Od 1 stycznia 2025 roku zaczyna obowiązywać JPK CIT. W stowarzyszeniu również pojawia się pytanie o ten obowiązek, ponieważ organizacje te są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Czy stowarzyszenia, podobnie jak inne podmioty, muszą przygotować się na generowanie i przesyłanie nowych struktur JPK do urzędu skarbowego? Wyjaśniamy, jakie przepisy regulują tę kwestię.
JPK CIT w stowarzyszeniu
Stowarzyszenia funkcjonują na podstawie przepisów Ustawy z 7 kwietnia 1989 roku – Prawo o stowarzyszeniach (dalej: Prawo o stowarzyszeniach). Jak stanowi art. 2 tej ustawy:
- Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.
- Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności.
- Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków; do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników.
Jednocześnie z art. 33 ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach wynika, że:
- Majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej.
- Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej.
Ponadto w myśl art. 34 tej ustawy: stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków.
W sferze praw podatkowych wskażmy, że stowarzyszenia – tak jak inne podmioty posiadające osobowość prawną – podlegają ogólnym regułom podatkowym określonym w Ustawie z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT: przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę na zwolnienie przedmiotowe określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, w którym wymieniono: dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.
Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1b ustawy o CIT: zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i – bez względu na termin – wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów.
Warto podkreślić, że zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT nie zależy od rodzaju uzyskiwanego dochodu, poza wyjątkami wskazanymi w art. 17 ust. 1a tej ustawy. Decydujący jest cel przeznaczenia środków, a nie samo źródło ich pochodzenia, którym mogą być zarówno dochody z działalności statutowej czy gospodarczej, jak i inne wpływy.
Użycie przez ustawodawcę sformułowania „w części przeznaczonej na te cele” oznacza, że jeżeli w statucie przewidziano również realizację innych celów niż wymienione w tym przepisie, to przeznaczenie na nie dochodów podatnika nie będzie stanowiło podstawy do zwolnienia od opodatkowania.
Zwolnienie z obowiązku przesyłania pliku JPK CIT dla stowarzyszeń
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o CIT: podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a–16m.
W myśl zaś art. 9 ust. 1c tego aktu prawnego podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić je przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego, do dnia upływu terminu złożenia zeznania CIT-8 albo deklaracji CIT-8E za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej.
Ponadto w art. 66 ust. 2 Ustawy z 29 października 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw wskazano terminy, kiedy poszczególni podatnicy po raz pierwszy zobowiązani będą do przesyłania JPK CIT:
- po 31 grudnia 2024 roku obowiązek ten dotyczył:
- podatkowych grup kapitałowych,
- podatników i spółek niebędących osobami prawnymi, u których wartość przychodu uzyskanego w poprzednim odpowiednio roku podatkowym albo roku obrotowym przekroczyła równowartość 50 mln euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym poprzedniego odpowiednio roku podatkowego albo roku obrotowego;
- po 31 grudnia 2025 roku – objęci tym obowiązkiem zostali podatnicy i spółki niebędące osobami prawnymi, obowiązane do przesyłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, zgodnie z art. 109 ust. 3b tej ustawy;
- po 31 grudnia 2026 roku – obowiązek ten został nałożony na pozostałych podatników i spółki niebędące osobami prawnymi.
Natomiast stosownie do treści art. 9 ust. 1d ustawy o CIT: z obowiązku, o którym mowa w ust. 1c, są zwolnieni podatnicy:
- zwolnieni od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z wyjątkiem fundacji rodzinnych;
- o których mowa w art. 27a;
- prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.
Jak wskazano w treści art. 27a ustawy o CIT, zeznanie CIT-8 może być składane: w postaci papierowej przez podatników, którzy osiągają wyłącznie dochody wolne od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 oraz nie są obowiązani do sporządzenia deklaracji lub informacji, o których mowa w art. 35 ust. 10, art. 38 ust. 1a i 1b, art. 39 ust. 1–4, art. 42 ust. 1a–4, art. 42a ust. 1 i art. 42e ust. 5 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z art. 27a ustawy o CIT jednoznacznie wynika, że zeznanie CIT-8 może być składane w formie papierowej przez podatników, którzy osiągają wyłącznie dochody zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o CIT i jednocześnie nie są zobowiązani do sporządzania deklaracji oraz informacji wymienionych w art. 27a tej ustawy. Należy przy tym zaznaczyć, że brak uzyskania jakichkolwiek dochodów nie jest równoznaczny z uzyskiwaniem wyłącznie dochodów zwolnionych z podatku CIT.
W rezultacie stowarzyszenia korzystające ze zwolnienia przedmiotowego z podatku CIT będą objęte jedynie wyłączeniem z obowiązku sporządzania i przesyłania plików JPK CIT.
