Czy na paragonie można umieścić NIP zagranicznego kontrahenta?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Polskie przepisy podatkowe precyzyjnie określają zasady dokumentowania sprzedaży na rzecz przedsiębiorców. Wielu sprzedawców zadaje sobie pytanie, czy na paragonie można umieścić NIP zagranicznego kontrahenta, aby następnie móc wystawić do niego fakturę. Kwestia ta jest kluczowa dla zgodnego z prawem rozliczania transakcji międzynarodowych i unikania sankcji podatkowych, dlatego warto dokładnie przeanalizować obowiązujące wymogi.

Dokumentowanie sprzedaży na rzecz innego podatnika paragonem fiskalnym

Na początku wskażmy, że art. 111 ust. 1 ustawy o VAT określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Jeżeli nabywcą danego towaru lub usługi jest podmiot inny niż wymieniony w art. 111 ust. 1, to taka sprzedaż w ogóle nie jest objęta obowiązkiem ewidencjonowania jej przy użyciu kasy rejestrującej. Tutaj zauważmy, że w myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jednocześnie zgodnie z art. 106b ust. 5 ustawy o VAT w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.

Wskazany wyżej przepis art. 106b ust. 5 ustawy wprowadza zasadę, zgodnie z którą w przypadku sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, fakturę do paragonu fiskalnego na rzecz nabywcy posługującego się NIP-em (lub numerem podatku od wartości dodanej) wystawia się tylko w przypadku, gdy paragon dokumentujący tę sprzedaż zawiera ten numer.

W myśl art. 106b ust. 6 ustawy w przypadku stwierdzenia, że podatnik wystawił fakturę z naruszeniem ust. 5, organ podatkowy ustala temu podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.

Analizowany przepis dotyczy zarówno podatników podatku (polskich podatników), jak i podatników podatku od wartości dodanej, co powoduje, że zastosowanie znajdzie również w odniesieniu do kontrahentów z Unii Europejskiej prowadzących działalność gospodarczą. Również tego typu podmioty muszą podać swój identyfikator podatkowy do paragonu fiskalnego, jeżeli następnie chcą otrzymać fakturę.

W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku wystawienia paragonu bez numeru identyfikacji podatkowej kontrahenta z UE będącego podatnikiem podatku od wartości dodanej również obowiązuje zasada wskazująca na brak możliwości wystawienia faktury. Naruszenie tej reguły wiąże się z sankcją podatkową w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Dodać przy tym należy, że przepis ten nie dotyczy sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym na rzecz podatników podatku o podobnym charakterze, czyli kontrahentów spoza UE.

Art. 106b ust. 5 ustawy o VAT odnosi się zarówno do nabywcy będącego podatnikiem podatku VAT, jak i nabywcy będącego podatnikiem podatku od wartości dodanej. Regulacja ta ma takie samo zastosowanie zarówno do nabywców będących podatnikami podatku VAT, jak i podatnikami podatku od wartości dodanej, co powoduje, że zastosowanie znajdzie również w odniesieniu do zagranicznych kontrahentów z UE będących podatnikami podatku od wartości dodanej.

Kiedy konieczny jest NIP zagranicznego kontrahenta na paragonie?

W kontekście analizowanego zagadnienia warto sięgnąć do treści interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 3.10.2024 r., nr 0112-KDIL3.4012.464.2024.2.MC, gdzie organ podatkowy wskazał, że w przypadku dokonania sprzedaży zaewidencjonowanej przy pomocy kasy rejestrującej, potwierdzonej paragonem fiskalnym:

  • na rzecz podmiotów z UE prowadzących działalność gospodarczą niebędących podatnikami podatku od wartości dodanej, jak i
  • na rzecz podmiotów spoza UE, które dokonują zakupów

– można wystawić faktury VAT, jeżeli paragon dokumentujący sprzedaż nie zawiera żadnego numeru służącego do identyfikacji podatkowej takiego klienta.

Analizowany powyżej art. 106b ust. 5 ustawy ma zastosowanie jedynie do wystawienia faktur na rzecz podatnika podatku lub podatnika podatku od wartości dodanej. Tym samym jeżeli sprzedaż zaewidencjonowana przy zastosowaniu kasy rejestrującej, potwierdzona paragonem fiskalnym bez numeru NIP lub z niepełnym numerem NIP, nie została dokonana na rzecz podatnika VAT ani podatnika podatku od wartości dodanej innego państwa członkowskiego UE, fakturę na rzecz innego podmiotu można wystawić, nawet jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży nie zawiera żadnego numeru służącego do identyfikacji podmiotu dla celów podatkowych. W tej sytuacji możliwe jest wystawienie faktury bez podania numeru, skoro nabywca towarów lub usług nie jest zidentyfikowany na potrzeby podatku w jakimkolwiek kraju.

Dla podmiotów z UE niebędących podatnikami podatku od wartości dodanej, jak i na rzecz podmiotów spoza UE możliwe jest wystawienie paragonu bez umieszczania na nim numeru NIP nabywcy. W takim przypadku sprzedawca może wystawić fakturę do paragonu, nawet jeżeli paragon nie zawierał w ogóle NIP-u nabywcy.

Wymogi techniczne: NIP zagranicznego kontrahenta na paragonie

Ponadto Dyrektor KIS w przywołanej interpretacji z dnia 3.10.2024 r. odniósł się również do aspektów technicznych związanych z długością numeru identyfikacji podatkowej zagranicznych kontrahentów. W treści czytamy:

„Jednocześnie wskazać należy, że podane przez Państwa przyczyny niewskazania numeru NIP na paragonie, tj. ograniczenia funkcjonalności systemu – długość numeru NIP zagranicznego kontrahenta, uniemożliwia umieszczenie go w całości na paragonie – nie mogą być powodem niewywiązania się z nałożonych obowiązków wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług. Państwo, jako sprzedawcy towarów, są zobowiązani do przestrzegania przepisów ustawy.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie przewiduje zwolnień z obowiązku sprzedawcy ze względu na brak możliwości wystawienia paragonu bez NIP z wyżej wskazanych powodów.”

Tym samym jeżeli podatnik prowadzi sprzedaż na rzecz podmiotów będących podatnikami podatku od wartości dodanej z UE, to ma obowiązek dostosowania m.in. systemów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej oraz organizacji pracy w taki sposób, aby obowiązek wynikający z ustawy mógł być zrealizowany.

Sprzedawca nie może umieszczać w treści paragonu tylko części numeru NIP, jaki mieści się na wydruku. Takie działanie nie jest prawidłowe i nie ma tu znaczenia fakt, że następnie na wystawionej fakturze podatnik umieści pełen NIP nabywcy.

W konsekwencji wystawienie faktury do paragonu na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy na paragonie widnieje NIP nabywcy. W praktyce oznacza to, że sprzedawca w momencie zawierania transakcji sprzedaży musi wiedzieć, czy kupujący występuje w roli osoby fizycznej i dokonuje zakupów na cele prywatne, czy reprezentuje firmę, a zakupy mają być wykorzystywane w działalności gospodarczej.

Jeżeli zatem dana transakcja zostanie zaewidencjonowana na kasie fiskalnej bez uwzględnienia całego numeru NIP nabywcy będącego podatnikiem podatku lub podatku od wartości dodanej, sprzedawca nie może wystawić faktury z numerem NIP do tego paragonu dla tego podatnika, zgodnie z dyspozycją art. 106b ust. 5 ustawy o VAT.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów