Zakup samochodu za granicą przez czynnego podatnika VAT

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Samochód w firmie nie jest zjawiskiem wyjątkowym, a wręcz przeciwnie - dość powszechnym. Przedsiębiorcy, niejednokrotnie porównując oferty, decydują się na zakup samochodu za granicą. Na jakie wówczas konsekwencje podatkowe należy zwrócić uwagę? Od czego zależy poprawne rozliczenie podatkowe pojazdów kupionych w innych krajach? Na te i wiele innych pytań odpowiedź znajdziesz poniżej.

Zakup samochodu za granicą przez czynnego podatnika VAT - możliwe przypadki

zakup samochodu za granicą

Rozliczenie zakupu samochodu za granicą zależy od kilku czynników:

  • od kraju, z którego zakupiony samochód zostanie przywieziony,

Kraje obecnie należące do Unii Europejskiej (27):
Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy.

Samochód nowy to taki, który spełnia choćby jeden z dwóch wymienionych parametrów:
1) stan licznika nie przekracza 6000 km,
2) od momentu dopuszczenia go do użytku (zwykle data pierwszej rejestracji) upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy.

  • od statusu podatkowego sprzedawcy: podatnik podatku od wartości dodanej (czyli VAT) lub osoba prywatna,

Podatnik podatku od wartości dodanej - przedsiębiorca zarejestrowany do VAT w innym kraju UE (pomija się tu sprzedawców korzystających ze zwolnienia z VAT, bo przy sprzedaży samochodów zdarza się to rzadko).

  • od dokumentu sprzedaży: faktura VAT, faktura VAT-marża, umowa sprzedaży.

Faktura VAT (invoice/rechnung) - dokument wystawiany przez podatnika podatku od wartości dodanej (VAT).
Faktura VAT marża - dokument, na którym brak jest wykazania stawki i wartości podatku VAT posiadający adnotację o zastosowaniu procedury VAT marży, często z powołaniem na przepisy obowiązujące w danym kraju.
Umowa sprzedaży - dokument potwierdzający dokonanie zakupu od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Zakup samochodu za granicą w obrębie Unii Europejskiej

Rozliczenia zakupu samochodu z Unii Europejskiej dzielą się na:

  • zasady ogólne – zakup, który nie jest WNT (nabywca co do zasady nie rozlicza VAT, wyjątek opisano niżej),
  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów - obowiązek naliczenia VAT spoczywa na nabywcy.

Oprócz tego przedsiębiorca, który kupuje samochód w jednym z krajów UE, ma obowiązek złożyć wniosek o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia do Polski. Rejestracji dokonuje się w wydziale komunikacji starostwa powiatowego właściwym ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania właściciela.

Zgodnie z art. 73aa ustawy – Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli właścicielem jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, termin na złożenie wniosku wynosi 90 dni.

Kiedy zatem i z jaką z wymienionych sytuacji przedsiębiorca może mieć styczność dokonując zakupu samochodu w innym kraju UE?

Zakup samochodu w UE - akcyza

Po przemieszczeniu samochodu do Polski podatnik składa do naczelnika urzędu skarbowego deklarację uproszczoną AKC-U/S w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (zwykle jest to dzień przemieszczenia samochodu do Polski), nie później jednak niż w dniu rejestracji pojazdu na terytorium kraju.

Akcyzę trzeba zapłacić w terminie 30 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji samochodu, jeżeli rejestracja nastąpi wcześniej.

Podstawą naliczania podatku akcyzowego jest:

  • wartość z dokumentu zakupu.

Stawki podatku akcyzowego:

  • 3,1% dla samochodów o pojemności silnika do 2000 cm3,
  • 9,3% dla samochodów osobowych:
    • o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika spalinowego wyższej niż 2000 cm3, ale nie wyższej niż 3500 cm3,
    • stanowiących pojazd hybrydowy w rozumieniu ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych (hybryda typu plug-in) o pojemności silnika spalinowego wyższej niż 2000 cm3, ale nie wyższej niż 3500 cm3;
  • 1,55% podstawy opodatkowania - dla samochodów osobowych o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika spalinowego równej 2000 cm3 lub niższej;
  • 18,6% dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3.

Od akcyzy zwolnione są samochody osobowe elektryczne i napędzane wodorem, a do 31 grudnia 2029 r. także hybrydy typu plug-in o pojemności silnika spalinowego nie większej niż 2000 cm3.

Deklarację AKC-U/S składa się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach akcyzy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podatnika.

