Split payment, czyli mechanizm podzielonej płatności (MPP), dotyczy podatku VAT. Powodem wprowadzenia tego rozwiązania była powiększająca się luka podatkowa w VAT. Na czym polega split payment? Dla kogo jest obowiązkowy? Jakie korzyści daje podatnikom, którzy go stosują, i co zmieni się od 1 stycznia 2027 r.? Sprawdźmy!
Na czym polega split payment?
Jak wskazuje art. 108a ust. 1 ustawy o VAT, ze split payment mogą korzystać nabywcy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku. Wówczas płatności za zobowiązania z faktury dokonuje się na dwa rachunki bankowe:
- wartość netto - na rachunek bankowy dostawcy (lub w inny sposób);
- VAT - na specjalny rachunek VAT dostawcy.
Natomiast art. 108a ust. 1a ustawy o VAT wskazuje, że zapłata za faktury dotyczące czynności wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, gdy kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł, musi być dokonana za pomocą mechanizmu podzielonej płatności. Jak wynika z tego przepisu, niektórzy podatnicy mają obowiązek stosowania split payment.
Rachunek VAT a split payment
Aby umożliwić dokonywanie zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności, bank prowadzi rachunek VAT dla każdego rachunku rozliczeniowego (firmowego). Jeżeli przedsiębiorca ma w tym samym banku kilka rachunków rozliczeniowych, bank prowadzi dla nich jeden rachunek VAT, a na wniosek posiadacza – więcej rachunków VAT. Rachunki VAT prowadzą także spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.
Rachunek VAT ma ograniczone przeznaczenie. Zgodnie z art. 62b ust. 1 ustawy Prawo bankowe mogą na niego wpływać przede wszystkim kwoty VAT zapłacone przez kontrahentów przy użyciu komunikatu przelewu, środki przekazane z innego rachunku VAT tego samego posiadacza oraz zwroty VAT wynikające z faktur korygujących.
Z kolei środki z rachunku VAT można przeznaczyć (art. 62b ust. 2 tej ustawy) m.in. na:
- zapłatę VAT z faktur zakupowych na rachunek VAT dostawcy,
- zapłatę na rachunek urzędu skarbowego VAT (także z tytułu importu towarów), podatku dochodowego od osób fizycznych i od osób prawnych wraz z zaliczkami, podatku akcyzowego i należności celnych – wraz z odsetkami za zwłokę,
- opłacenie składek pobieranych przez ZUS i KRUS,
- przekazanie środków na inny własny rachunek VAT.
Przelanie środków z rachunku VAT na zwykły rachunek firmowy wymaga zgody naczelnika urzędu skarbowego – zasady opisujemy niżej.
Podzielona płatność a zachęty dla podatników
Przepisy przewidują szereg zachęt dla podatników stosujących mechanizm split payment:
Zmniejszenie kwoty zobowiązania podatkowego (art. 108d ustawy o VAT) – jeżeli zapłata zobowiązania podatkowego z tytułu podatku następuje w całości z rachunku VAT w terminie wcześniejszym niż termin zapłaty podatku, kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku można obniżyć o kwotę wyliczoną według wzoru:
S = Z * r * (n/360)
gdzie:
- S – oznacza kwotę, o którą obniża się kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku, zaokrągloną do pełnych złotych,
- Z – oznacza kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku wynikającą z deklaracji podatkowej przed obniżeniem tego zobowiązania,
- r – oznacza stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego obowiązującą na dwa dni robocze przed dniem zapłaty podatku,
- n – oznacza liczbę dni od dnia, w którym obciążono rachunek bankowy albo rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, z wyłączeniem tego dnia, do dnia, w którym upływa termin zapłaty podatku, włącznie z tym dniem.
Brak odpowiedzialności solidarnej (art. 105a ust. 3 pkt 6 ustawy o VAT) – nabywca nie odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe dostawcy w VAT, jeżeli za nabyte towary zapłacił z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
Od 1 stycznia 2027 r. odpowiedzialność solidarna obejmie oprócz towarów z załącznika nr 15 także wybrane usługi z nowego załącznika nr 16 do ustawy o VAT, m.in. usługi związane z oprogramowaniem, rachunkowo-księgowe, doradcze i reklamowe. Nowe zasady dotyczą usług, dla których obowiązek podatkowy powstanie od 1 stycznia 2027 r. Odpowiedzialność nie obejmie usług udokumentowanych fakturą, w której kwota należności ogółem jest niższa niż 15 000 zł, chyba że łączna wartość netto tych usług nabytych od jednego usługodawcy w danym miesiącu przekroczy 50 000 zł. Zapłata w MPP nadal wyłącza odpowiedzialność solidarną, dlatego nabywcy tych usług mogą dobrowolnie płacić w podzielonej płatności, choć nie mają takiego obowiązku.- Wyłączenie sankcji VAT (art. 108c ust. 1 ustawy o VAT) – do wysokości kwoty podatku wynikającej z faktury zapłaconej w mechanizmie podzielonej płatności nie stosuje się dodatkowego zobowiązania podatkowego z art. 112b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2a oraz art. 112c ustawy o VAT.
Brak podwyższonych odsetek (art. 108c ust. 2 ustawy o VAT) – nie stosuje się art. 56b Ordynacji podatkowej (podwyższona stawka odsetek za zwłokę w VAT) do zaległości za okres rozliczeniowy, za który podatnik wykazał w deklaracji kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z faktur zapłaconych w mechanizmie podzielonej płatności.
Split payment w pliku JPK_V7M i JPK_V7K
Od rozliczenia za luty 2026 r. podatnicy składają pliki w strukturze JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3). W tej wersji struktury nie ma już oznaczenia MPP – ani w ewidencji sprzedaży, ani w ewidencji zakupu. Z podzieloną płatnością wiąże się natomiast pole P_67 w części deklaracyjnej. Podatnik zaznacza w nim „1”, gdy korzysta z obniżenia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 108d ustawy o VAT.
Jak ubiegać się o zwrot środków zgromadzonych na rachunku VAT?
Zgodnie z art. 108b ust. 1 ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego, na wniosek podatnika, wydaje postanowienie o zgodzie na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT na rachunek bankowy albo rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony ten rachunek VAT. We wniosku podatnik określa wysokość środków, jaka ma zostać przekazana. Wniosek weryfikuje właściwy urząd skarbowy. Naczelnik urzędu skarbowego wydaje postanowienie w terminie 60 dni od dnia otrzymania wniosku. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
- w przypadku posiadania przez podatnika zaległości w podatkach i należnościach, które można zapłacić z rachunku VAT na rachunek urzędu skarbowego (m.in. VAT, PIT, CIT, podatek akcyzowy, należności celne) – w wysokości tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji,
- gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe z tytułu tych podatków i należności nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań podatkowych lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję zobowiązań podatkowych,
- gdy zachodzi uzasadniona obawa, że wystąpi zaległość podatkowa z tytułu tych podatków i należności lub zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Odmowy z powodu zaległości nie stosuje się, jeżeli naczelnik urzędu skarbowego odroczył zapłatę tych zaległości lub rozłożył ją na raty.
Polecamy: