Poradnik Przedsiębiorcy

Leasing samochodu osobowego - kompendium wiedzy

Przedsiębiorcy mają możliwość rozliczania kosztów związanych z zakupem samochodu osobowego w ramach leasingu operacyjnego (tzw. leasingu bieżącego) lub też leasingu finansowego. Leasing samochodu osobowego w firmie, w zależności od wybranego rodzaju umowy, wiąże się z innymi konsekwencjami podatkowymi. Od stycznia 2019 roku zostały wprowadzone zmiany w rozliczaniu pojazdów finansowanych leasingiem, które z pewnością nie zostały niezauważone przez podatników. Sprawdź, jak należy rozliczyć leasing samochodu osobowego zgodnie z nowymi przepisami!

Leasing finansowy samochodu osobowego

Biorąc samochód osobowy w leasing finansowy, przedsiębiorca może zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów część odsetkową dotyczącą rat leasingowych (pod warunkiem ich zapłaty). Ponadto podatnik ma prawo do wprowadzenia samochodu do ewidencji środków trwałych i amortyzowania go w czasie.

Do najczęstszych metod amortyzacji samochodu zalicza się:

  • liniową metodę amortyzacji

Jest podstawowym sposobem amortyzacji samochodu osobowego. Stawka amortyzacji wynikająca z ustawowego wykazu (załącznik do ustawy o PIT) wynosi 20% w skali roku, co oznacza, że samochód będzie amortyzowany przez 5 lat.

  • indywidualną metodę amortyzacji

Można ją zastosować do samochodów osobowych uznanych za używane (przed nabyciem użytkowane przez okres minimum 6 miesięcy) lub ulepszone (gdy przed wprowadzeniem do ewidencji wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie stanowiły co najmniej 20% wartości początkowej). Wówczas maksymalna stawka amortyzacji, jaką można zastosować dla samochodu osobowego, wynosi 40% w skali roku, co w konsekwencji oznacza, że samochód będzie amortyzowany przez 2,5 roku. W przypadku samochodu osobowego o wartości powyżej 10 000 zł, nie ma możliwości zastosowania amortyzacji jednorazowej.

Amortyzacja pojazdu do końca 2018 roku

Zgodnie z obowiązującymi do końca 2018 roku przepisami nie uznaje się za koszt podatkowy odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 000 euro przeliczonej na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania. Wynika z tego, że jeżeli samochód jest droższy, to do końca 2018 roku odpisów od wartości powyżej 20 000 euro nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Przykład 1.

Pan Patryk prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, 30 listopada 2018 r. zakupił w ramach leasingu finansowego i przekazał do użytkowania samochód osobowy o wartości 90 000 zł. Czy może on amortyzować samochód w czasie i ujmować odpisy amortyzacyjne w kosztach uzyskania przychodów od całej wartości pojazdu?

Nie, co do zasady pan Patryk może ująć w kosztach jedynie odpisy amortyzacyjne, których równowartość nie przekracza 20 000 euro, czyli 85 808 zł. Pozostała część nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodów.

Obliczenia:

20 000 euro (limit) * 4,2904 (średni kurs NBP z dnia przekazania składnika majątku do użytkowania) = 85 808 zł

Amortyzacja pojazdu osobowego od 1 stycznia 2019 roku

W związku z nowelizacją ustawy o PIT sposób rozliczania pojazdów uległ dużym modyfikacjom. Od 1 stycznia 2019 roku podatnicy mogą ujmować odpisy amortyzacyjne w kosztach uzyskania przychodów, których wartość nie przekroczy 150 000 zł. W związku z tym limit wzrośnie o ok. 70 000 zł. Oznacza to, że podatnicy ujmą w kosztach uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne w większej wysokości niż do końca 2018 roku. Wynika to bezpośrednio z art. 23 ust. 1 pkt 4 znowelizowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przykład 2.

Pani Izabela 20 stycznia 2019 roku zakupiła pojazd osobowy na firmę finansowany leasingiem finansowym o wartości 130 000 zł. Czy możliwe jest amortyzowanie i dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od całej wartości pojazdu, mimo że wartość początkowa znacznie przewyższa kwotę 20 000 euro?

Tak, z uwagi na nowelizację ustawy o PIT pani Izabela może ujmować w kosztach odpisy amortyzacyjne od pełnej wysokości pojazdu osobowego, ponieważ limit 20 000 euro został 1 stycznia 2019 roku zastąpiony limitem 150 000 zł (w przypadku pojazdów osobowych).Od 2019 roku zmianie uległ również sposób rozliczania wydatków związanych z eksploatacją pojazdu (paliwo, naprawy, myjnia). To, czy koszty będą rozliczane w 100% czy w 75% zależy bowiem od tego, czy pojazd będzie wykorzystywany jedynie w celach działalności gospodarczej, czy również w celach prywatnych. Więcej informacji w artykule: Zmiana sposobu rozliczania samochodów osobowych w firmie od 2019 roku.

Leasing operacyjny samochodu osobowego

Użytkując samochód osobowy na podstawie leasingu operacyjnego, przedsiębiorca nie wprowadza go do ewidencji środków trwałych ani nie amortyzuje go w czasie. Amortyzacji pojazdu dokonuje firma leasingowa, gdyż to ona przez cały okres leasingu jest właścicielem pojazdu.

Leasing operacyjny do końca 2018 roku

Przedsiębiorca, który użytkuje pojazd finansowany leasingiem operacyjnym w działalności gospodarczej, może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wszelkie opłaty leasingowe wraz z ratami leasingowymi (w tym rata kapitałowa + odsetki) w całości. Co ważne, koszty związane z użytkowaniem samochodu osobowego (paliwo, naprawy, myjnia itd.) rozlicza się bezpośrednio w kosztach, a przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia kilometrówki dla celów PIT.

Leasing operacyjny od 1 stycznia 2019 roku

Do końca 2018 roku podatnicy nie stosowali żadnych ograniczeń w zaliczaniu wydatków związanych z ratami leasingowymi czy pozostałymi wydatkami związanymi z eksploatacją leasingowanego pojazdu osobowego do kosztów uzyskania przychodów. Jednak od stycznia 2019 roku do kosztówy uzyskania przychodów możliwe jest ujęcie:

  • wydatków związanych ze spłatą rat leasingowych jedynie do wysokości 150 000 zł w stosunku do wartości samochodu osobowego. Istotne jest jednak to, że ograniczenie odnosi się jedynie do części raty, która dotyczy spłaty wartości początkowej samochodu wraz z nieodliczonym podatkiem VAT. Część odsetkowa może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w całości.

Przykład 3.

Pani Magdalena jako zwolniony podatnik VAT zawarła w styczniu 2019 roku umowę leasingu operacyjnego na pojazd osobowy. Wartość początkowa pojazdu wynosi 168 000 zł brutto. Co miesiąc pani Magdalena otrzymuje fakturę za ratę leasingową, której wartość wynosi 3500 zł brutto. Czy pani Magdalena może ująć w kosztach uzyskania przychodów całą wartość raty leasingowej?

Nie, w związku z nowelizacją ustawy o PIT pani Magdalena może ująć w kosztach wartość rat leasingowych do równowartości 150 000 zł, czyli 3125 zł.

Obliczenia:

3500 zł * 150 000 zł / 168 000 = 3125 zł

Przykład 4.

Pan Michał jest czynnym podatnikiem VAT i zawarł w styczniu 2019 roku umowę leasingu operacyjnego na pojazd osobowy. Wartość początkowa pojazdu wynosi 168 000 zł netto (38 640 zł VAT). Co miesiąc pan Michał otrzymuje fakturę za ratę leasingową, której wartość wynosi 3500 zł netto (805 zł VAT). Pan Michał odlicza od wydatków związanych z pojazdem 50% VAT. Czy może on ująć w kosztach uzyskania przychodów całą wartość raty leasingowej?

Nie, w związku z nowelizacją ustawy o PIT pan Michał może ująć w kosztach wartość rat leasingowych do równowartości 150 000 zł, czyli 3125 zł.

Obliczenia:

Ustalenie wartości początkowej samochodu wraz z nieodliczonym podatkiem VAT:

168 000 + (38 640 * 50%) = 187 320 zł

Ustalenie podatku VAT, który nie podlega odliczeniu z faktury za ratę leasingową:

805 * 50% = 402,50

Ustalenie wartości raty powiększonej o nieodliczony VAT

3500 + 402,50 = 3902,50

Wartość raty która stanowi koszt uzyskania przychodu:

3902,50 zł * 150 000 zł / 187 320 zł = 3125 zł

  • wydatków na eksploatację auta osobowego w leasingu (zakup paliwa, przeglądy, naprawy) w wysokości 75% kosztów (limit dotyczy również nieodliczonej części podatku VAT) – w przypadku pojazdów użytkowanych nie tylko na cele działalności gospodarczej, lecz także na inne cele, np. prywatnie lub zaliczanie wydatku w całości (100% kosztów), jeżeli podatnik będzie wykorzystywał pojazd tylko w działalności gospodarczej (przy czym stanowiło będzie o tym prowadzenie kilometrówki dla celów VAT).

