Prawidłowe funkcjonowanie administracji publicznej oraz wielu procesów gospodarczych wymaga spójnego systemu identyfikacji. Taką rolę pełni rejestr TERYT, czyli Krajowy Rejestr Podziału Terytorialnego Kraju. Prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny, zapewnia jednolite oznaczenia dla województw, powiatów, gmin czy ulic, stanowiąc fundament dla kluczowych systemów informatycznych i rejestrów publicznych w Polsce. Zrozumienie jego struktury i zasad jest kluczowe dla przedsiębiorców i urzędników.
Rejestr TERYT – podstawowe informacje
Organy i podmioty, z wyłączeniem podmiotów prowadzących niepubliczne systemy informacyjne, są obowiązane do stosowania oznaczeń kodowych przyjętych w rejestrze TERYT.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego prowadzi w systemach teleinformatycznych rejestr TERYT.
Rejestr TERYT służy zapewnieniu możliwości jednolitego kodowania obiektów terytorialnych w rejestrach urzędowych i systemach informacyjnych administracji publicznej.
Rejestr TERYT obejmuje systemy:
- identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego;
- identyfikatorów i nazw miejscowości;
- rejonów statystycznych i obwodów spisowych;
- identyfikacji adresowej ulic, nieruchomości, budynków i mieszkań.
Przestrzennej identyfikacji informacji zawartych w systemach dokonuje się na podstawie danych przestrzennych udostępnianych z rejestrów publicznych.
Rejestr terytorialny stanowi część składową zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach.
Urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej są obowiązane do stosowania oznaczeń kodowych przyjętych w rejestrze terytorialnym.
System identyfikatorów
System identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego obejmuje identyfikatory i nazwy jednostek określonych w przepisach wydanych na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym oraz w przepisach ustawy o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa i ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
W systemie identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego – w gminach, w których jedna z miejscowości ma status miasta, a pozostałe miejscowości mają charakter wiejski – identyfikatory są nadawane dla gminy oraz dodatkowo dla miasta i obszaru wiejskiego.
Aktualizacji systemu identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego dokonuje się z urzędu.
System identyfikatorów i nazw miejscowości obejmuje urzędowe nazwy, rodzaje oraz identyfikatory miejscowości określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych.
Aktualizacji systemu identyfikatorów i nazw miejscowości dokonuje się z urzędu w zakresie urzędowych nazw i rodzajów miejscowości oraz zmian w podziale terytorialnym kraju.
System identyfikatorów i nazw ulic obejmuje nazwy ulic zgodne z brzmieniem uchwał rad gmin o ich nadaniu, z uwzględnieniem standaryzacji nazw ulic, oraz identyfikatory tych nazw.
System rejonów statystycznych i obwodów spisowych obejmuje jednostki podziału dokonanego dla celów statystycznych, którymi są rejony statystyczne i obwody spisowe.
W skład systemu rejonów statystycznych i obwodów spisowych wchodzą:
- wykaz identyfikatorów tych jednostek zawierający liczbę budynków, liczbę mieszkań oraz numer obrębu ewidencyjnego;
- wektorowa warstwa granic rejonów statystycznych i obwodów spisowych.
Aktualizacji systemu rejonów statystycznych i obwodów spisowych dokonuje się z urzędu co najmniej raz w roku, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w:
- podziale terytorialnym kraju;
- zabudowie poszczególnych terenów;
- podziale kraju na rejony statystyczne i obwody spisowe;
- podziale na obręby ewidencyjne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 2 Ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
System identyfikacji adresowej budynków i mieszkań obejmuje:
- budynki, w których znajduje się przynajmniej jedno mieszkanie;
- mieszkania.
Obiekty są określone przez dane adresowe, w tym za pomocą identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego, identyfikatorów i nazw miejscowości oraz identyfikatorów i nazw ulic, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice, a także za pomocą numerów:
- rejonu statystycznego,
- obwodu spisowego,
- obrębu ewidencyjnego,
- działki ewidencyjnej – w odniesieniu do budynków oddanych do użytkowania po 23 kwietnia 2012 roku.
