Poradnik Przedsiębiorcy

Jakie regulacje prawne zawiera ustawa o odpadach?

Jedną z najważniejszych kwestii w przypadku ochrony przyrody są odpady, których odpowiednią gospodarką zajmują się firmy odpadowe. Co należy rozumieć pod pojęciem odpadów oraz jakie zadania pełnią takie firmy? Ustawa o odpadach zawiera regulacje odnośnie do zarządzania odpadami przez wyspecjalizowane jednostki. 

Czym są odpady?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Art. 3 tej ustawy zawiera również szereg różnych rodzajów odpadów. Pośród najpopularniejszych wyróżniamy m.in.:

  • odpady komunalne – odpady, które powstają w gospodarstwach domowych oraz niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych;

  • odpady biodegradowalne – ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów.
    Do odpadów ulegających biodegradacji zalicza się:
    - papier i tekturę,
    - odzież i tekstylia z materiałów naturalnych (50% frakcji tekstyliów),
    - odpady z terenów zielonych (np. ścięte trawy, liście, ścięte gałęzie itp.),
    - odpady kuchenne i ogrodowe (np. resztki żywności, resztki z przygotowania żywności, odpady po owocach i warzywach itp.),
    - drewno;

  • odpady zielone – odpady komunalne, które stanowią części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych czy ogrodów;

  • odpady niebezpieczne – takie, które ze względu na ich toksyczność, zakaźny charakter, radioaktywność, łatwopalność lub inne cechy stanowią zasadnicze aktualne lub potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego lub dla żywych organizmów, wyróżniamy wśród nich m.in. zużyte baterie, zużyte akumulatory, przeterminowane leki i opakowania po lekach, chemikalia, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny itp.

Nieodłącznym pojęciem, które wiążę się z ochroną środowiska, jest recykling. Polega on na odzyskiwaniu surowców wtórnych i ponownym ich przetwarzaniu w procesie produkcyjnym, aby uzyskać materiał o przeznaczeniu pierwotnym lub innym. Wykorzystywać w ten sposób można wielokrotnie substancje, które są zawarte w odpadach.

Co reguluje ustawa o odpadach?

Podstawowym założeniem ustawy o odpadach jest konieczność rozliczania się ze swoją gminą z ilości produkowanych odpadów. Ustawa o odpadach wywarła znaczący wpływ na  powstanie wielu zakładów o najwyższym standardzie jakości przetwarzania odpadów.

Ustawa o odpadach została znowelizowana 20 lipca 2018 roku, co za tym idzie obecnie odpady można składować na składowiskach przez rok, a nie tak jak dotychczas przez trzy lata.

Zgodnie z art. 41b wskazanej ustawy firmy odpadowe mogą prowadzić działalność m.in. na gruntach dzierżawionych, przy czym ustanowienie użytkowania nieruchomości oraz umowy dzierżawy będą musiały być potwierdzone notarialnie.

Jedną ze zmian jest również obowiązek monitoringu tylko w miejscach, gdzie są magazynowane odpady. Monitoring będzie musiał być prowadzony przez całą dobę i pozwalać na identyfikację przebywających w tym miejscu osób.

Znaczącą zmianą jest również wprowadzenie kaucji, która ma stanowić gwarancję finansową. Zgodnie z art. 48a ust. 4 kaucja może mieć formę depozytu, gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej lub polisy ubezpieczeniowej. Jej wysokość będzie liczona jako iloczyn największej masy odpadów, która mogłaby być magazynowana w instalacji. Obowiązek posiadania zabezpieczenia jednak nie będzie dotyczyć odpadów obojętnych, czyli takich, które są np. niepalne, nie są odpadami niebezpiecznymi.

Ustawa o odpadach przewiduje kary administracyjne za niezgodne z prawem zbieranie odpadów (od 1000 do 1 000 000 zł) lub ich przetwarzanie bez zezwolenia (od 10 000 do 1 000 000 zł)

Przyjęta nowelizacja ustawy o odpadach jest pierwszym krokiem na drodze ku odpowiedzialnej gospodarce odpadami i rodzi nadzieję na poprawę sytuacji w tym zakresie.

Co prawda wymogi zawarte w ustawie mogą wydawać się restrykcyjne, ale dla firm, które działają odpowiedzialnie, nie powinny stanowić problemu.