Poradnik Przedsiębiorcy

Działalność gospodarcza - Rozliczenia z urzędem skarbowym - podatek dochodowy

W pierwszej kolejności działalność gospodarcza musi być zarejestrowana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, za pomocą formularza CEIDG-1. Jest to jednocześnie zgłoszenie do urzędu skarbowego, w którym zawiera się informacja m.in. o wybranej formie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ten sposób każdy przedsiębiorca rozpoczyna swoją przygodę z urzędem skarbowym. Czym dokładnie jest podatek dochodowy? Kiedy i gdzie się go opłaca? Jakie są możliwe formy opodatkowania oraz co niesie za sobą wybór każdej z nich? Odpowiedzi na te i inne pytania związane z podatkiem dochodowym od osób fizycznych znajdziesz w tym artykule.

Działalność gospodarcza - obowiązek rejestracji w CEIDG

Na wszystkich osobach fizycznych i prawnych, które osiągają w danym roku dochody (niezależnie od ich wysokości), ciąży obowiązek rozliczania się z podatku dochodowego. W Polsce istnieją dwa rodzaje podatku dochodowego - PIT, czyli podatek od osób fizycznych, którego zasady rozliczania określają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatek dochodowy od osób prawnych, dla którego podstawowym aktem prawnym jest ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.

Podstawowe informacje o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) dotyczy, jak sama nazwa wskazuje, osób fizycznych, także tych, których dotyczy jednoosobowa działalność gospodarcza czy będących wspólnikami spółki cywilnej lub spółek osobowych (a więc m.in. przedsiębiorców, emerytów i rencistów, zatrudnionych na umowę o pracę, zlecenia czy dzieło). Jest to najpopularniejszy podatek, którego głównym założeniem jest powszechność. W przypadku PIT źródłem opodatkowania jest dochód, czyli przychody pomniejszone o koszty poniesione w związku z ich uzyskaniem.

Instytucją, która zajmuje się podatkami, jest urząd skarbowy. Podatek dochodowy od osób fizycznych rozliczany jest w urzędzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania podatnika, w przeciwieństwie do CIT (podatku dochodowego od osób prawnych), dla którego właściwym urzędem jest urząd skarbowy przyporządkowany ze względu na siedzibę spółki kapitałowej.

Podatek dochodowy opłaca się w formie miesięcznej lub kwartalnej zaliczki. Z obowiązku tego podatnik powinien wywiązać się do 20. dnia następnego miesiąca (lub kwartału, jeżeli rozlicza się kwartalnie), a więc np. podatek za maj powinno się opłacić do 20 czerwca. Wyjątkiem jest karta podatkowa - tu rozliczenie następuje do 7. dnia następnego miesiąca (więcej o tym w dalszej części artykułu).

Działalność gospodarcza, wybór formy opodatkowania - podatek dochodowy

Jak zostało wcześniej wspomniane, każda działalność gospodarcza już na poziomie wniosku CEIDG-1 musi mieć wskazaną formę opodatkowania dochodów. Możliwości są cztery (jednak nie wszystkie są jednakowo dostępne):

1. opodatkowanie na zasadach ogólnych (skala podatkowa),

2. podatek liniowy,

3. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,

4. karta podatkowa.

Przedsiębiorca, którego działalność gospodarcza jest zarejestrowana w CEIDG, a nie wybrał formy opodatkowania, może tego dokonać na zasadach przewidzianych w ustawach podatkowych, a więc przez złożenie oświadczenia (wniosku) naczelnikowi urzędu skarbowego (art. 9a ust. 2 ustawy o PIT), jednak nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Jeżeli podatnik nie wskazał formy opodatkowania we wniosku do CEIDG, ani też nie złożył oświadczenia, pozostaje opodatkowany podatkiem dochodowym według skali podatkowej (na zasadach ogólnych).

Decyzja o danej formie opodatkowania nie jest decyzją “na całe życie” - ustawodawca przewidział możliwość jej zmiany, jednak ustalił też jeden bardzo istotny warunek - należy to zrobić do 20 stycznia roku podatkowego, którego nowa forma ma dotyczyć.

Wypełniając wniosek CEIDG-1, przedsiębiorca wybiera również formę zapłaty zaliczki na podatek dochodowy. Istnieją trzy możliwości - zaliczka odprowadzana:

  • co miesiąc,

  • co kwartał,

  • w sposób uproszczony.

Uproszczona zaliczka na podatek dochodowy

Uproszczony tryb opłaty zaliczek polega na comiesięcznym wpłacaniu zaliczki na podatek dochodowy, wyliczanej jednak nie na podstawie bieżących skumulowanych przychodów i kosztów, ale na podstawie dochodów, która działalność gospodarcza uzyskiwała dwa lub trzy lata temu. W związku z taką konstrukcją, zaliczki uproszczonej nie mogą wybrać przedsiębiorcy, którzy założyli dopiero działalność oraz ci, którzy przez ostatnie dwa, trzy lata wykazywali same straty lub nie osiągnęli dochodu powodującego zapłatę podatku. Zaliczka w formie uproszczonej wynosi 1/12 obliczonej kwoty podatku na podstawie danych z zeznania podatkowego za dwa lub trzy lata wstecz, obliczonej przy zastosowaniu odpowiedniej stawki - czyli skali podatkowej lub podatku liniowego.

Zaliczka na podatek dochodowy - rozliczenie

Zaliczki na podatek dochodowy płacą podatnicy zarówno ci, którzy wybrali rozliczanie podatku na zasadach ogólnych (skala podatkowa), jak i ci, którzy wybrali rozliczenie podatkiem liniowym. Również ryczałtowcy mają obowiązek miesięcznego bądź kwartalnego rozliczania się z podatku. W ich przypadku jednak nie jest to zaliczka na podatek dochodowy, a po prostu zryczałtowany podatek za konkretny okres. Zaliczki i należny podatek przedsiębiorca ma obowiązek wyliczać sam. Nie zrobi tego za niego urząd skarbowy. Do 20. dnia kolejnego miesiąca następującego po miesiącu (kwartale) podatnik ma obowiązek wpłacić wyliczoną, należną zaliczkę na podatek dochodowy. Nie musi przy tym składać okresowych deklaracji rozliczeniowych.

Podatek dochodowy na zasadach ogólnych - skala podatkowa

Podstawą opodatkowania na zasadach ogólnych (wg skali podatkowej) jest dochód, a więc przychód osiągnięty z prowadzonej działalności pomniejszony o koszt jego uzyskania.

DOCHÓD = PRZYCHÓD Z DZIAŁALNOŚCI - KOSZT UZYSKANIA PRZYCHODU

Pojawia się pytanie, skąd wziąć wartości potrzebne do obliczenia dochodu? Otóż każda prowadzona działalność gospodarcza ma obowiązek prowadzenia ewidencji. W zależności od formy prowadzonej działalności oraz formy rozliczeń zakładają podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR) lub ewidencję przychodów (ryczałt). Właśnie na podstawie zapisów prowadzonych w KPiR przedsiębiorca opodatkowany wg skali podatkowej lub podatku liniowego będzie w stanie ustalić wysokość przychodów i kosztów dotyczących prowadzonej działalności.

Stawki podatku dochodowego wynoszą 18% oraz 32%. Stawka podatku jest uzależniona od progów podatkowych, czyli od wysokości osiągniętego dochodu.

Działalność gospodarcza - zaliczki na podatek dochodowy do 2016 roku

Do końca roku 2016 wysokość kwoty zmniejszającej podatek była stała i wynosiła 556,02 zł bez względu na przekroczenie progu podatkowego. W sytuacji gdy suma dochodów w ciągu roku nie przekroczyła kwoty 3091 zł, podatnik nie miał obowiązku zapłaty podatku.

Podstawa obliczenia podatku

Podatek wynosi

do

ponad

 

85 528 zł

 

18% - 556,02 (kwota zmniejszająca podatek)

 

85 528 zł

14 839,02 zł + 32% nadwyżki ponad 85 528 zł

Roczna kwota zmniejszająca podatek

556 zł 02 gr

Roczny dochód niepowodujący zapłaty podatku

3091 zł