Aktualizacja systemu
Aktualizacji systemu identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego oraz systemu identyfikatorów i nazw miejscowości dokonuje się w terminie 4 dni roboczych od dnia, od którego przepisy stanowiące podstawę tej aktualizacji mają być stosowane.
W ramach aktualizacji systemu rejonów statystycznych i obwodów spisowych oraz systemu identyfikacji adresowej budynków i mieszkań mogą być dodatkowo wprowadzane zmiany wynikające ze spisów powszechnych.
Aktualizacja danych gromadzonych w systemach objętych rejestrem TERYT jest dokonywana z urzędu również na podstawie przeprowadzonej weryfikacji tych danych ze stanem prawnym lub faktycznym, w tym z danymi zawartymi w innych urzędowych ewidencjach i rejestrach.
Elektroniczne wykazy
Powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego na potrzeby prowadzenia i aktualizacji rejestru TERYT po zakończeniu każdego kwartału sporządzają i przekazują Prezesowi Głównego Urzędu Statystycznego elektroniczne wykazy.
Elektroniczne wykazy obejmują:
- dane adresowe i identyfikacyjne powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego sporządzającego wykaz;
- dla budynków i mieszkań oddanych do użytkowania: dane adresowe, dane obejmujące numer obrębu ewidencyjnego i numer działki ewidencyjnej, ich charakterystykę, informacje dotyczące oddania budynku do użytkowania, informacje o rodzaju własności budynku, z wyłączeniem danych osobowych, dane identyfikacyjne inwestora, z wyłączeniem osób fizycznych;
- dla ubytków budynków i mieszkań: dane adresowe, dane obejmujące numer obrębu ewidencyjnego i numer działki ewidencyjnej, informacje o zakresie ubytku.
Rejestr TERYT - zasady funkcjonowania
Rejestr TERYT jest jawny. Dane z systemów są powszechnie i nieodpłatnie dostępne na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego oraz za pośrednictwem usług sieciowych.
Organy prowadzące rejestry urzędowe i systemy informacyjne administracji publicznej oraz sądy prowadzące rejestry sądowe, jeżeli te rejestry i systemy są prowadzone w systemie teleinformatycznym, są obowiązane do stosowania przyjętych w rejestrze TERYT identyfikatorów jako standardu identyfikacji terytorialnej, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.
Przykład 1.
Gmina X wprowadza do swojego systemu ewidencji ludności informację o nowo wybudowanym budynku mieszkalnym. Aby poprawnie zarejestrować adres, pracownik urzędu korzysta z kodów TERYT przypisanych do gminy, miejscowości oraz ulicy, zgodnie z danymi udostępnianymi przez Główny Urząd Statystyczny. Dzięki temu adres budynku zostaje zapisany w sposób jednolity z innymi rejestrami publicznymi, co umożliwia jego automatyczne wykorzystanie w systemach takich jak REGON, ewidencja ludności czy rejestr podatkowy. Zastosowanie kodów TERYT gwarantuje, że wszystkie organy administracji publicznej będą posługiwać się tym samym, spójnym oznaczeniem terytorialnym, eliminując ryzyko błędów i rozbieżności w danych.
Po każdorazowej aktualizacji systemów organy i sądy są obowiązane do niezwłocznego dokonania zmian wynikających z tej aktualizacji w prowadzonych przez siebie rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej – w przypadku gdy zmiany mają charakter jednoznaczny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.
Identyfikatory zawarte w rejestrze TERYT są stosowane w rejestrach urzędowych i systemach informacyjnych administracji publicznej, w tym w rejestrach sądowych:
- zawierających dane adresowe – w pełnym zakresie obejmującym identyfikatory gmin i miejscowości, a jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice – obejmującym również identyfikatory nazw ulic;
- niezawierających danych adresowych – w zakresie uwzględniającym potrzeby danego rejestru lub systemu.
Polecamy:
