Poradnik Przedsiębiorcy

Przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie a ZUS - zmiany w opłacaniu

Przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie a dotychczas obowiązujące przepisy w opłacaniu składek ZUS 

Do końca roku 2015 przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność i wykonująca jednocześnie umowę zlecenia podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności w przypadku, gdy oskładkowany przychód z tytułu pracy na zleceniu był niższy od obowiązującej daną osobę najniższej podstawy wymiaru składek społecznych z prowadzonej działalności.

  • 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych

albo 

  • 30% minimalnego wynagrodzenia (dla korzystających z ulgi przysługującej nowym przedsiębiorcom).

Umowa zlecenie stanowiła dla przedsiębiorcy tytuł do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

W przypadku gdy przychód z umowy zlecenia był równy lub wyższy od obowiązującej danego przedsiębiorcę najniższej podstawy wymiaru składek społecznych z działalności, przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie mógł samodzielne zdecydować, z którego tytułu będzie chciał podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jako obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych mógł wybrać umowę zlecenie, a z działalności opłacałby jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Zasada ta dotyczyła wyłącznie osób prowadzących działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Pozostałe osoby prowadzące pozarolniczą działalność mogły wybrać obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych z umowy zlecenie bez względu na wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu wykonywanego zlecenia. Dotyczyło to twórców i artystów, osób wykonujących wolny zawód, jednoosobowych spółek z o.o. oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Nowe przepisy w opłacaniu składek ZUS a przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie

Przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie i prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej działalności, jeżeli z racji wykonywania umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, czyli od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Ważne!

Obecnie kwota stanowiąca 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w 2016 roku wynosi 2433 zł.

Zasada ta ma zastosowanie do wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność, a nie tylko do tych, które prowadzą własną firmę na podstawie wpisu do CEIDG. Zatem podstawa ta obwiązuje również twórców i artystów, osoby wykonujące wolny zawód, jednoosobowe spółki z o.o. oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie a preferencyjne składki

Dotychczas w przypadku gdy przedsiębiorca miał jednocześnie umowę zlecenie i prowadził działalność gospodarczą, to zleceniodawca od takiej umowy zlecenie naliczał jedynie składkę zdrowotną (dobrowolnie mógł naliczać składki społeczne) bez względu na wymiar podstawy, od której składki opłacał z działalności przedsiębiorca pracujący na umowę zlecenie.

Od początku roku 2016 osoba prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której obowiązującą podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu tej działalności jest 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia i ma zawartą umowę zlecenie, obowiązkowo będzie podlegać ubezpieczeniom społecznym z obu tytułów (tj. zarówno ze zlecenia, jak i z tytułu prowadzonej działalności). Oznacza to, że od wynagrodzenia uzyskiwanego ze zlecenia powinna mieć naliczane zarówno składki społeczne, jak i składkę zdrowotną oraz musi je też (społeczne i zdrowotną) opłacać za siebie jako przedsiębiorca.

Jeżeli taki zleceniobiorca był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenie, to zleceniodawca powinien wyrejestrować taką osobę na druku ZUS ZWUA od 1.01.2016 roku i zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego na druku ZUS ZUA z datą 1.01.2016 r.

Przykład 1.

Przedsiębiorca opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od preferencyjnej podstawy wymiaru, tj. 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, która w 2016 r. wynosi 555 zł. Od 2 lutego 2016 r. zawarł umowę zlecenia, która nie wchodzi w zakres działalności gospodarczej prowadzonej firmy i z tego tytułu otrzymuje miesięcznie wynagrodzenie w kwocie 1500 zł.

W tej sytuacji przedsiębiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z umowy zlecenia ponieważ z działalności nie odprowadza składek od podstawy w wysokości minimalnego wynagrodzenia 1850 zł. Z działalności również będą obowiązkowe składki, ponieważ ze zlecenia przedsiębiorca nie osiąga 60% przeciętnego prognozowanego miesięcznego wynagrodzenia w wysokości 2433 zł. Z obu też tytułów obowiązkowa jest dla pracownika składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Nowe przepisy określają jednocześnie, że ubezpieczony obowiązkowo podlega ubezpieczeniom społecznym z obu tytułów, chyba że łączna podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia z tego tytułu lub tytułów osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia (w 2016 r. minimalna płaca wynosi 1850 zł). Wówczas kolejny tytuł (lub tytuły) nie powodują tego obowiązku.