Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Działalność gospodarcza (cz. 3) - Rozliczenia z urzędem skarbowym - podatek dochodowy cz. I

stan prawny na styczeń 2014 roku

Przy zakładaniu działalności gospodarczej każdy przedsiębiorca jest zobowiązany do złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, za pomocą formularza CEIDG-1. Jest to jednocześnie zgłoszenie do urzędu skarbowego, w którym zawiera się informacja m.in. o wybranej formie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W ten sposób każdy przedsiębiorca rozpoczyna swoją przygodę z urzędem skarbowym. Na wszystkich osobach fizycznych i prawnych, które osiągają w danym roku dochody (niezależnie od ich wysokości) ciąży bowiem obowiązek rozliczania się z podatku dochodowego. W Polsce istnieją dwa rodzaje podatku dochodowego - PIT, czyli podatek od osób fizycznych, którego zasady rozliczania określają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatek dochodowy od osób prawnych, dla którego podstawowym aktem prawnym jest ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych. Czym dokładnie jest podatek dochodowy? Kiedy i gdzie się go opłaca? Jakie są możliwe formy opodatkowania oraz co niesie za sobą wybór każdej z nich? Odpowiedzi na te i inne pytania związane z podatkiem dochodowym od osób fizycznych zostały zawarte w tym artykule.

Podstawowe informacje o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) dotyczy, jak sama nazwa wskazuje, osób fizycznych, także tych prowadzących indywidualną działalność gospodarczą czy będących wspólnikami spółki cywilnej lub spółek osobowych (a więc m.in. przedsiębiorców, emerytów i rencistów, zatrudnionych na umowę o pracę, zlecenia czy dzieło). Jest to najpopularniejszy podatek, którego głównym założeniem jest powszechność. W przypadku PIT źródłem opodatkowania jest dochód, czyli przychody pomniejszone o koszty poniesione w związku z ich uzyskaniem.

Instytucją, która zajmuje się podatkami jest urząd skarbowy. Podatek dochodowy od osób fizycznych rozliczany jest w urzędzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania podatnika, w przeciwieństwie do CIT (podatku dochodowego od osób prawnych), dla którego właściwym urzędem jest urząd skarbowy przyporządkowany ze względu na siedzibę spółki kapitałowej.

Podatek dochodowy opłaca się w formie miesięcznej lub kwartalnej zaliczki. Z obowiązku tego podatnik powinien wywiązać się do 20 dnia następnego miesiąca (lub kwartału, jeżeli rozlicza się kwartalnie), a więc np. podatek za maj powinno się opłacić do 20 czerwca. Wyjątkiem jest karta podatkowa - tu rozliczenie następuje do 7 dnia następnego miesiąca (więcej o tym w dalszej części artykułu).

Podatek dochodowy - wybór formy opodatkowania

Jak zostało wcześniej wspomniane, już początkujący przedsiębiorca przy składaniu wniosku CEIDG-1 musi zdecydować, jaką formę opodatkowania swoich dochodów wybiera. Możliwości są cztery (jednak nie wszystkie jednakowo dostępne):

1. opodatkowanie na zasadach ogólnych,
2. podatek liniowy,
3. zryczałtowane formy opodatkowania:

  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
  • karta podatkowa.

Przedsiębiorca, który przy rejestracji działalności w CEIDG nie wybrał formy opodatkowania, może tego dokonać na zasadach przewidzianych w ustawach podatkowych, a więc przez złożenie oświadczenia (wniosku) naczelnikowi urzędu skarbowego (art. 9a ust. 2 ustawy o PIT), jednak nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Jeżeli podatnik nie wskazał formy opodatkowania we wniosku do CEIDG ani też nie złożył oświadczenia, pozostaje opodatkowany podatkiem dochodowym według skali podatkowej (na zasadach ogólnych).

Decyzja o danej formie opodatkowania nie jest decyzją “na całe życie” - ustawodawca przewidział możliwość jej zmiany, jednak ustalił też jeden bardzo istotny warunek - należy to zrobić do 20 stycznia roku podatkowego, którego nowa forma ma dotyczyć.

Wypełniając wniosek CEIDG-1 przedsiębiorca wybiera również formę zapłaty zaliczki na podatek dochodowy. Istnieją trzy możliwości - zaliczka odprowadzana:

  • co miesiąc,
  • co kwartał,
  • w sposób uproszczony.

Polecamy

Kto musi prowadzić księgi rachunkowe w 2014 roku?

Uproszczony tryb opłaty zaliczek polega na comiesięcznym wpłacaniu zaliczki na podatek dochodowy, wyliczanej jednak nie na podstawie bieżących skumulowanych przychodów i kosztów, ale na podstawie dochodów uzyskiwanych dwa lub trzy lata temu. W związku z taką konstrukcją, zaliczki uproszczonej nie mogą wybrać przedsiębiorcy, którzy założyli dopiero działalność oraz ci, którzy przez ostatnie dwa, trzy lata wykazywali same straty lub nie osiągnęli dochodu powodującego zapłatę podatku. Zaliczka w formie uproszczonej wynosi 1/12 obliczonej kwoty podatku na podstawie danych z zeznania podatkowego za dwa lub trzy lata wstecz, obliczonej przy zastosowaniu odpowiedniej stawki - czyli skali podatkowej lub podatku liniowego.

Zaliczki na podatek dochodowy płacą podatnicy zarówno Ci, którzy wybrali rozliczanie podatku na zasadach ogólnych, jak i ci, którzy wybrali rozliczenie podatkiem liniowym. Również ryczałtowcy mają obowiązek miesięcznego/kwartalnego rozliczania się z podatku. W ich przypadku jednak nie jest to zaliczka na podatek dochodowy, a po prostu zryczałtowany podatek za konkretny okres. Zaliczki i należny podatek przedsiębiorca ma obowiązek wyliczać sam. Nie zrobi tego za niego urząd skarbowy. Do 20 dnia kolejnego miesiąca następującego po miesiącu (kwartale) podatnik ma obowiązek wpłacić wyliczoną, należną zaliczkę na podatek dochodowy. Nie musi przy tym składać okresowych deklaracji rozliczeniowych.

Podatek dochodowy na zasadach ogólnych - progresywna skala podatkowa

Podstawą opodatkowania na zasadach ogólnych (wg progresywnej skali podatkowej) jest dochód, a więc przychód osiągnięty z prowadzonej działalności pomniejszony o koszt jego uzyskania.

DOCHÓD = PRZYCHÓD Z DZIAŁALNOŚCI - KOSZT UZYSKANIA PRZYCHODU

Pojawia się pytanie, skąd wziąć wartości potrzebne do obliczenia dochodu? Otóż wszystkie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mają obowiązek prowadzenia ewidencji. W zależności od formy prowadzonej działalności oraz formy rozliczeń zakładają podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR) bądź księgi rachunkowe. Właśnie na podstawie zapisów prowadzonych w tych ewidencjach przedsiębiorca będzie w stanie ustalić wysokość przychodów i kosztów dotyczących prowadzonej działalności.

Główną formą pozwalającą określić wysokość zobowiązań podatkowych osób fizycznych jest skala podatkowa. Na jej podstawie określa się, w jakiej wysokości podatek zapłaci podatnik od dochodów uzyskanych w danym roku podatkowym.

Skalę podatkową na 2013 rok, która w roku 2014 nie ulegnie zmianom, prezentuje poniższa tabela.

ponad

do

wysokość podatku

-

85 528 zł

18 proc. minus kwota zmniejszająca podatek 556 zł 02 gr

85 528 zł

-

14 839 zł 02 gr plus 32 proc. nadwyżki ponad 85 528 zł

 

Roczna kwota zmniejszająca podatek

556 zł 02 gr

Roczny dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku

3 091 zł

Polecamy

Zmiana miejsca prowadzenia działalności

Przy tej formie opodatkowania przedsiębiorca jest zobowiązany do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy w sytuacji, gdy wysokość dochodu w danym roku podatkowym przekroczy kwotę wolną od podatku. Tu należy pamiętać, iż dochód ustalany jest na podstawie prowadzonej ewidencji księgowej - podatkowej księgi przychodów i rozchodów, w której zapisy ujmuje się narastająco od początku roku. Jeżeli w określonym miesiącu (lub kwartale) dochody przedsiębiorcy przekroczą 3091 zł, jest on zobowiązany do zapłaty zaliczki za dany miesiąc (kwartał). Kwotę zaliczki oblicza się na podstawie danych zawartych w skali podatkowej - jest to 18 proc. lub 32 proc. osiągniętego dochodu, przy czym wyższą stawkę należy stosować, gdy dochód przedsiębiorcy przekroczy 85.528 zł. Nie oznacza to jednak, że cały dochód będzie opodatkowany tą wyższą stawką. Dochód w wysokości 85.528 zł będzie opodatkowany 18 proc., a więc podatek wyniesie 15.395,04 zł. Pomniejszony on zostaje o kwotę zmniejszającą podatek (556,02 zł), a dopiero następnie dodawany jest podatek w wysokości 32 proc. liczony od tej części dochodów, które wykraczają poza kwotę 85.528 zł.

Wyliczoną w ten sposób wysokość zaliczki na podatek dochodowy należy zaokrąglić do pełnych złotych. W przypadku końcówek kwot wynoszących mniej niż 50 gr, pomija się je, tzn. zaokrągla w dół. Natomiast przy zaokrąglaniu końcówek kwot wynoszących 50 gr lub więcej, kwotę zaokrągla się w górę.

Niektóre dochody osób fizycznych zostały wyłączone spod opodatkowania podatkiem progresywnym (skala podatkowa) Przykładowo zaliczamy do nich:

  • spadki i darowizny,
  • przychody ze sprzedaży nieruchomości,
  • odsetki od prywatnie udzielanych pożyczek,
  • dochody z odsetek na kontach osobistych,
  • działalność gospodarcza opodatkowana kartą podatkową, ryczałtem ewidencjonowanym, podatkiem liniowym.

Podatnicy wybierający progresywną skalę podatkową mogą bez ograniczeń skorzystać z miesięcznego płacenia zaliczek. Z kwartalnych zaliczek natomiast może skorzystać przedsiębiorca rozpoczynający działalność lub będący małym podatnikiem, a więc taki, którego przychody ze sprzedaży (łącznie z VAT) za poprzedni rok nie przekroczyły kwoty 1.200.000 euro (w 2013 r. 4.922.000 zł). Dla maklerów, agentów i zarządców funduszy inwestycyjnych limit ten jest niższy i wynosi 45.000 euro (w 2013 r. 185.000 zł). Warunkiem do bycia małym podatnikiem jest również brak prowadzenia działalności samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej w okresie dwóch lat od roku rozpoczęcia (a dokładniej od końca roku poprzedzającego rok rozpoczęcia działalności). Z kolei z uproszczonego sposobu opłacania zaliczek przy tej formie opodatkowania nie mogą skorzystać podatnicy, którzy dopiero rozpoczęli działalność.

Opodatkowanie podatkiem dochodowym liniowym

Kolejną formą opodatkowania na zasadach ogólnych jest podatek liniowy w wysokości 19 proc. Po wyborze tej formy rozliczania taką stawkę do wyliczania podatku stosuje się bez względu na wysokość osiągniętego dochodu.

Z podatku liniowego mogą skorzystać jedynie osoby prowadzące działalność gospodarczą lub prowadzące działy specjalne produkcji rolnej. Jednak wśród przedsiębiorców prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą również istnieją pewne ograniczenia. Liniowej stawki podatku nie mogą wybrać podatnicy uzyskujący przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadające czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonuje lub wykonywał w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. W takiej sytuacji wybór podatku liniowego może nastąpić dopiero po upływie roku.

Wady i zalety rozliczania według zasad ogólnych

Przez wzgląd na fakt, iż opodatkowanie na zasadach skali podatkowej jest podstawową i najczęściej stosowaną formą opodatkowania, warto zastanowić się, jakie są jej wady i zalety. Do zalet opodatkowania skalą podatkową niewątpliwie należą:

  • stosowanie kwoty wolnej od podatku,
  • możliwość korzystania z oferowanych przez rząd ulg i odliczeń,
  • możliwość rozliczania się z małżonkiem,
  • przywilej rozliczeń przewidzianych osobom samotnie wychowującym dzieci,
  • możliwość obniżania przychodów o koszty poniesione w celu ich uzyskania.

Wadami związanymi ze skalą podatkową są:

  • wysoki drugi próg podatkowy,
  • obowiązek prowadzenia ściśle określonej ewidencji księgowej (choć ten wymóg nie dotyczy wyłącznie rozliczających się na zasadach ogólnych).

Opodatkowanie w formie podatku liniowego natomiast może przynieść znaczące korzyści osobom, które osiągają bardzo wysokie dochody (ze wszystkich źródeł), mocno powyżej 85 tys. zł rocznie. Głównymi wadami podatku liniowego są: brak kwoty wolnej od podatku, brak możliwości rozliczania się razem z małżonkiem oraz brak ulg podatkowych.

Artykuły z cyklu
„Działalność gospodarcza”