Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego w Internecie

W dzisiejszych czasach internet umożliwia znacznie szersze niż jeszcze kilka lat temu, a zarazem niekontrolowane, korzystanie z dóbr intelektualnych. Dla zdecydowanej większości osób jest podstawowym źródłem informacji, umożliwia bowiem łatwy dostęp zarówno do wiedzy niegdyś trudno dostępnej, jak i informacji bieżących. Mamy możliwość szybkiego i w większości przypadków bezpłatnego dostępu do zasobów wiedzy, które wydają się być niewyczerpane.

Internet, mimo swojego młodego wieku (jego początki sięgają końca lat sześćdziesiątych, ale tak naprawdę dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych stał się ogólnodostępny), stał się wręcz nierozerwalną częścią życia dużej części społeczeństwa. Co za tym idzie, w społeczeństwie wyrobił się pogląd, że dostępność internetu przekłada się na fakt, że wszystko, co znajduje się w internecie, jest darmowe i można z tego swobodnie korzystać. Takie przekonanie wynika przede wszystkim z braku świadomości prawnej i wiedzy na temat konieczności poszanowania własności intelektualnej. Kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego w internecie?

Internet a prawo autorskie

Internet jest ogromnym wyzwaniem dla ustawodawcy. Dynamiczny rozwój komunikacji elektronicznej i technologii cyfrowych oraz ich szerokie rozpowszechnienie w znacznej mierze zmieniły sposób powstawania utworów i ich dystrybucji. Współcześnie więc rygorystyczne podejście do praw autorskich wzbudza czasami sprzeciw nie tylko społeczeństwa, ale także nawet samych twórców. Nie jest odkryciem stwierdzenie, że prawo autorskie nie zawsze nadąża za postępem technologicznym, a co za tym idzie, za rozwojem internetu. Coraz głośniejszy jest więc postulat częściowego ograniczenia ochrony prawnej w imię wolności kultury (zwłaszcza kiedy ochrona prawa autorskiego przybiera postaci paradoksalne, np. płacenie tantiem za każde publiczne wykonanie utworów, także w kawiarniach i restauracjach).

W internecie obowiązują takie same prawa autorskie jak w realnym świecie. Wszystkie informacje, jakie zawarliśmy w artykułach dotyczących utworu, twórcy, rodzajów przysługujących mu praw czy sposobów ich ochrony są aktualne w stosunku do zasobów internetu. Nieważne więc, w jaki sposób utwór znalazł się w internecie, czy przejawia jakąś wartość (czy jest to piękny obraz czy śmieszny mem) - jest chroniony prawem autorskim, jeśli charakteryzuje się indywidualnością oraz twórczością.

Internet jednak nie jest tworem całkowicie pozbawionym kontroli. Mamy przecież firmy świadczące usługi dostępu do internetu czy udostępniające serwery, mamy też osobę, która za ich pośrednictwem umieszcza materiały w sieci oraz osobę, która ostatecznie korzysta z tych materiałów. Jak w tej siatce powiązań rozkłada się odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskich w internecie twórcy, którego utwór bezprawnie umieszczono, udostępniono i rozpowszechniono?

Niniejszy artykuł ma na celu udzielenie odpowiedzi na to pytanie. Kiedy więc odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego w internecie ponosi dostawca zawartości sieci, dostawca usług w sieciach (w tym hostingodawca) oraz użytkownik końcowy? 

Dostawcy zawartości sieci a ich odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego w internecie

Ustalenie odpowiedzialności dostawcy zawartości przysparza najmniej problemów, ponieważ dostawcą jest osoba lub instytucja, która udostępnia innym osobom poprzez sieci komputerowe materiały (treści). Jeśli udostępnia materiały własne (przez siebie stworzone), a więc jest ich autorem lub po prostu posiada autorskie prawa majątkowe do tych materiałów, problem odpowiedzialności prawnoautorskiej nie istnieje (oczywiście może ponosić odpowiedzialność na innych zasadach, jeśli udostępniane treści są nielegalne, np. dotyczą pedofilii).