Poradnik Przedsiębiorcy

Przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie a ZUS

Bywają sytuacje, że przedsiębiorca, który prowadzi działalność gospodarczą jednocześnie rozpoczyna wykonywanie umowy zlecenia. Pojawia się wówczas pytanie czy powinien płacić składki z tych dwóch tytułów? Czy przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie powinien płacić składki ZUS z działalności?Czy przedmiot umowy ma znaczenie przy określaniu jak rozliczyć zobowiązania względem urzędów? 

Przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie - czy przedmiot umowy jest ważny?

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na bardzo ważną kwestie, a mianowicie na przedmiot samej umowy zlecenie. Możemy odnotować dwie sytuacje:

  • wykonywanie zlecenia przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności 
  • wykonywane zlecenia poza działalnością

W pierwszym przypadku jeśli czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia mają taki sam charakter jak te wykonywane przy prowadzeniu działalności to przedsiębiorca powinien wystawić fakturę. Jeśli natomiast czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia mają inny charakter niż te wykonywane podczas działalności wówczas zlecenie należy potraktować jako przychód z działalności wykonywanej osobiście. 

Ulga na start i preferencyjny ZUS 

Obecnie przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność gospodarczą na ogół korzystają z dwóch ulg: ulgi na start oraz preferencyjnego ZUS. Jeśli dodatkowo zaczną wykonywać zlecenie może dojść do zmiany sytuacji w opłacaniu składek. Jeśli chodzi o ulgę na start to przypomnijmy, że jest to ulga, dzięki której przedsiębiorca opłaca przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych tylko i wyłącznie składkę zdrowotną. W sytuacji kiedy przedsiębiorca, który opłaca ulgę na start świadczy zlecenie to co do zasady będzie on musiał zapłacić składki z tytułu umowy zlecenia aż do momentu kiedy wynagrodzenie z umowy zlecenie będzie na poziomie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. ( w 2020 roku jest to 2600 zł brutto).

W sytuacji kiedy przedsiębiorca , dla którego obowiązującą podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu tej działalności jest 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia i ma zawartą umowę zlecenie, obowiązkowo będzie podlegać ubezpieczeniom społecznym z obu tytułów (tj. zarówno ze zlecenia, jak i z tytułu prowadzonej działalności). Oznacza to, że od wynagrodzenia uzyskiwanego ze zlecenia powinna mieć naliczane zarówno składki społeczne, jak i składkę zdrowotną oraz musi je też (społeczne i zdrowotną) opłacać za siebie jako przedsiębiorca. Wyłącznie w przypadku, gdy wynagrodzenie zleceniobiorcy będzie co najmniej równe minimalnej krajowej, wówczas składki ZUS może opłacać tylko ze zlecenia. Z działalności będzie zobowiązany do podlegania wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykład 1.

Przedsiębiorca opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od preferencyjnej podstawy wymiaru, tj. 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, która w 2019 r. wynosi 675 zł. Od 2 lutego 2019 r. zawarł umowę zlecenia, która nie wchodzi w zakres działalności gospodarczej prowadzonej firmy i z tego tytułu otrzymuje miesięcznie wynagrodzenie w kwocie 500 zł.

W tej sytuacji przedsiębiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z umowy zlecenia ponieważ z działalności nie odprowadza składek od podstawy w wysokości minimalnego wynagrodzenia 2250 zł. Z działalności również będą obowiązkowe składki, ponieważ ze zlecenia przedsiębiorca nie osiąga 60% przeciętnego prognozowanego miesięcznego wynagrodzenia. Z obu też tytułów obowiązkowa jest dla pracownika składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Umowa zlecenia a duży ZUS

W sytuacji, gdy podstawę wymiaru składek z działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę, wówczas przedsiębiorca co do zasady nie będzie musiał opłacać składek społecznych z umowy zlecenie. Z umowy zlecenia wówczas będzie potrącana tylko i wyłącznie składak zdrowotna. W przypadku gdy wynagrodzenie zleceniobiorcy będzie co najmniej równe wspomnianemu już wcześniej 60% prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego wówczas przedsiębiorca może wybrać, z którego tytułu chce podlegać składkom społecznym. 

Przykład 2 

Pani Edyta prowadzi działalność gospodarczą i w lipcu 2019 r. będzie świadczyła na podstawie umowy zlecenie również usługi, które mają inny charakter niż te wykonywane w ramach działalności. Jako przedsiębiorca opłaca duży ZUS. Wynagrodzenie z umowy zlecenie będzie wynosiło 2000 zł brutto.

W takiej sytuacji nie ma możliwości wyboru tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym. Obowiązkowo należy opłacać składki ZUS z działalności. Gdyby wynagrodzenie zleceniobiorcy wynosiło co najmniej tyle, co standardowa podstawa opłacania składek 2019 r., czyli 2859 zł, wówczas pani Edyta mogłaby wybrać, z którego tytułu chce być objęta ubezpieczeniami społecznymi.

Jeśli dana osoba jednocześnie wykonuje zlecenie i prowadzi własną firmę, wówczas dochodzi do zbiegu tytułów do ubezpieczeń. To jakie składki i z jakiego tytułu będą pobierane jest zależne od kilku czynników. Ważne jest także to czy czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia wchodzą w zakres usług świadczonych w działalności.