Jak uzyskać dofinansowanie z tytułu zatrudniania osadzonych?

Zatrudnianie osób pozbawionych wolności niesie za sobą korzyści zarówno dla osoby skazanej, jak i dla przedsiębiorcy. Taka forma świadczenia pracy wiąże się jednak z dodatkowymi wydatkami, dlatego pracodawcy przysługuje dofinansowanie z tytułu zatrudniania osadzonych w postaci ryczałtu z Funduszu Aktywizacji. Jak wygląda cała procedura wnioskowania o te środki – wyjaśniamy w dalszej części artykułu..

Zatrudnianie osób pozbawionych wolności – obowiązujące przepisy oraz podstawowe zasady

Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 roku o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności, dalej jako „ustawa”, stanowi, że zatrudnianie osób pozbawionych wolności odbywa się w trybie i na zasadach określonych w przepisach innego aktu prawnego, czyli Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny wykonawczy.

W myśl przywołanych przepisów osobie pozbawionej wolności zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy i zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się wykonywanie pracy zarobkowej:

• w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy o pracę nakładczą, lub
• na innej podstawie prawnej.

Jednym z podstawowych instrumentów wsparcia zatrudnienia osób pozbawionych wolności jest Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy („Fundusz Aktywizacji”), którego dysponentem jest Dyrektor Generalny Służby Więziennej.

Środki Funduszu Aktywizacji przeznacza się m.in. na finansowanie działań w zakresie resocjalizacji oraz wykonywania kary pozbawienia wolności, w szczególności na:

• tworzenie nowych miejsc pracy dla osób pozbawionych wolności oraz ochronę istniejących,
• organizowanie nauki zawodu i doskonalenia zawodowego dla osób pozbawionych wolności,
• organizowanie szkolenia w zakresie aktywizacji zawodowej i umiejętności poszukiwania pracy.

Dofinansowanie z tytułu zatrudniania osadzonych – ogólne zasady przyznawania ryczałtu

Dla podmiotów zatrudniających osoby pozbawione wolności istotnym elementem wsparcia jest możliwość wystąpienia o ryczałt z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia wskazanych osób, który jest wypłacany ze środków Funduszu Aktywizacji – w ustawowo określonej wysokości.

Szczegółowe zasady składania wniosku o wypłatę ryczałtu

Szczegółowe zasady postępowania w zakresie wnioskowania o wypłatę ryczałtu z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia osób pozbawionych wolności są określone w przepisach Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 2024 roku w sprawie Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy (dalej jako „rozporządzenie”).

Jak wynika z brzmienia § 2 ust. 1 rozporządzenia, ryczałt wypłaca się na wniosek przedsiębiorcy („wniosek o wypłatę ryczałtu”) złożony za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, która skierowała osoby pozbawione wolności do zatrudnienia u przedsiębiorcy („jednostka”).

Należy dodać, że wzór wniosku o wypłatę ryczałtu jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Do wniosku o wypłatę ryczałtu przedsiębiorca dołącza informacje, o których mowa w art. 37 ust. 5 Ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z tym przepisem podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy.

Warto w tym miejscu podkreślić, że przedsiębiorca może składać wniosek o wypłatę ryczałtu nie częściej niż co 3 miesiące, przy czym wnioski o wypłatę ryczałtu składa się z zachowaniem porządku chronologicznego następujących po sobie okresów stanowiących podstawę do naliczenia ryczałtu.

Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia do pierwszego wniosku o wypłatę ryczałtu przedsiębiorca załącza:

1. oświadczenie o numerze wpisu we właściwym rejestrze lub wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wraz z podaniem numeru identyfikacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub zgłoszenia do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z zastrzeżeniem pkt 2;
2. potwierdzoną kopię aktualnego odpisu z właściwego rejestru lub ewidencji, wystawionego nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku – w przypadku przedsiębiorców podlegających wpisowi do rejestru albo ewidencji, z których informacje nie są ujawnione w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych;
3. oświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego lub rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wraz z podaniem numeru tego rachunku;
4. dokument potwierdzający uprawnienie osoby składającej wniosek do występowania w imieniu przedsiębiorcy.

Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany danych lub sposobu reprezentacji przedsiębiorcy.

Rozpatrzenie wniosku oraz wypłata ryczałtu

Jednostka jest obowiązana – w terminie nie dłuższym niż 10 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku o ryczałt:

1. sprawdzić pod względem formalnym i rachunkowym oraz potwierdzić:

• zawarte we wniosku oraz załącznikach do tego wniosku dane identyfikujące przedsiębiorcę, w szczególności ich zgodność z danymi zawartymi w dokumentach określonych w § 4 rozporządzenia oraz w podpisanej z przedsiębiorcą umowie o zatrudnienie osób pozbawionych wolności,
• wykazane we wniosku kwoty wynagrodzeń przysługujących osobom pozbawionym wolności,
• przekazanie przez przedsiębiorcę całości środków na wynagrodzenia osób pozbawionych wolności za okres stanowiący podstawę do naliczenia ryczałtu;

1. przesłać wniosek dysponentowi Funduszu Aktywizacji.

W razie stwierdzenia braków lub błędów we wniosku lub załącznikach do tego wniosku jednostka zwraca wniosek wraz z załącznikami przedsiębiorcy w celu usunięcia tych braków lub błędów.

Jak wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia, po otrzymaniu wniosku o wypłatę ryczałtu dysponent Funduszu Aktywizacji:

• sprawdza kompletność i prawidłowość sporządzenia wniosku,
• ustala kwotę przysługującego ryczałtu,
• przekazuje przedsiębiorcy ustaloną kwotę przysługującego ryczałtu na rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej – w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania z jednostki kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku.

Jeżeli stwierdzono nieprawidłowości, dysponent Funduszu Aktywizacji wzywa wnioskodawcę, za pośrednictwem jednostki, do ich usunięcia.

Ponadto o rozpoznaniu wniosku dysponent Funduszu Aktywizacji powiadamia pisemnie wnioskodawcę.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie z tytułu zatrudniania osadzonych?

Dla podmiotów zatrudniających osoby pozbawione wolności istnieje możliwość wsparcia finansowego w formie wystąpienia o ryczałt z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia wskazanych osób, który jest wypłacany ze środków Funduszu Aktywizacji. Wspomniany ryczałt wypłaca się w wysokości 35% wartości wynagrodzeń przysługujących zatrudnionym osobom pozbawionym wolności. Przedsiębiorca może składać wniosek o wypłatę ryczałtu nie częściej niż co 3 miesiące, przy czym wnioski o wypłatę składa się z zachowaniem porządku chronologicznego. O rozpoznaniu wniosku o ryczałt dysponent Funduszu Aktywizacji powiadamia pisemnie wnioskodawcę.