąganego dochodu, a zależy jedynie od:

  • rodzaju prowadzonej działalności,

  • liczby mieszkańców gminy, na której terenie jest prowadzona działalność,

  • liczby zatrudnionych pracowników.

Przy tej formie rozliczeń  podatnik nie ma obowiązku składania tradycyjnej deklaracji PIT.

Należy jednak pamiętać, że przedsiębiorcy, którzy chcą rozliczać się na podstawie karty podatkowej, powinni spełnić szereg wymogów:

  • nie prowadzą innej pozarolniczej działalności gospodarczej,

  • małżonek przedsiębiorcy nie prowadzi działalności gospodarczej w tym samym zakresie,

  • nie korzystają z usług osób zatrudnionych włącznie przez siebie, w wyjątkiem usług specjalistycznych,

  • nie wytwarzają wyrobów opodatkowanych na podstawie odrębnych przepisów akcyzą,

  • funkcjonują na terytorium państwa polskiego.

Dodatkowo profil działalności powinien pochodzić z zakresu działów określonych w Obwieszczeniu Ministra Finansów m.in.:

  • działalność usługowa oraz wytwórczo -usługowa,

  • usługi w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi i kwiatami,

  • usługi w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi,
  • sprzedaż posiłków domowych w mieszkaniach,

  • wolne zawody świadczone w zakresie ochrony zdrowia, np. lekarz, pielęgniarka,

  • wolne zawody - świadczenie usług weterynaryjnych,

  • opieka domowa nad dziećmi i osobami chorymi,

  • usługi edukacyjne - udzielanie lekcji na godziny,

  • gastronomia,
  • usługi transportowe,
  • usługi osób fizycznych, o których mowa w art. 23 ust. 1a ustawy.

Opodatkowanie kartą podatkową polega na wpłacaniu do urzędu skarbowego stałe i ustalonej przez urząd kwoty podatku, nie zależnej od wysokości osiągniętych w danym roku przychodów.

Wybór formy opodatkowania - terminy

Wybór formy opodatkowania przez przedsiębiorców rozpoczynających działalność oraz jej zmiana przez podatników kontynuujących działalność dokonywana jest na tych samych zasadach.

Przedsiębiorcy rozpoczynający prowadzenie działalności, a także kontynuującą ją, mogą złożyć oświadczenie o wyborze formy opodatkowania do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym. W przypadku wyboru karty podatkowej oświadczenie należy złożyć do 20 stycznia danego roku.