Przedsiębiorca składa deklarację AKC-U/S wyłącznie elektronicznie – przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Postać papierową przepisy dopuszczają tylko dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Do elektronicznej deklaracji AKC-U/S na portalu PUESC nie dołącza się fizycznych kopii dokumentów, a dane pojazdu i zakupu wprowadza się bezpośrednio do formularza. Po zaksięgowaniu wpłaty potwierdzenie zapłaty akcyzy (PZAS) można pobrać w formacie PDF na PUESC – w usłudze „Sprawdź, czy akcyza za samochód została zapłacona”, po numerze VIN. Niezależnie od tego naczelnik urzędu skarbowego wydaje dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na wniosek podatnika.

Zakup samochodu w UE niebędący WNT

W przypadku zakupu samochodu za granicą (w UE), którego nie można zakwalifikować jako transakcji WNT, kupujący co do zasady nie rozlicza VAT z tytułu takiego zakupu. Wyjątkiem jest zakup samochodu, który w chwili sprzedaży znajdował się już w Polsce, od zagranicznego podatnika niezarejestrowanego do VAT w Polsce – wtedy VAT rozlicza nabywca (odwrotne obciążenie). Samochód wprowadza się do ewidencji środków trwałych w cenie nabycia. Kwotę z faktury w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku. Do ceny nabycia dolicza się koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania samochodu do używania, np. koszty transportu.

Przepisy ustaw o podatkach dochodowych (PIT i CIT) ograniczają możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od wartości samochodu osobowego. Zgodnie z aktualnymi przepisami limity te wynoszą: 100 tys. zł  dla samochodów spalinowych, których emisja CO2 jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr, 150 tys. zł dla samochodów spalinowych, których emisja CO2 wynosi mniej niż 50 g na kilometr, 225 tys. zł dla samochodów elektrycznych i wodorowych. Powstała nadwyżka nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu.

Kiedy nie ma WNT:

  • zakup od zagranicznego kontrahenta pojazdu, który znajdował się już w Polsce - brak przemieszczenia,
  • zakup samochodu używanego od zagranicznej osoby prywatnej (WNT nie występuje, bo sprzedawca nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej),
  • zakup używanego samochodu na fakturę VAT marża – jeżeli sprzedawca spełnia warunki zastosowania procedury marży i powołuje się na nią na fakturze.

Zakup samochodu w UE jako WNT

Jeżeli zakup spełnia definicję WNT transakcję trzeba rozliczyć zgodnie z zasadami o jakich mowa w ustawie o VAT. A zatem nabywca musi:

  1. zarejestrować się dla celów VAT-UE, jeżeli oczywiście do tej pory tego nie uczynił, na druku VAT-R (w szczególności wypełniając część C.3 VAT-R);
  2. opodatkować zakup, czyli wpłacić na rachunek urzędu skarbowego VAT należny z tytułu WNT w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (obowiązek ten najczęściej powstaje z chwilą wystawienia faktury przez sprzedawcę) – od 1 stycznia 2027 r. podatek wpłaca się w terminie płatności za okres rozliczeniowy, czyli do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu albo kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy;
  3. złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego informację na druku VAT-23 (jeżeli to nabywca będzie dokonywał rejestracji pojazdu w Polsce lub gdy pojazd ten nie będzie podlegał rejestracji, ale ma być użytkowany na terytorium kraju) o dokonaniu zakupu samochodu w ramach WNT załączając kopię faktury potwierdzającej nabycie środka transportu oraz dowód odprowadzenia podatku (o którym mowa w pkt 2) – od 1 stycznia 2027 r. zamiast druku VAT-23 składa się elektronicznie informację o nabywanym środku transportu z kopią faktury, w terminie złożenia deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy;
  4. wykazać WNT w pliku JPK_V7M albo JPK_V7K składanym do 25. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy – jako podatek należny i podatek naliczony (jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany także do celów prywatnych, odliczyć można 50% tego podatku);
  5. złożyć informację VAT-UE w urzędzie skarbowym w wersji elektronicznej do 25 dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym, w którym dokonano zakupu.

Od 1 stycznia 2027 r. czynny podatnik VAT nie wpłaca już VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego. Podatek wpłaca w terminie płatności za okres rozliczeniowy – do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu albo kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zamiast druku VAT-23 składa się elektronicznie informację o nabywanym środku transportu – w terminie złożenia deklaracji.

Do 31 grudnia 2026 r., jeżeli występuje WNT, a pojazd ma być zarejestrowany w Polsce albo nie podlega rejestracji, ale ma być użytkowany na terytorium Polski, należy złożyć w urzędzie skarbowym druk VAT-23 i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek ten powstaje z chwilą wystawienia faktury przez zagranicznego sprzedawcę, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy.

Przy zakupie przez czynnego podatnika VAT samochodu, który jest przemieszczany z innego kraju UE do Polski, WNT występuje w jednym z poniższych przypadków:

  • zakup samochodu używanego nastąpił od podatnika podatku od wartości dodanej z innego kraju UE z ważnym numerem VAT w systemie VIES (nie dotyczy to nabycia w procedurze VAT marża);
  • podatnik nabył nowy samochód z innego kraju UE - wówczas nie ma znaczenia kim był sprzedawca (czy podatnikiem VAT czy osobą prywatną);
  • kupujący kupił auto w kraju trzecim (spoza UE) ale odprawy celnej dokonał w kraju UE innym niż Polska.

zakup samochodu za granicą

Zakup samochodu za granicą w kraju trzecim (poza Unią Europejską)

Inaczej sytuacja będzie wyglądała gdy samochód zostanie sprowadzony z kraju spoza UE i odprawa celna będzie miała miejsce w Polsce. Wówczas nabywca zobowiązany jest poddać sprowadzany towar procedurze celnej (naliczenie cła, akcyzy i VAT).

Zakup samochodu spoza UE - cło

Przede wszystkim sprowadzanie samochodu z kraju trzeciego wiąże się z koniecznością naliczenia cła, a więc i dokonania zgłoszenia celnego. Zgłoszenia można dokonać:

  • elektronicznym dokumentem PZC,
  • papierowym dokumentem SAD.

Podstawą naliczania cła jest:

  • wartość transakcji z dokumentu zakupu, plus
  • dodatkowe koszty transportu pojazdu i ewentualnego ubezpieczenia do granic zewnętrznych Unii Europejskiej (urząd celny wjazdu).

Stawka należności celnej wynosi obecnie:

  • 10% – stawka podstawowa dla samochodów osobowych,
  • 0% – dla samochodów pochodzących z USA (od 1 lipca 2026 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2026/1455),
  • 0% – dla samochodów pochodzących z państw EFTA, z którymi UE ma umowy o wolnym handlu, np. z Norwegii i Szwajcarii.

Zakup samochodu spoza UE - akcyza

Samochody sprowadzane z krajów trzecich, tak jak i te kupowane w krajach UE, podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym przed pierwszą rejestracją w Polsce. Konieczne jest zatem obliczenie i wykazanie kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym.

Podstawą naliczania podatku akcyzowego jest:

  • wartość celna, plus
  • należne cło.

Stawki podatku akcyzowego:

  • 3,1% dla samochodów o pojemności silnika do 2000 cm3,
  • 9,3% dla samochodów osobowych:
    • o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika spalinowego wyższej niż 2000 cm3, ale nie wyższej niż 3500 cm3,
    • stanowiących pojazd hybrydowy w rozumieniu ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych (hybryda typu plug-in) o pojemności silnika spalinowego wyższej niż 2000 cm3, ale nie wyższej niż 3500 cm3;
  • 1,55% podstawy opodatkowania - dla samochodów osobowych o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika spalinowego równej 2000 cm3 lub niższej;
  • 18,6% dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3.

Od akcyzy zwolnione są samochody osobowe elektryczne i napędzane wodorem, a do 31 grudnia 2029 r. także hybrydy typu plug-in o pojemności silnika spalinowego nie większej niż 2000 cm3.

Akcyzę z tytułu importu płaci się tak jak cło – w terminie wyznaczonym przez organ celny, nie dłuższym niż 10 dni od dnia powiadomienia o kwocie należności. Urząd celny zwalnia samochód do obrotu dopiero po zapłacie cła albo po złożeniu zabezpieczenia.

Zakup samochodu spoza UE - VAT

Urząd celny na podstawie zgłoszenia celnego nalicza również VAT od zakupionego samochodu. Podstawą naliczania podatku VAT w przypadku samochodów importowanych z krajów trzecich jest:

  • wartość celna (podstawa naliczania cła), plus
  • należne cło, plus
  • podatek akcyzowy.

Stawka podatku od towarów i usług VAT wynosi co do zasady 23%. VAT z tytułu importu podatnik może odliczyć – jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany także do celów prywatnych, odliczeniu podlega 50% tego podatku.

Zakup samochodu za granicą wiąże się więc niejednokrotnie z koniecznością dopełnienia obowiązków formalnych ale przede wszystkim podatkowych. Dlatego też należy pamiętać o tym by dobrze zaklasyfikować transakcję i spełnić wszystkie ustawowe wymagania nie tylko w zakresie podatku VAT ale także akcyzie, a w przypadku importu spoza UE w zakresie zgłoszenia i odprowadzenia cła.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów