Poradnik Przedsiębiorcy

Opis stanowiska pracy - jeden z głównych obowiązków pracodawcy

Opis stanowiska pracy to dokument, w którym znajdują się istotne informacje, zarówno dla pracownika, jak i dla przedsiębiorstwa. Jest to opis obowiązków, które wykonuje pracownik na danym stanowisku. Nowo zatrudniona osoba powinna dostać możliwość zapoznania się z tym dokumentem. Co na pewno powinno się znajdować w takim opisie? Po co się go sporządza? Na te i inne pytania uzyskasz odpowiedzi w niniejszym artykule.

Obowiązki pracodawcy względem pracownika - Kodeks pracy

Zgodnie z art. 94. Kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany m.in. do tego, by określić zakres obowiązków oraz zaznajomić z nim nowo zatrudnionego pracownika, a także  zapoznać go z tym, w jaki sposób wykonuje się pracę na danym stanowisku oraz jakie uprawnienia mu przysługują.

Podpisanie zakresu czynności zgodnego z umową o pracę - obowiązek pracownika

Sąd Najwyższy opowiedział się za pisemną formą zakresu obowiązków dla pracowników. Wyrok z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 77/97) przedstawia, że zakres czynności, który jest zgodny z umową o pracę, powinien zostać przyjęty i podpisany przez pracownika. W momencie, gdy pracownik odmawia przyjęcia i podpisania zakresu czynności ustalonego zgodnie z umową o pracę, może stać się to uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia tej umowy.

Po co tworzy się opis stanowiska pracy?

Dzięki stworzeniu takiego dokumentu, każdy pracownik zatrudniony w firmie będzie mógł się z nim zapoznać w celu uświadomienia sobie, jaki jest jego zakres obowiązków. Dzięki temu kadra kierownicza oszczędza czas na wyjaśnianie, na czym dokładnie ma polegać jego praca. Oczywiście nie oznacza to, że przełożeni powinni w ogóle zrezygnować z rozmowy z nowym pracownikiem. Ponadto dokument ten jest przydatny przy przeprowadzaniu rekrutacji, ponieważ redagując ogłoszenie o pracę, często wypunktowujemy zakres obowiązków na danym stanowisku pracy oraz opisujemy wymagania względem nowego pracownika.

Co powinien zawierać opis stanowiska pracy?

Elementy podane poniżej są przydatne do opracowania opisu stanowiska pracy:

  • nazwa stanowiska pracy

  • cel utworzenia stanowiska pracy

  • umiejscowienie stanowiska w strukturze firmy

  • opis zakresu obowiązków i zadań do wykonania

  • warunki pracy (gdzie, w jakich godzinach, z jakimi narzędziami)

  • nakreślenie, za co pracownik ponosi odpowiedzialność

  • przedstawienie zagrożeń wynikających z pracy na tym stanowisku

  • przedstawienie przywilejów wynikających z pracy na tym stanowisku

  • opis wymagań względem pracownika

  • wymagane wykształcenie

  • wymagana wiedza i umiejętności

  • preferowane cechy osobowości

  • sposób wynagradzania pracownika.

Jakie korzyści czerpie pracodawca i pracownik z opisu stanowiska pracy?

Najważniejsze rzeczy spisane w dokumencie zmniejszają nakład podwójnej pracy ze strony przełożonego. Pracownik, otrzymując poprawnie sporządzony dokument, ma czas spokojnie się z nim zapoznać. Dzięki określeniu celów dla każdego stanowiska, jest on lepiej zorganizowany i ma wyższy poziom samokontroli. Każdy wie, jakie jest jego położenie względem innych osób pracujących w firmie. Dzięki poprawnemu przygotowaniu opisu stanowiska pracy łatwiej nam budować strukturę organizacyjną. Taki opis pokazuje również, jak dane stanowisko wiąże się z innymi w firmie. Jest on przydatny przy ocenie pracowniczej. Dzięki niemu można budować ścieżki karier, planować awanse, rozwój pracowników oraz poznać potrzeby szkoleniowe podwładnych. Ułatwia to też przeprowadzanie procesu rekrutacyjnego oraz pozwala zaoszczędzić cenny czas na wprowadzanie pracownika na dane stanowisko pracy.

Opis stanowiska pracy - jakie błędy są popełniane?

Tworząc opisy stanowisk pracy, ludzie popełniają wiele błędów. Dzięki zaznajomieniu się z ich listą, będziesz bardziej świadomy i wyczulony, co pomoże ci unikać tych pomyłek:

  • nieumieszczenie zakresu działalności i odpowiedzialności pracownika

  • niejasne sformułowania zadań do wykonania

  • błędne dostosowanie zadań do możliwości pracownika (fizyczne, wiedza, umiejętności)

  • za duża liczba zadań do wykonania

  • te same zadania na różnych stanowiskach (niedostosowanie)

  • brak celów i założeń

  • chaos w rozdzieleniu zadań w zespole

  • zbyt szczegółowe wypunktowanie zadań na danym stanowisku - może niszczyć kreatywność, inicjatywę i poczucie swobody w działaniu

  • niewyposażenie stanowiska pracy w potrzebne narzędzia.

Jak wynika z powyższego artykułu, warto w swojej firmie stworzyć opis stanowiska pracy. Mimo że jest to proces dość czasochłonny, korzyści wynikające z opracowania takiego dokumentu są wysokie. Jest to cenny materiał zarówno dla firmy, jak i pracowników. Dlatego nie warto z niego rezygnować.