Znaczniki podatkowe PD a estoński CIT – czy są obowiązkowe?

W artykule analizujemy, czy spółka podlegająca opodatkowaniu estońskim CIT, przekazując prowadzone księgi rachunkowe (JPK_KR_PD), jest obowiązana uzupełnić księgi o znaczniki podatkowe PD. Wyjaśniamy, czy identyfikujące konta ksiąg znaczniki podatkowe PD są wymagane w przypadku tego modelu opodatkowania, czy też stanowią zbędny obowiązek administracyjny.

Spółka opodatkowana estońskim CIT a obowiązek przesyłania pliku JPK_KR_PD

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o CIT podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.

Na mocy art. 9 ust. 1c ww. ustawy podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić je przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do końca 7. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 9 ust. 1d ustawy o CIT z obowiązku, o którym mowa w ust. 1c, są zwolnieni podatnicy:

1. zwolnieni od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z wyjątkiem fundacji rodzinnych;
2. o których mowa w art. 27a;
3. prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.

Znaczniki kont w ramach plików JPK CIT

Art. 9 ust. 5 pkt 1 ustawy o CIT stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1c i 1e, oraz sposób ich wykazywania w tych księgach – uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku, lub narażonych na te nadużycia, oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Rozporządzenie Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 roku w sprawie dodatkowych danych, o które trzeba uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, określa zakres tych danych oraz sposób ich wykazywania w księgach.

W § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia określono, że danymi dodatkowymi, o które należy uzupełnić księgi, są znaczniki identyfikujące konta ksiąg wykazywane według słownika znaczników identyfikujących konta ksiąg dla:

• banków – określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
• zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji – określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
• jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie sporządzających sprawozdanie finansowe zgodnie z załącznikiem nr 6 do Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości – określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia;
• funduszy inwestycyjnych – określonego w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
• domów maklerskich – określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia;
• spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych – określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia;
• pozostałych jednostek – określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia dodatkowymi danymi, o które należy uzupełnić księgi, są wysokość różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych w podziale na:

• wysokość przychodów zwolnionych z opodatkowania – wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych;
• wysokość przychodów niepodlegających opodatkowaniu w bieżącym roku;
• wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych;
• wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu, niepodlegających ujęciu w księgach;
• wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów – wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych;
• wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku;
• wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych;
• wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów, niepodlegających ujęciu w księgach.

W myśl § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia dodatkowe dane, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przyporządkowuje się na podstawie kryteriów klasyfikacyjnych przyjętych dla zapisów zdarzeń w księgach, wynikających z przepisów o rachunkowości.

Czy spółka na estońskim CIT musi stosować znaczniki podatkowe PD?

Odnosząc powyższe do przypadku spółki opodatkowanej estońskim CIT, wskazać należy, że stosownie do art. 28d ust. 1 ustawy o CIT podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek, zwanym dalej w niniejszym rozdziale „ryczałtem”, jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie:

1. wysokości zysku (straty) netto, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku, oraz
2. w kapitale własnym:

• kwoty zysków niepodzielonych i kwoty zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach opodatkowania ryczałtem, oraz
• kwoty niepokrytych strat poniesionych w latach opodatkowania ryczałtem.

Natomiast w myśl art. 28h ust. 1 ustawy o CIT podatnik opodatkowany ryczałtem nie podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 19, art. 24b, art. 24ca i art. 24d.

Jak zauważył Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 23 kwietnia 2026 roku (nr 0111-KDIB2-1.4010.86.2026.1.AJ), znaczniki podatkowe („PD”) wymienione w załączniku 7 do Rozporządzenia służą do identyfikacji przychodów podatkowych, kosztów uzyskania przychodów oraz kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów.

Ponadto organ podatkowy wskazał, że w estońskim CIT podstawa opodatkowania nie jest ustalana jako różnica między przychodami a kosztami uzyskania przychodów, jak ma to miejsce przy rozliczeniu CIT na zasadach ogólnych. W estońskim CIT nie występują kategorie kosztów uzyskania przychodów oraz kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, a opodatkowaniu podlegają konkretne kategorie dochodów wymienione w art. 28m ust. 1 ustawy o CIT, a nie bieżący przychód.

Skoro zatem ustawa o CIT nie przewiduje obowiązku bieżącej klasyfikacji operacji na potrzeby wyniku podatkowego dla podmiotów rozliczających się na zasadach ryczałtu od dochodów spółek, to stosowanie znaczników podatkowych „PD” w pliku JPK byłoby działaniem niemającym podstawy w przepisach prawa podatkowego właściwych dla wskazanego sposobu opodatkowania.

W konsekwencji spółka podlegająca opodatkowaniu w formie estońskiego CIT, przekazując prowadzone księgi rachunkowe (JPK_KR_PD) na podstawie art. 9 ust. 1c ustawy o CIT, nie jest obowiązana uzupełnić księgi o znaczniki podatkowe („PD”) identyfikujące konta ksiąg wykazywane według słownika znaczników identyfikujących konta ksiąg wskazane w załączniku 7 do rozporządzenia.