Warunkiem świadczącym, że dany pojazd osobowy jest wykorzystywany wyłącznie w celach działalności gospodarczej, jest prowadzenie kilometrówki dla celów VAT. W przypadku nieprowadzenia kilometrówki VAT pojazd zostaje automatycznie uznany za wykorzystywany w sposób mieszany i w związku z tym należy stosować ograniczenie dotyczące księgowania wydatków związanych z wykorzystaniem pojazdu do kosztów firmowych.

  • wydatków związanych z ubezpieczeniem AC samochodu w leasingu do wysokości 150 000 zł w stosunku do wartości samochodu określonej w polisie.

Leasing samochodu osobowego – porównanie

Leasing operacyjny samochodu osobowego

Leasing finansowy samochodu osobowego

do końca 2018 roku

  • do kosztów zalicza się opłaty leasingowe, raty itp.;

  • amortyzuje finansujący;

  • koszty eksploatacyjne wlicza się do kosztów uzyskania przychodu w całości;

  • pojazd niefirmowy (bez konieczności prowadzenia EPP).

  • do kosztów zalicza się wyłącznie część odsetkową rat leasingowych;

  • amortyzuje korzystający (przy autach osobowych o wartości nie wyższej niż równowartość 20 000 euro);

  • koszty eksploatacyjne wlicza się do kosztów uzyskania przychodu w całości;

  • pojazd firmowy (wprowadzony do EŚT).

od 2019 roku

  • do kosztów zalicza się opłaty leasingowe, raty do równowartości samochodu osobowego 150 000 zł (tylko w części dotyczącej spłaty wartości początkowej, część odsetkową ujmuje się w całości);

  • amortyzuje finansujący;

  • koszty eksploatacyjne wlicza się do kosztów uzyskania przychodu w zależności od tego, czy pojazd jest wykorzystywany jedynie w działalności (i podatnik posiada dokumentację potwierdzającą ten fakt), czy też nie;

  • pojazd niefirmowy

  • do kosztów zalicza się wyłącznie część odsetkową rat leasingowych;

  • amortyzuje korzystający;

  • kosztem podatkowym są odpisy amortyzacyjne do limitu 150 000 zł;

  • koszty eksploatacyjne wlicza się do kosztów uzyskania przychodu w zależności od tego, czy pojazd jest wykorzystywany jedynie w działalności (i podatnik posiada dokumentację potwierdzającą ten fakt), czy zarówno w działalności, jak i prywatnie;

  • pojazd firmowy.

Leasing samochodu osobowego a VAT

Leasing samochodu osobowego daje możliwość rozliczania VAT na dwa sposoby zależne od celów, w jakich pojazd jest użytkowany w firmie przez przedsiębiorcę.

Jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany zarówno do celów prywatnych, jak i służbowych lub dopuszcza się choćby potencjalną możliwość takiego użytku, podatnik ma prawo do odliczenia jedynie 50% kwoty podatku VAT od wszystkich rat leasingowych. Co istotne, ograniczenie w wysokości 50% odliczenia dotyczy również wydatków związanych z bieżącą eksploatacją pojazdu, również paliwa.

W sytuacji, gdy przedsiębiorca zadeklaruje, że samochód osobowy jest wykorzystywany jedynie w prowadzonej działalności gospodarczej – ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT. W tym przypadku nie ma żadnych ograniczeń, ale bezwzględnym wymogiem jest:

  • zgłoszenie do urzędu skarbowego pojazdu ​jako firmowego na formularzu VAT-26,

  • ewidencjonowanie przejechanych tras w ewidencji przebiegu pojazdu do celów rozliczenia podatku VAT – tzw. kilometrówka dla celów VAT,

  • sporządzenie regulaminu wykorzystywania samochodu w firmie.

Na gruncie podatku VAT rozliczanie pojazdów osobowych w 2019 roku będzie przebiegać tak jak dotychczas. Ustawodawca nie wprowadził w tej kwestii żadnych zmian. Reasumując, od 2019 roku podatników obowiązują nowe zasady rozliczania samochodów osobowych wykorzystywanych w działalności. Zmiany dotyczą rozliczania kosztów leasingu, amortyzacji samochodów oraz ujmowania wydatków związanych z eksploatacją pojazdu. Zmiany dotyczą wyłącznie podatku dochodowego, na gruncie podatku VAT podatnicy nadal mają dwie możliwości – odliczanie 50% lub 100% VAT.