Błędnie wskazany przychód a limit ryczałtu to problem, który może dotyczyć każdego ryczałtowca. Podatnicy coraz częściej jako formę opodatkowania wybierają ryczałt ewidencjonowany. Powodem jest przede wszystkim prostota. W wielu przypadkach dzięki wyborowi tej formy opodatkowania zmniejszają oni swoje zobowiązania finansowe. Nie każdy jednak ma prawo do opodatkowania ryczałtem. Przekroczenie limitu przychodu w danym roku powoduje brak prawa do ryczałtu w następnym roku podatkowym. Samo przekroczenie limitu w trakcie roku nie powoduje natomiast obowiązku natychmiastowej zmiany formy opodatkowania. Sprawdzamy, czy błędnie wykazany przychód wpływa na limit ryczałtu oraz czy jego późniejsza korekta może umożliwić podatnikowi rozliczanie się w tej formie.
Opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym
Opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym zostało uregulowane w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ustawa reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.
Przypomnijmy, że opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych.
Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 14 ust. 1 ustawy o PIT w zw. z art. 6 ust. 1a ustawy o ryczałcie). U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług
Co istotne, ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przewiduje również wyłączenia z tej formy opodatkowania, o czym stanowi art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie stosuje się do podatników:
- opłacających podatek w formie karty podatkowej,
- korzystających, na podstawie odrębnych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego;
- osiągających w całości lub w części przychody z tytułu:
- prowadzenia aptek,
- działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
- działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;
- świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik (lub co najmniej jeden ze wspólników) wykonywał w ramach stosunku pracy w tym samym lub poprzednim roku podatkowym;
- wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii;
- podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:
- samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,
- w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
- samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka – jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Przekroczenie limitu dla opodatkowania ryczałtem
Obecnie podatnicy wybierający ryczałt mogą to zrobić pod warunkiem, że ich przychody z działalności w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro. Limit przelicza się na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy.
Pilnowanie limitu należy do podatnika – to on prowadzi ewidencję przychodów, składa zeznanie podatkowe i na bieżąco zna wysokość swoich przychodów.
Przykład 1.
Podatnik prowadził działalność handlową opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. W 2025 r. przekroczył limit uprawniający do ryczałtu. W czerwcu 2026 r. wystawił 8 faktur korygujących in minus do sprzedaży z 2025 r. (z tytułu zwrotów towarów i udzielonych rabatów). Po uwzględnieniu korekt przychód za 2025 r. byłby niższy od limitu. Czy podatnik zachował prawo do ryczałtu w 2026 r.?
Nie – korekta nie przywraca prawa do ryczałtu. W tym przypadku utrata prawa do rozliczania się na zasadach ryczałtu zobowiązywała podatnika do rozliczania się, począwszy od nowego roku, na zasadach ogólnych.
Powyższe wynika wprost z art. 22 ust. 1 ustawy o ryczałcie ewidencjonowanym, który stanowi, że w razie utraty warunków do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, podatnik jest obowiązany, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić właściwe księgi – chyba że jest zwolniony z tego obowiązku i opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Takie stanowisko potwierdził WSA we Wrocławiu w wyroku z 3 sierpnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Wr 320/16), a następnie NSA.
W ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym ustawodawca nie przewidział możliwości powrotu do rozliczenia w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w sytuacji, gdy wcześniej podatnik utracił to uprawnienie i był obowiązany stosować zasady ogólne.
Dotyczy to również sytuacji, w której korekta deklaracji w okresie późniejszym spowodowała obniżenie przychodów do kwoty poniżej limitu. Dokonana korekta nie mogła wywołać skutków w zakresie zastosowania przesłanki do opodatkowania w formie ryczałtu, a jedynie miała wpływ na ustalenie prawidłowej wysokości przychodu do opodatkowania.
Ponadto od 2021 r. korekty przychodu in minus (np. z tytułu zwrotów towarów czy udzielonych rabatów) co do zasady ujmuje się na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono fakturę korygującą. Korekty wystawione w 2026 r. zmniejszają więc przychód 2026 r., a nie 2025 r. Inaczej byłoby, gdyby faktury korygujące wystawiono jeszcze w 2025 r. – wtedy obniżyłyby przychód tego roku i limit liczyłoby się od kwoty po korekcie. Wyjątkiem są korekty z powodu błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki, które ujmuje się wstecz – ich wpływ na prawo do ryczałtu jest sporny, dlatego warto potwierdzić go w interpretacji indywidualnej.
Prawo do ponownego rozliczania się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, po utracie tego prawa w przypadku przekroczenia w roku poprzedzającym rok podatkowy limitu przychodów uzyskanych z prowadzonej działalności podatnik nabędzie ewentualnie w następnym roku, oczywiście jeśli spełni wszystkie wymagania ustawowe.
Błędnie wskazany przychód a limit ryczałtu
W niektórych przypadkach podatnicy wystawiają faktury dotyczące transakcji, które później nie dochodzą do skutku.
W przypadku, gdy faktury te są wprowadzone do obiegu prawnego, podatnik musi wystawić faktury korygujące. Anulowanie faktur nie jest wprost wymienione w ustawie o VAT.
Jednak w praktyce było (i w odniesieniu do faktur wystawionych poza KSeF nadal jest) dopuszczalne anulowanie faktury sprowadzające się do przekreślenia jej oryginału i kopii oraz dokonaniu na nich adnotacji uniemożliwiających ich powtórne wykorzystanie.
Podkreślić należy, że anulowanie faktur winno dotyczyć wyłącznie tych dokumentów rozliczeniowych, które nie zostały wprowadzone przez podatnika do obrotu prawnego. Ponadto możemy anulować faktury dotyczące jedynie tych przypadków, gdy faktura dokumentuje czynność rzeczywiście niedokonaną.
Anulowanie faktury a KSeF
Od 1 lutego 2026 r. (dla największych podatników) i od 1 kwietnia 2026 r. (dla większości pozostałych przedsiębiorców) obowiązuje Krajowy System e-Faktur (KSeF). Faktury ustrukturyzowanej przesłanej do KSeF nie można anulować ani usunąć – jedynym sposobem jest wystawienie faktury korygującej „do zera”.
Przykład 2.
Podatnik prowadził działalność handlową opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. W poprzednim roku przekroczył limit do niego uprawniający. Okazało się, że kilka faktur było wykazanych w rejestrach, natomiast nie dokumentowały one faktycznych zdarzeń. Ponadto podatnik nie przekazał powyższych faktur kupującemu. W związku z tym dokonał anulowania faktur w następnym roku. Czy w takim przypadku utracił prawo do opodatkowania ryczałtem?
W tym przypadku podatnik nie przekroczył kwoty uprawniającej do opodatkowania ryczałtem w poprzednim roku. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Rzeszowie z 5 sierpnia 2021 roku (sygn. akt I SA/Rz 430/21).
Sąd zwrócił uwagę, że do wielkości limitu uprawniającego do opodatkowania ryczałtem uwzględniamy jedynie faktycznie osiągnięty przychód. W przypadku, gdy przychód nie został osiągnięty i faktury zostaną anulowane, podatnik nie przekracza limitu. Faktur anulowanych nie liczymy bowiem przy jego obliczaniu.
Przykład dotyczy faktur wystawionych poza KSeF. Jeżeli takie faktury zostały przesłane do KSeF, uznaje się je za wprowadzone do obrotu, więc anulowanie nie jest możliwe i konieczna jest korekta „do zera”. Korekty przychodu in minus co do zasady ujmuje się na bieżąco. Wyjątkiem są korekty wynikające z błędu rachunkowego lub innej oczywistej omyłki, które ujmuje się wstecz. Argumentacja sądu, że do limitu wlicza się tylko faktycznie osiągnięty przychód, przemawia za tym, by i wtedy nie uwzględniać takich kwot w limicie. Brak jednak jeszcze orzecznictwa dotyczącego faktur z KSeF, dlatego w razie wątpliwości warto wystąpić o interpretację indywidualną.
Podsumowując, w przypadku anulowania faktur (nie dochodzi do transakcji) wartości przychodu z nich wynikające nie są zaliczane do limitu podatników opodatkowanych podatkiem ryczałtowym. Dotyczy to faktur, które można było skutecznie anulować, czyli wystawionych poza KSeF i niewprowadzonych do obrotu. W przypadku faktur przesłanych do KSeF konieczna jest korekta „do zera”, a jej wpływ na limit warto potwierdzić w interpretacji indywidualnej.
Polecamy:
