W rozumieniu ustawy o VAT grunty stanowią towary, ich sprzedaż zaś jest kwalifikowana jako odpłatna dostawa towarów. Jednocześnie przepisy tego aktu prawnego przewidują możliwość zastosowania zwolnienia od podatku w zakresie sprzedaży nieruchomości. W poniższym artykule zastanowimy się, czy obejmuje to również kwestię taką jak sprzedaż gruntu leśnego.
Odpłatna sprzedaż nieruchomości a podatek VAT
Zgodnie z art. 2 pkt 6 Ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT): ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Odnosząc się do cywilistycznego znaczenia rzeczy, należy wskazać, że dzielą się one na nieruchomości oraz ruchomości. W konsekwencji zbycie nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ musi być ona zrealizowana przez podmiot, który jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza” na potrzeby podatku od towarów i usług zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Należy zauważyć, że stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy: podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według zaś art. 15 ust. 2 ustawy: działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem VAT w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:
- po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
- po drugie czynność została wykonana przez podmiot, który jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwe zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników, jeżeli dokonują sprzedaży, przekazania bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży lub wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata, oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Sprzedaż gruntu leśnego a zwolnienie z podatku VAT
Jeżeli dochodzi do sprzedaży nieruchomości przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, pojawia się pytanie, czy tego typu sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT, czy też możliwe jest zastosowanie zwolnienia podatkowego.
W tym zakresie należy wskazać na treść art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, gdzie można przeczytać, że: zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
W związku z powyższym zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane.
Jak wynika z art. 2 pkt 33 ustawy: ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak stanowi art. 3 ust. 1 Ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Natomiast w art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano, że: w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
- lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
- sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku – decyzja o warunkach zabudowy jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
W konsekwencji opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane. W przypadku tych ostatnich podatek nałożono wyłącznie na te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, w przypadku których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, są zwolnione z podatku VAT. Ustawa o VAT w kontekście zastosowania właściwej stawki tego podatku przy sprzedaży gruntu nakazuje oceniać jego przeznaczenie wyłącznie na podstawie istniejącego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wydanych decyzji o warunkach zabudowy.
Jak wskazuje treść interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 kwietnia 2025 roku (nr 0111-KDIB3-2.4012.99.2025.2.DK):
Podsumowując, sprzedaż nieruchomości gruntowej sklasyfikowanej w ewidencji gruntu jako las stanowi odpłatną dostawę towaru na gruncie podatku VAT, która jednocześnie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Polecamy:
