Influencer marketing a podatki to zagadnienie, które budzi wiele wątpliwości, zwłaszcza gdy influencer nie prowadzi działalności gospodarczej. Świadczenie usług o charakterze marketingowym nie zawsze musi opierać się na zarejestrowanym biznesie. W tym artykule wyjaśniamy, do jakiego źródła przychodu w podatku PIT należy zakwalifikować wynagrodzenie influencera i jak bezpiecznie rozliczyć współpracę.
Influencer marketing a podatki
Tytułem wstępu należy wskazać, że w typowym schemacie współpracy zasadniczym elementem zobowiązania influencera jest umieszczenie treści w mediach internetowych oraz utrzymanie ich przez określony czas pod ustalonym z reklamodawcą adresem internetowym.
Dla odbiorcy treści internetowych treść zamieszczona przez influencera na blogu będzie miała postać tekstu (filmu), który wyraża prywatną opinię influencera na temat danego produktu lub usługi. Faktycznie jednak treść stanowi reklamę usług lub produktów reklamodawcy. Po zrealizowaniu kampanii zleceniodawca uiszcza na rzecz influencera wynagrodzenie.
W kontekście podatku PIT oraz potencjalnych źródeł przychodu należy wziąć pod uwagę dwie regulacje. Po pierwsze w myśl art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
c) przedsiębiorstwa w spadku
– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.
Po drugie źródłem przychodu, które może być brane pod uwagę w tym przypadku, są inne źródła określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.
Influencer marketing a podatki – rozbieżne stanowisko fiskusa i sądów administracyjnych
Zakwalifikowanie przychodu do odpowiedniego źródła na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy w tym przypadku zacząć od odpowiedniego zakwalifikowania zawartych z influencerami umów na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego.
Zasadę swobody umów przewiduje art. 353(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. W myśl ww. przepisu, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Z zasady tej wynika możliwość zawierania tzw. "umów nienazwanych", tj. nieuregulowanych w ww. Kodeksie. Należy przy tym pamiętać, że treść umowy dozwolonej przez prawo wyznaczają postanowienia art. 56 i 58 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 56 ww. Kodeksu, czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (art. 58 Kodeksu cywilnego).
Zatem, w typowym przypadku umowę zawieraną z influencerem należy zaliczyć do umów nienazwanych. Jednocześnie warto podkreślić, że co do zasady i w typowym przypadku całość świadczonej przez influencera usługi stanowi szereg czynności, które ten zobowiązuje się podjąć w celu promowania danego produktu czy też usługi. Nie jest to tylko udostępnianie miejsca na swojej stronie internetowej, ale cały szereg działań, które mają wpłynąć na odbiorców. Działania influencera nie ograniczają się więc tylko do zwykłego zamieszczenia treści reklamowej innej firmy na własnej stronie, tylko treści te mają swój ściśle określony przekaz.
Kontynuując rozważania w ramach prawa cywilnego, należy wskazać, że zgodnie z art. 750 Kodeksu cywilnego, do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Na tej podstawie organy podatkowe uznawały, że omawiany przychód należy kwalifikować do działalności wykonywanej osobiście zgodnie z art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. Tak przykładowo Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 04.10.2017 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.183.2017.2.ACZ. Interpretacja ta została uchylona przez sądy administracyjne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 04.10.2021 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.183.2017.20.ACZ, uznał, że wynagrodzenie influencera stanowi przychód z innych źródeł.
Natomiast sądy administracyjne wskazują, że Kodeks cywilny nakazuje rozróżnienie umów zlecenia od umów, do których tylko stosuje się przepisy prawa cywilnego dotyczące umowy zlecenia, czy inaczej: od umów tylko o charakterze podobnym do zlecenia.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2021 r., II FSK 2689/18, z art. 22 ust. 9 pkt 6 i art. 44 ust. 1c ustawy o PIT wynika w sposób jednoznaczny, że ustawodawca przychody uzyskane na podstawie umowy, do której na podstawie art. 750 Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy prawa cywilnego dotyczące umowy zlecenia, zalicza do przychodów z pozostałych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT).
W wyroku tym NSA wskazał, że wynagrodzenia wypłacane influencerom z tytułu prowadzenia przez nich kampanii promocyjnych reklamodawców w internecie stanowią dla nich przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.
To z kolei ma istotne znaczenie w kontekście obowiązków przedsiębiorcy wypłacającego wynagrodzenie influencerom za działania marketingowe, bowiem zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru PIT-11 o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania.
Przykład 1.
Przedsiębiorca produkujący kosmetyki podpisał umowę o współpracy z influencerem, który nie prowadzi działalności gospodarczej. Treścią umowy było przeprowadzenie przez influencera kampanii reklamowej produktu w jego mediach społecznościowych w zamian za wynagrodzenie.
W jaki sposób przebiega rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych?
W tym przypadku mamy do czynienia z umową o świadczenie usług zgodnie z art. 750 k.c. Biorąc pod uwagę orzecznictwo sądowe, wynagrodzenie z tego tytułu stanowić będzie dla influencera przychód z innych źródeł, który podlega opodatkowaniu według skali podatkowej oraz jest rozliczany w ramach zeznania PIT-36 składanego w terminie do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Przedsiębiorca w tym przypadku nie ma obowiązku pobrania zaliczki na podatek. Jedynym obowiązkiem przedsiębiorcy jest przygotowanie informacji PIT-11 i przesłanie jej zarówno do influencera, jak i do właściwego urzędu skarbowego.
Na zakończenie warto zwrócić uwagę, że w zależności od dokonanej kwalifikacji przychodu influencera w różny sposób kształtować się będą obowiązki zleceniodawcy w oparciu o przepisy ustawy o PIT. Otóż obowiązki związane z rolą płatnika powstają tylko, gdy mamy do czynienia z przychodem z działalności wykonywanej osobiście.
Polecamy:
