Poradnik Przedsiębiorcy

Koniec małego ZUS a obowiązki po stronie przedsiębiorcy

Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą mają możliwość opłacania przez 24 miesiące niższych preferencyjnych składek ZUS. Z jakimi formalnościami wiąże się koniec małego ZUS-u?

Komu nie przysługuje mały ZUS?

Mały ZUS nie przysługuje przedsiębiorcom rozpoczynającym działalność gospodarczą, którzy:

  • prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia działalności prowadzili pozarolniczą działalność,

  • wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wychodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej,

  • są wspólnikami spółek jawnych, komandytowych i partnerskich lub są wspólnikiem w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

  • są twórcami lub artystami.  

Koniec małego ZUS-u a działalność rozpoczęta w trakcie miesiąca

Koniec małego ZUS-u następuje po 24 pełnych miesiącach prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym, jeżeli przedsiębiorca rozpocznie działalność gospodarczą w trakcie miesiąca, wówczas należy liczyć 24 miesiące dopiero od kolejnego miesiąca. 

Przykład 1.

Pani Joanna rozpoczęcia prowadzenie działalności gospodarczej 2 czerwca 2016 r. Za czerwiec 2016 r. opłaci składki ZUS wyliczone proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności, pierwsze pełne składki opłaci za lipiec 2016 r., czyli okres 24 miesięcy należy liczyć od lipca 2016 r. W tym przypadku koniec małego ZUS-u nastąpi z końcem czerwca 2018 r. Pierwszy duży ZUS pani Joanna będzie musiała zapłacić za lipiec 2018 r.

Jeżeli pani Joanna rozpoczęłaby działalność gospodarczą 1 czerwca 2016 r., wówczas pierwszy duży ZUS musiałaby zapłacić za czerwiec 2018 r.

Jakie deklaracje należy złożyć gdy następuje koniec małego ZUS-u?

Koniec małego ZUS-u powoduje obowiązek przekazania do ZUS-u deklaracji zgłoszeniowych oraz deklaracji rozliczeniowej.

W pierwszej kolejności należy przygotować deklarację wyrejestrowania z ubezpieczeń ZUS ZWUA z podaniem kodu tytułu ubezpieczenia zgodnego z kodem zgłoszenia do ubezpieczeń, czyli dla małego ZUS-u to kod 05 70 xx. Jako kod przyczyny wyrejestrowania należy podać kod 600 - inna przyczyna wyrejestrowania. Jako datę wyrejestrowania od dnia wprowadza się pierwszy dzień podlegania standardowym składkom, czyli np. 1 lipca 2016 r.

Następnie należy sporządzić deklarację zgłoszenia do ubezpieczeń ZUS ZUA, dokonując rejestracji do ubezpieczeń społecznych oraz zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia 05 10 xx z pierwszym dniem podlegania standardowym składkom, czyli np. 1 lipca 2016 r. 

Ważne!

Deklaracje zgłoszeniowe ZUS ZWUA oraz ZUS ZUA należy przekazać do ZUS w ciągu 7 dni od momentu zaistnienia zmiany, czyli utraty prawa do opłacania preferencyjnych składek ZUS 

Nawet jeżeli przedsiębiorca spełnia warunki i korzysta ze zwolnienia z obowiązku przekazywania deklaracji rozliczeniowych do ZUS-u, ma obowiązek przekazania do ZUS-u deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA z wykazaniem składek na duży ZUS. Jeżeli w kolejnych miesiącach wysokość składek nie ulega zmianie, można ponownie korzystać ze zwolnienia i nie przekazywać deklaracji do ZUS-u.

Deklarację rozliczeniową należy złożyć w ZUS-ie w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który opłacane są składki - jeżeli przedsiębiorca opłaca składki tylko za siebie.

Jeżeli przedsiębiorca opłaca składki również za pracowników, wówczas obowiązkowo przekazuje do ZUS-u każdą deklarację rozliczeniową w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który opłacane są składki.