Nadchodzące zmiany dla krwiodawców od 1 maja 2026 r. stanowią fundament nowej polityki państwa w zakresie krwiodawstwa, przenosząc tymczasowe przywileje z okresu pandemii do stałego porządku prawnego. Najważniejszą modyfikacją, na którą muszą przygotować się działy kadr, jest doprecyzowanie zasad udzielania czasu wolnego w sytuacjach, gdy nie dochodzi do pobrania krwi. Zgodnie z nowymi przepisami, pełny wymiar dwóch dni wolnych przysługuje wyłącznie w przypadku skutecznego oddania krwi lub jej składników, co ma na celu optymalizację kosztów ponoszonych przez pracodawców.
Zasady zwolnień a zmiany dla krwiodawców od 1 maja 2026 r.
W przypadku, gdy pracownik stawi się w punkcie krwiodawstwa, ale z przyczyn medycznych zostanie zdyskwalifikowany przez lekarza, nie otrzyma on już całego dnia wolnego. Zmiany dla krwiodawców od 1 maja 2026 r. przewidują w takiej sytuacji jedynie zwolnienie na czas niezbędny do przeprowadzenia badań lekarskich (zazwyczaj do 4 godzin). Po tym czasie pracownik jest zobowiązany do powrotu do firmy i kontynuowania pracy. Jest to kluczowy mechanizm uszczelniający system, który zapobiega nadużywaniu przywilejów w dniach o dużym natężeniu zadań w zakładach pracy.
Zwolnienie od pracy na tych samych zasadach będzie przysługiwało również Dawcom, którzy zgłoszą się na wezwanie do badań kontrolnych oraz po odbiór wyników.
Utrzymane zostaje prawo do pełnego wynagrodzenia za czas uznanej nieobecności, które w całości finansuje pracodawca. Eksperci podkreślają, że nowe przepisy wymuszają na centrach krwiodawstwa wydawanie bardziej szczegółowych zaświadczeń, które będą jednoznacznie potwierdzać, czy donacja miała miejsce, czy zakończyła się jedynie na etapie kwalifikacji.
Nowe powody odmowy wydania zwolnienia
Warto podkreślić, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których krwiodawca w ogóle nie otrzyma dokumentu usprawiedliwiającego nieobecność. Od maja zaświadczenie nie zostanie wystawione, jeśli dawca:
stawił się w punkcie po spożyciu alkoholu,
mimo istniejącej wcześniej dyskwalifikacji, wynikającej na przykład z braku zachowania wymaganych odstępów między donacjami,
nie zastosował się do wyraźnych zaleceń centrum przy wcześniejszym wezwaniu.
W takich przypadkach nieobecność w pracy może zostać uznana za nieusprawiedliwioną, co niesie ze sobą konsekwencje dyscyplinarne dla pracownika.
Podsumowanie
Nowelizacja przepisów wchodząca w życie 1 maja 2026 r. wprowadza istotne urealnienie zasad korzystania z przywilejów przez krwiodawców, kładąc nacisk na faktyczne oddanie krwi jako warunek uzyskania dwóch dni wolnego. Kluczową zmianą jest ograniczenie zwolnienia jedynie do czasu trwania badań lekarskich w przypadku dyskwalifikacji medycznej, co nakłada na pracownika obowiązek powrotu do pracy po zakończeniu procedur w centrum krwiodawstwa. Nowe regulacje wprowadzają również surowe restrykcje dotyczące wydawania zaświadczeń, wykluczając z tego prawa osoby stawiające się pod wpływem alkoholu lub ignorujące wcześniejsze terminy donacji. Całość zmian ma na celu uszczelnienie systemu oraz lepszą ochronę interesów pracodawców przy jednoczesnym zachowaniu pełnego wynagrodzenia dla rzetelnych dawców.
