W artykule przeanalizujemy, czy wpłata utargów na rachunek firmowy z konta wspólnika wiąże się z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Sprawdzimy, jak organy podatkowe kwalifikują taką operację w kontekście przepisów ustawy o PCC. Sprawdzimy, jak organy podatkowe kwalifikują taką operację w kontekście przepisów ustawy o PCC i czy przekazanie środków za pośrednictwem rachunku osobistego rodzi obowiązek podatkowy.
Zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem o PCC
W art. 1 ust. 1 Ustawy z 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: ustawa o PCC) zawarto zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy podatek ten dotyczy m.in. takich czynności cywilnoprawnych jak: umowa pożyczki czy umowa depozytu nieprawidłowego.
Natomiast zgodnie z art. 720 § 1 Ustawy z 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny: przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Z treści cytowanego przepisu wynika, że umowa pożyczki jest umową konsensualną, dwustronnie zobowiązującą, polegającą na zobowiązaniu stron do przeniesienia własności pieniędzy lub innych rzeczy oznaczonych rodzajowo, natomiast jej gospodarczy sens wyraża się w tym, że biorący pożyczkę uzyskuje możliwość korzystania przez pewien czas z wartości przekazanych mu przez dającego pożyczkę.
Zgodnie z art. 845 Kodeksu cywilnego: jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu.
Depozyt nieprawidłowy uznawany jest albo za odmianę zwykłej umowy przechowania, instytucję odrębną od umowy pożyczki, albo odrębny typ umowy nazwanej. Uznaje się również, że depozyt nieprawidłowy (przechowanie nieprawidłowe) jest umową szczególnego rodzaju, zawierającą elementy przechowania i pożyczki.
Przedmiotem depozytu nieprawidłowego mogą być wyłącznie pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Osoba biorąca pieniądze (rzecz) do depozytu nieprawidłowego ma obowiązek oddać taką samą ilość pieniędzy (rzeczy), ale niekoniecznie tę samą.
Depozyt nieprawidłowy ma miejsce wtedy, gdy z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku. Do przyjęcia depozytu nieprawidłowego nie jest konieczne wyraźne zastrzeżenie tego w umowie, niemniej dla zastosowania art. 845 Kodeksu cywilnego konieczne jest ustalenie, że przechowawca uprawniony został do rozporządzania oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub rzeczami oznaczonymi co do gatunku, co nie ma miejsca w opisanej we wniosku sytuacji.
Upoważnienie do rozporządzania oddanymi na przechowanie pieniędzmi jest dla bytu umowy depozytu nieprawidłowego konieczne – sam fakt oddania na przechowanie pieniędzy nie tworzy bowiem jeszcze stosunku depozytu nieprawidłowego z prawem rozporządzania nimi.
Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem, decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa.
Jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to do oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikację pod względem prawnym.
Wpłata utargów na rachunek firmowy z konta wspólnika a podatek od czynności cywilnoprawnych
Dalej wskażmy, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem PCC czynności prawne dające podobny efekt gospodarczy (ekonomiczny) co czynności objęte ustawą, jednak przybierające inną postać cywilnoprawną.
Czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.
W tym zakresie warto przytoczyć treść interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 czerwca 2026 roku (nr 0111-KDIB2-3.4014.210.2026.1.JS):
Umowa pomiędzy Państwem (Spółką) a wspólnikiem/członkiem zarządu, którą planują Państwo zawrzeć, będzie wyłączać prawo do jakiegokolwiek rozporządzania powierzonymi środkami. Do zadań wspólnika/członka zarządu będzie należało tylko pobranie utargu, wpłacenie go na rachunek prywatny, a następnie dokonanie bezzwłocznie przelewu środków w kwocie równej utargowi na Państwa (Spółki) rachunek firmowy.
Z treści wniosku nie wynika, żeby Państwo – Spółka zawierali ze wspólnikiem/członkiem zarządu umowę pożyczki (zaciągali pożyczkę), czy też brali w depozyt środki pieniężne (zawierali umowę depozytu).
Reasumując, opisana we wniosku czynność nie stanowi czynności wymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych; nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Z tytułu opisanych we wniosku czynności nie będzie ciążył na Państwu (Spółce) obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Dodatkowo w cytowanym wyżej piśmie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że transfer gotówki z utargu na rachunek firmowy spółki z o.o. poprzez rachunek prywatny wspólnika/członka zarządu w żaden sposób nie zmienia umowy spółki ani też nie stanowi żadnej z czynności wskazanych w art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o PCC, tj. nie stanowi podwyższenia kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki ani dopłaty.
Środki pieniężne z utargu od samego początku stanowią własność spółki (aktywa w postaci środków pieniężnych) i jako własność spółki zmieniają tylko lokalizację, z kasy firmowej na rachunek firmowy spółki, za pośrednictwem rachunku bankowego wspólnika/członka zarządu.
Analizowanej czynności nie można utożsamiać z umową pożyczki czy też z umową depozytu nieprawidłowego, co oznacza, że na gruncie podatku PCC mamy do czynienia z transakcją neutralną podatkowo.
