Powierzenie pracy cudzoziemcowi a wymóg tłumacza przysięgłego

Obowiązujące obecnie przepisy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nakładają na podmioty zamierzające zatrudnić obcokrajowca określone obowiązki. Zatrudnienie obywateli innych krajów wiąże się z koniecznością zawarcia stosownej umowy. W pewnych okolicznościach konieczne będzie tłumaczenie treści takiej umowy, w tym także przez tłumacza przysięgłego. O jakich przypadkach mowa? Omawiamy powierzenie pracy cudzoziemcowi w artykule. 

Powierzenie pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – najważniejsze zasady 

Zatrudnianie cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) uregulowano w przepisach Ustawy z 20 marca 2025 roku o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa).

W rozumieniu unormowań ustawy przez:

• cudzoziemca – należy rozumieć każdego, kto nie ma polskiego obywatelstwa,

• podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi – należy rozumieć jednostkę organizacyjną, chociażby nie miała osobowości prawnej, lub osobę fizyczną, które na podstawie umowy lub innego stosunku prawnego powierzają lub zamierzają powierzyć pracę cudzoziemcowi.

W ustawie wyjaśniono także, czym w świetle przepisów prawa jest powierzenie pracy cudzoziemcowi – oznacza to zatem: 

1. wykonywanie pracy na terytorium RP na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy o pracę nakładczą, 

2. wykonywanie pracy lub świadczenie usług na terytorium RP na podstawie umów cywilnoprawnych, w szczególności umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy o dzieło lub umowy o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, albo wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, 

3. pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: rejestr przedsiębiorców KRS) lub spółek kapitałowych w organizacji, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium RP, 

4. reprezentację lub prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium RP, 

5. pełnienie funkcji prokurenta przedsiębiorcy wpisanego do rejestru przedsiębiorców KRS, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium RP, 

6. wykonywanie pracy na terytorium RP w ramach delegowania, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy, czyli w przypadku gdy cudzoziemiec jest pracownikiem podmiotu zagranicznego i będzie delegowany na terytorium RP w celu wykonywania pracy.

Zawarcie z cudzoziemcem pisemnej umowy jako warunek powierzenia pracy w Polsce

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy powierzenie pracy cudzoziemcowi wymaga zawarcia z cudzoziemcem umowy w formie pisemnej przed dopuszczeniem go do pracy. 

Wyjątkiem w tym zakresie są przypadki wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy – przepis ten odnosi się do cudzoziemca, który – przebywając na terytorium RP – będzie pełnił funkcję w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS lub spółki kapitałowej w organizacji albo będzie reprezentował spółkę komandytową lub komandytowo-akcyjną lub prowadził sprawy takiej spółki, albo będzie pełnił funkcję prokurenta.

Umowa sporządzona w języku polskim – obowiązek przedstawienia w wersji zrozumiałej dla cudzoziemca 

Jeżeli umowa stanowiąca podstawę powierzenia pracy cudzoziemcowi będzie sporządzona w języku polskim, a cudzoziemiec nie posługuje się tym językiem, podmiot powierzający pracę – przed jej podpisaniem – przedstawia cudzoziemcowi jej treść na piśmie w wersji dla niego zrozumiałej.

Przykład 1.

Polski pracodawca zamierza zatrudnić cudzoziemca i podjął w związku z tym stosowane działania. Po sfinalizowaniu formalności sporządził umowę o pracę w języku polskim, przy czym zatrudniana osoba nie posługuje się tym językiem. Wobec tego pracodawca musi przedstawić cudzoziemcowi treść wspomnianej umowy w wersji dla niego zrozumiałej. Jednocześnie przepisy ustawy nie wymagają w tym przypadku przedłożenia obcokrajowcowi tłumaczenia umowy dokonanego przez tłumacza przysięgłego.

Podmiot powierzający pracę przechowuje umowę zawartą z cudzoziemcem w języku polskim oraz w wersji dla niego zrozumiałej przez cały okres świadczenia pracy. Dokumentację tę należy zachować również przez kolejne 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek prawny wygasł lub został rozwiązany, chyba że odrębne przepisy nakazują jej dłuższe przechowywanie.

Kiedy umowa zawarta z cudzoziemcem powinna być przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego?

W kontekście dopuszczalności zawarcia umowy z cudzoziemcem w języku obcym należy odwołać się do przepisów Ustawy z 7 października 1999 roku o języku polskim (dalej: ustawa o języku polskim).

Co do zasady na terytorium RP przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy używa się języka polskiego, jeżeli: 

• osoba świadcząca pracę ma miejsce zamieszkania na terytorium RP w chwili zawarcia umowy oraz 

• umowa ma być wykonana lub wykonywana na terytorium RP.

Dokumenty w zakresie prawa pracy, w tym w szczególności umowy, sporządza się w języku polskim, jednak z zastrzeżeniem art. 8 ust. 1b ustawy o języku polskim. Oznacza to, że umowa o pracę lub inny dokument wynikający z zakresu prawa pracy mogą być sporządzone w języku obcym na wniosek osoby świadczącej pracę władającej tym językiem, niebędącej obywatelem polskim, pouczonej uprzednio o prawie do sporządzenia umowy lub innego dokumentu w języku polskim. 

Reasumując, przepisy prawa dopuszczają w pewnych okolicznościach sporządzenie umowy w języku innym niż język polski. Do takiego przypadku odnosi się właśnie art. 5 ust. 3 ustawy.

Przykład 2.

Podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi zawarł z nim umowę sporządzoną w języku obcym. W takim przypadku umowa powinna zostać przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego, który figuruje na liście tłumaczy prowadzonej przez MS. Wykonanie takiego tłumaczenia oznacza koszty określone w odpowiednich przepisach.

Stawki wynagrodzenia tłumacza przysięgłego zostały określone w Rozporządzeniu MS z 24 stycznia 2005 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego.

Zgodnie z ww. rozporządzeniem stawki wynagrodzenia tłumacza przysięgłego za sporządzenie poświadczonego tłumaczenia wynoszą za stronę tłumaczenia na język polski: 

• z języka angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego – 44,07 zł, 

• z innego języka europejskiego i z języka łacińskiego – 47,49 zł, 

• z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem łacińskim – 57,65 zł, 

• z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 64,44 zł.

Podmiot powierzający pracę przechowuje umowę zawartą z cudzoziemcem w języku obcym wraz z jej tłumaczeniem na język polski przez tłumacza przysięgłego przez cały okres zatrudnienia. Dokumentację tę należy zachować również przez kolejne 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek prawny wygasł lub został rozwiązany, chyba że odrębne przepisy nakazują jej dłuższe przechowywanie.

Podsumowanie

Powierzenie pracy cudzoziemcowi wymaga zawarcia z nim umowy określonego rodzaju w formie pisemnej przed dopuszczeniem go do pracy. Jeżeli umowa będzie sporządzona w języku polskim, a cudzoziemiec nie posługuje się tym językiem, podmiot powierzający pracę przedstawia cudzoziemcowi treść tej umowy na piśmie – w wersji dla niego zrozumiałej. Nie ma jednak w tym przypadku wymogu sporządzenia tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego. Natomiast jeśli umowa jest sporządzona w języku obcym, podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi przechowuje jej tłumaczenie na język polski dokonane przez tłumacza przysięgłego.