Poradnik Przedsiębiorcy

Nieodpłatne przekazanie towarów w świetle ustawy o VAT

W ostatnich latach następuje dynamiczny rozwój różnych form reklamy. Przedsiębiorcy korzystają przy tym z różnych technologii i możliwości pokazania się na rynku krajowym jak i zagranicznym. Nieodpłatne przekazanie towarów na reprezentację i reklamę jest jednym z przejawów tworzenia wizerunku firmy.

Czym jest reprezentacja i reklama

Przez reklamę rozumie się wszelkie działania, mające na celu ukazanie produktów firmy w określonej formie lub postaci w taki sposób aby zachęcić wszystkich możliwych, potencjalnych klientów do ich zakupu.

Z kolei reprezentacja w praktyce gospodarczej określana jest jako stworzenie najbardziej korzystnego obrazu prowadzonej działalności gospodarczej a poprzez to skuteczne jej promowanie.

Reprezentacja i reklama a podatek VAT

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się także nieodpłatne przekazanie towarów należących do firmy, a w szczególności:

  1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste przedsiębiorcy lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

  2. wszelkie inne darowizny

- jeżeli właścicielowi firmy przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Nieodpłatne przekazanie towarów o małej wartości

Sytuacją wyjątkową w nieodpłatnym przekazywaniu towarów jest przypadek przekazania towarów stanowiących prezenty o małej wartości lub próbki. Nie stanowią one bowiem odpłatnej dostawy towarów a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT z tym, że przekazanie to musi nastąpić wyłącznie na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika.

Inną kategorią towarów o małej wartości są prezenty o małej wartości. Przedsiębiorca nie opodatkowuje tej transakcji, jeżeli przekazuje jednej osobie prezenty:

  1. o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, wówczas gdy prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób,

  2. których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa w pkt 1, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Praktyka orzecznicza bardzo skrupulatnie stoi na straży powyższych limitów. Przykładem może być interpretacja indywidualna z 4 kwietnia 2016r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygn. IBPP1/4512-999/15/AW jak również interpretacja indywidualna z 11 maja 2015r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygn. IBPP1/4512-98/15/AW.

Wobec licznych problemów z interpretacją czy nieodpłatnie przekazany towar stanowi próbkę czy też nie, organy orzecznicze określiły pewne przesłanki, których spełnienie przybliża określenie przekazywanego towaru jako próbkę:

  1. stanowi niewielką ilość towaru, która reprezentowała określony rodzaj lub kategorię towarów,

  2. zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru,

  3. ilość lub wartość przekazywanych próbek nie wskazywała na działanie mające charakter handlowy.

Stanowisko to znajduje swoje odzwierciedlenie w interpretacji indywidualnej z 23 lutego 2016r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygn. ILPP3/4512-1-268/15-5/MR.

Opodatkowanie nieodpłatnego przekazania towarów

Nieodpłatne przekazanie towarów na cele reprezentacji i reklamy poza wyżej wymienionymi wyjątkami należy opodatkować w miesiącu dokonania tej dostawy. Jednak fundamentalną kwestią jest to, czy przy nabyciu przekazywanych towarów przysługiwało przedsiębiorcy prawo do odliczenia podatku VAT. Może bowiem zdarzyć się sytuacja, w której przedsiębiorca zakupił towary od osoby podmiotowo lub przedmiotowo zwolnionej z podatku VAT. W takiej sytuacji nieodpłatne przekazanie towarów na cele reprezentacji i reklamy nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Przekazanie samochodu do firmy małżonka

Przedsiębiorca i jego żona prowadzą dwie odrębne działalności gospodarcze. Do firmy przedsiębiorcy nabyto samochód na podstawie faktury VAT Marża. Przy tym zakupie nie przysługiwało prawo odliczenia podatku VAT. Po kilku latach użytkowania przedsiębiorca postanowił przekazać przedmiotowy samochód do firmy małżonki. W czasie użytkowania w ramach świadczenia usług naprawy zostały wymienione części. Od tych usług przedsiębiorca odliczył podatek VAT natomiast do dnia przekazania nastąpiło ich zużycie.

W tej sytuacji przekazanie tegoż samochodu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Stanowisko to znajduje swoje odzwierciedlenie w interpretacji indywidualnej z dnia 14.07.2016r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygn. IBPP2/4512-262/16/AB.

Nieodpłatne przekazanie towarów na rzecz franczyzobiorcy z kraju trzeciego

Przedsiębiorca w związku z rozwojem firmy zainicjował działanie w ramach modelu franczyzy. Przedmiotem umów zawieranych z podmiotami trzecimi (franczyzobiorcy) jest m.in. odpłatne udzielenie przez firmę przedsiębiorcy zgody na promocję, oferowanie, dystrybuowanie oraz sprzedaż produktów w sklepach w zakresie szczegółowo określonym w każdej umowie franczyzowej.

Przedsiębiorca ponosi koszty związane z wyposażeniem sklepów znajdujących się na terytorium krajów trzecich. Zakupione towary w dalszej kolejności są transportowane na terytorium kraju trzeciego i nieodpłatnie przekazywane na rzecz franczyzobiorcy prowadzącego dany sklep.

Powyższe nieodpłatne przekazanie towarów będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT ponieważ przysługiwało przedsiębiorcy prawo do odliczenia podatku VAT od faktur zakupu. Jednocześnie jeżeli przedsiębiorca będzie posiadał dokumenty potwierdzające wywóz towarów (eksport towarów) wówczas będzie mógł zastosować stawkę 0% dla przekazywanych towarów dla franczyzobiorców.

Stanowisko to znajduje swoje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z dnia 02.03.2015r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygn. IBPP4/443-571/14/LG.

Przekazanie towarów na cele charytatywne a VAT

Przedsiębiorca chce przekazać nieodpłatnie towary na rzecz organizacji charytatywnej. Chcąc skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT w myśl art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT transakcja musi dotyczyć przekazania produktów spożywczych. Z tej grupy wyłącza się natomiast napoje alkoholowe o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napoje alkoholowe będące mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%. Ponadto organizacja na rzecz której przedsiębiorca przekaże towary musi mieć charakter organizacji pożytku publicznego a przekazywane towary muszą być przeznaczone na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

Oprócz powyższego przedsiębiorca musi posiadać dokumentację potwierdzającą dokonanie dostawy towarów żywnościowych na rzecz organizacji pożytku publicznego, która to przeznaczy dane towary wyłącznie na prowadzoną działalność charytatywną.

Powyższe stanowisko znajduje swoje odbicie w interpretacji indywidualnej z dnia 10.07.2014r. Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie o sygn. IPPP2/443-396/14-2/RR.

Powyższa publikacja obrazuje niełatwe wątki opodatkowania podatkiem VAT transakcji nieodpłatnego przekazania towarów na cele reprezentacji i reklamy. Poza wytycznymi organów podatkowych co do rozróżnienia próbek oraz towarów o niskiej wartości brak jest ogólnych uwarunkowań co do zastosowania braku konieczności opodatkowania nieodpłatnego przekazania towarów. Dlatego, też każdą sytuację należy rozpatrywać indywidualnie.