Poradnik Przedsiębiorcy

Dywidendy w spółkach – kiedy i jak je wypłacać?

Dywidenda w spółkach jest prawem do zysku z ich działalności. Nazywana jest również dochodem z kapitału. Występuje w spółkach kapitałowych, czyli w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz w spółce akcyjnej. Zasady ustalania i wypłaty dywidendy regulowane są przez Kodeks spółek handlowych. Od marca 2019 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące wypłaty dywidendy w spółkach z o.o. Kiedy wypłacane są dywidendy? Kto je wypłaca i jak się je oblicza? Które spółki proponują najwyższe dywidendy? Na te i inne pytania odpowiemy w niniejszym artykule.

Kiedy wypłacane są dywidendy w spółkach? 

Z punktu widzenia inwestora, który włożył swój kapitał w spółkę, ważne jest, kiedy wypłaca się dywidendę i czy spółka robi to regularnie. Wszystko uzależnione jest od polityki dywidendowej, jaką prowadzi przedsiębiorstwo. Decydując się na zainwestowanie pieniędzy w daną spółkę, inwestor bardzo często bierze pod uwagę właśnie tę kwestię. Inwestycja w papiery wartościowe spółki kapitałowej to zazwyczaj perspektywa osiągania stałych dochodów z zainwestowanego kapitału. Dywidendy wypłacane mogą być w dwóch formach:

  • jako środki pieniężne,

  • jako inne aktywa, w których jest posiadaniu.

Należy zauważyć, że dywidenda wypłacana jest nie tylko z zysku netto, czyli zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym, osiągniętego w bieżącym roku obrotowym, lecz także może być wypłacana z:

  • kapitału zapasowego, o ile powstał z zysku spółki,

  • niepodzielnych zysków z lat poprzednich,

  • kapitałów rezerwowych, o ile powstały z zysku spółki.

Oznacza to, że dywidenda wypłacana jest również w sytuacji, kiedy spółka poniosła stratę w danym roku obrotowym. Wtedy dywidendę wypłaca się z zysków z lat ubiegłych. Najpopularniejszym okresem na wypłatę dywidend jest połowa roku. Wynika to z faktu zamknięcia w pierwszym kwartale roku następnego wyników finansowych roku poprzedniego. Poniżej przedstawiamy popularne terminy przydzielania prawa do dywidendy spółek notowanych na GPW.

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GPW

Kto wypłaca i jak oblicza się dywidendę?

Podmiotem uprawnionym do wypłaty dywidendy są spółki kapitałowe. Zarówno spółka z o.o., jak i spółka akcyjna zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych (ksh) i/lub umową (statutem) spółki dokonuje wypłat dywidendy swoim wspólnikom lub udziałowcom. Zgodnie z art. 191 i 192 ksh określa wysokość udziału w zyskach w spółce z o.o. Wysokość dywidendy może zostać również szczegółowo opisana w umowie spółki, o ile ksh przewiduje taką możliwość. W tym przypadku art. 191 § 2 na to zezwala. Regulacja prawna dla spółki akcyjnej znajduje się w art. 347 i 348 ksh. Również i w tym rodzaju spółki istnieje możliwość odmiennego sposobu podziału zysku, z uwzględnieniem art. 348 ksh, mówiącego o maksymalnej kwocie i terminie wypłaty dywidendy. 

Wysokość dywidendy uzależniona jest od wysokości wyniku finansowego spółki w danym roku obrotowym. Wartość wypłaty dywidendy określa zgromadzenie wspólników (sp. z o.o.) lub walne zgromadzenie akcjonariuszy (spółka akcyjna), mając na uwadze poniższe kwestie:

  • plany inwestycyjne spółki,

  • horyzont spółki na najbliższe miesiące.

Jeśli w danym roku firma postanowiła pozostawić część zysku w spółce, wysokość dywidendy będzie niższa. Takie działanie ma na celu doinwestowanie spółki lub umocnienie wyników firmy. Każdy akcjonariusz uprawniony jest do wypłaty dywidendy w takiej samej wysokości na jedną akcję. Wyjątek stanowią tutaj akcje uprzywilejowane, w których wysokość świadczenia jest wyższa od zwykłego, jednak nie więcej niż o 50% w stosunku do akcji zwykłych. 

Bardzo ważnym terminem jest dzień dywidendy i dzień wypłaty dywidendy. Są to dwa odmienne terminy i nie wolno ich mylić. Dzień dywidendy to dzień, w którym ustalone zostało prawo do jej otrzymania, zaś dzień wypłaty dywidendy to dzień, w którym spółka wypłaca świadczenie wspólnikom lub akcjonariuszom. Warunkiem tej wypłaty jest posiadanie przez nich akcji spółki w dniu dywidendy. Warto nadmienić, że dywidenda nie zawsze wypłacana jest w formie pieniężnej. Najczęściej formy rzeczowe to:

  • akcje,

  • nieruchomości,

  • surowce,

  • inne aktywa ruchome, np. maszyny lub środki transportu.

Aby obliczyć dywidendę, należy wykonać kilka prostych działań matematycznych. Zostały one przedstawione w poniższym przykładzie.

Przykład 1.

W spółce X wysokość dywidendy została ustalona w wysokości 19,72 zł na 1 akcję. Akcjonariusz w swoim portfelu inwestycyjnym ma 3490 sztuk akcji. Jaka będzie kwota dywidendy, którą otrzyma akcjonariusz?

Źródło: opracowanie własne 

Które spółki proponują najwyższe dywidendy?

Decyzje o wypłatach dywidend w 2019 roku w większości spółek zostały już podjęte. W tegorocznym sezonie dywidendowym dominują spółki z sektora bankowego. Największe kwoty do podziału zarezerwowały następujące banki:

  • Santander Bank Polska,

  • PeKaO,

  • PKO BP,

  • Bank handlowy,

  • mBank,

  • ING Bank Śląski.

 Poza sektorem bankowym w czołówce najhojniejszych spółek w tym roku znajdziemy:

  • PKN Orlen,

  • PZU,

  • Instal Kraków,

  • Cognor,

  • Atal,

  • Dom Development,

  • Lokum Develloper,

  • Alumetal,

  • Asseco Poland, 

  • Eurotel, 

  • Grupa Kęty, 

  • Talex. 

Większość z prezentowanych spółek proponuje dwucyfrową stopę dywidendy. Według bieżących danych ponad 130 spółek zadeklarowało wypłaty dywidend w bieżącym roku. Prognozuje się, że średnia stopa dywidendy w 2019 roku będzie wynosić nieco powyżej 4%. Jest to bardzo dobry wynik, biorąc pod uwagę cały wachlarz możliwości inwestycyjnych. Warto rozpatrzyć ofertę spółek dywidendowych i podjąć decyzję o ciekawej formie inwestowania własnych nadwyżek finansowych.