Działalność nierejestrowana charakteryzuje się pewnymi przywilejami, jeżeli chodzi o ograniczenie obowiązków podatkowych osoby prowadzącej. Warto się zastanowić czy działalność nierejestrowana w KSeF jest objęta takimi samymi korzyściami dla osoby prowadzącej jak przed wprowadzeniem obowiązkowego KSeF. Jeśli prowadzisz działalność nierejestrowaną, 2026 a KSeF to temat, który dotyczy również Ciebie. Czy działalność nierejestrowana musi mieć KSeF? Wyjaśniamy, kiedy trzeba wystawiać faktury w systemie i jak uzyskać NIP.
Najważniejsze zagadnienia o KSeF - webinar
Status osoby prowadzącej działalność nierejestrowaną na gruncie podatku VAT
Zgodnie z brzmieniem art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT – który obowiązuje od 1 lutego 2026 roku dla największych podatników, a od 1 kwietnia 2026 roku dla pozostałych – podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. W świetle tak skonstruowanego przepisu należy zatem zastanowić się, jak kształtuje się relacja: działalność nierejestrowana 2026 a KSeF oraz czy osoba prowadząca taką działalność jest w ogóle podatnikiem podatku VAT.
Przypomnijmy zatem, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. Zatem w 2026 roku działalność nierejestrowaną mogą prowadzić osoby, których przychody nie przekroczą w danym kwartale 10 813,50 zł.
Powyższa definicja działalności nierejestrowanej wskazuje zatem, że działalność ta nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Tymczasem ustawa o VAT zawiera własną definicję tego pojęcia. Otóż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle powyższego nie ma zatem podstaw, aby z zakresu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT wykluczać działalność nierejestrowaną. W konsekwencji za uzasadniony należy przyjąć pogląd, zgodnie z którym osoba prowadząca działalność nierejestrowaną jest podatnikiem podatku VAT.
Działalność nierejestrowana w KSeF a zwolnienie z VAT
Fakt, że działalność nierejestrowana podlega pod przepisy ustawy o VAT, nie musi oznaczać, że w praktyce taki podatek trzeba odprowadzać, ponieważ podmioty te mają prawo do skorzystania ze zwolnień podatkowych w tym zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Przypomnijmy, że zgodnie z tym przepisem od 01 stycznia 2026 zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 240 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Zwolnienie z VAT nie wyłącza jednak KSeF. Podatnik zwolniony co do zasady nie musi wystawiać faktur, ale ma taki obowiązek, gdy nabywca zażąda faktury (art. 106b ust. 3 ustawy o VAT). Jeżeli wystawia fakturę na rzecz innego podatnika, musi to zrobić w KSeF. Warto mieć na uwadze, że do korzystania z systemu konieczne jest posiadanie numeru NIP.
Do 31 grudnia 2026 roku podatnicy, u których wartość sprzedaży dokumentowanej fakturami nie przekracza w danym miesiącu 10 000 zł brutto, mogą wystawiać faktury poza KSeF (w formie papierowej lub elektronicznej). Od 1 stycznia 2027 roku wymóg obligatoryjnego fakturowania w KSeF obejmie wszystkich podatników.
Faktura na działalności nierejestrowanej a KSeF – czy potrzebny jest NIP?
Jednym z obowiązkowych elementów umożliwiających skorzystanie z KSeF jest posiadanie NIP. W konsekwencji osoba prowadząca działalność nierejestrowaną, która chce wystawić e-fakturę, musi mieć taki numer. Co jednak istotne, działalność nierejestrowana nie podlega wpisowi do CEIDG, a zatem NIP nie jest generowany automatycznie.
Numer NIP można uzyskać na podstawie zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-7. Zgłoszenie to dotyczy podmiotów podlegających obowiązkowi identyfikacyjnemu innych niż prowadzące działalność gospodarczą. Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnicy zwolnieni podmiotowo (drobni przedsiębiorcy) lub wykonujący wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT lub przepisów wykonawczych również są zobowiązani do korzystania z KSeF, jeżeli wystawiają faktury na rzecz innych podatników.
W celu wystawiania e-faktur podatnicy zwolnieni z VAT, w tym osoby prowadzące działalność nierejestrowaną, mogą wystąpić do urzędu skarbowego o nadanie NIP na formularzu NIP-7.
W konsekwencji podatnik prowadzący działalność nierejestrowaną, który chce wystawić e-fakturę dokumentującą dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz innego podatnika podatku VAT, musi wcześniej uzyskać NIP. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów z 31 marca 2026 roku NIP uzyska się, składając zgłoszenie NIP-7 wraz ze zgłoszeniem rejestracyjnym VAT-R.
Na problematykę tę zwrócił uwagę Dyrektor KIS w interpretacji z 29 czerwca 2023 roku (nr 0112-KDIL3.4012.226.2023.2.AK), wskazując, że działalność nierejestrowana nie zwalnia z tych obowiązków, które dotyczą wszystkich podmiotów działających w określonych branżach i które nie są związane z wysokością przychodów. Dotyczy to m.in. obowiązku rejestrowania transakcji za pomocą kasy fiskalnej. Obowiązek rejestrowania transakcji przy pomocy kasy fiskalnej, podobnie jak prowadzenie działalności, która nie korzysta ze zwolnienia z VAT z uwagi na wartość sprzedaży, powodują konieczność uzyskania NIP, także w przypadku działalności nierejestrowanej.
Reasumując powyższe, należy zatem wskazać, że osoby prowadzące działalność nierejestrowaną nie zostały wyłączone z systemu KSeF. Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych dotyczy ich w takim samym zakresie jak innych podatników podatku VAT. Do końca 2026 roku mogą jednak korzystać z ulgi dla podatników, u których wartość sprzedaży dokumentowanej fakturami nie przekracza 10 000 zł miesięcznie.
Polecamy: