Zagraniczne zaświadczenie lekarskie – kiedy i jak je uwzględnić?

Choroba oraz inne zdarzenia, z którymi polskie przepisy wiążą nabycie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, mogą wystąpić w czasie przebywania ubezpieczonego zarówno w Polsce, jak i za granicą. W przypadku niezdolności do pracy poza granicami kraju kluczowe staje się prawidłowe zagraniczne zaświadczenie lekarskie, które przy spełnieniu odpowiednich wymogów formalnych musi zostać uwzględnione przez pracodawcę oraz ZUS.

Czemu służą zaświadczenia lekarskie i kto je wydaje?

Zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie ze wzorem określonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem udostępnionego przez niego bezpłatnego systemu teleinformatycznego, w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS, jest dowodem:

1. usprawiedliwiającym nieobecność w pracy,
2. stwierdzającym czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym, albo konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny – przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości (§ 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 roku w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy; art. 53, art. 55a ust. 1 Ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dalej: ustawa zasiłkowa).

Osobami wystawiającymi zaświadczenia lekarskie są upoważnieni przez ZUS, w formie decyzji, lekarze, w tym dentyści, a także felczerzy i starsi felczerzy. Przed otrzymaniem upoważnienia muszą oni oświadczyć, że zobowiązują się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy zasiłkowej przepisów o ochronie danych osobowych (art. 54 ustawy zasiłkowej).

Treść zaświadczenia lekarskiego

Zaświadczenie lekarskie zawiera:

1. identyfikator i datę wystawienia zaświadczenia lekarskiego;
2. dane ubezpieczonego: pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię i numer paszportu i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres miejsca pobytu ubezpieczonego w czasie trwania niezdolności do pracy;
3. dane płatnika składek: numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub numer PESEL albo serię i numer paszportu, jeżeli nie ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL, oraz rodzaj identyfikatora płatnika składek;
4. imię, nazwisko i numer prawa wykonywania zawodu wystawiającego zaświadczenie lekarskie oraz adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych;
5. okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, w tym okres pobytu w szpitalu;
6. informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego lub jego wysokość;
7. wskazania lekarskie – odpowiednio: chory powinien leżeć albo chory może chodzić;
8. okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny, datę urodzenia tego członka rodziny i stopień jego pokrewieństwa lub powinowactwa z ubezpieczonym;
9. numer statystyczny choroby ubezpieczonego ustalony według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych;
10. oznaczenie instytucji, w której ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia (art. 55 ust. 3 ustawy zasiłkowej).

Rejestry

ZUS prowadzi:

1. rejestr zaświadczeń lekarskich zawierający dane i informacje podane w ich treści (sam dokument zaświadczenia lekarskiego jest przechowywany przez ZUS przez 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je wystawiono);
2. rejestr lekarzy, w tym dentystów, a także felczerów i starszych felczerów, którzy zgłosili wniosek w sprawie upoważnienia ich do wystawiania zaświadczeń lekarskich, zawierający:
3. numer prawa wykonywania zawodu;
4. imię i nazwisko;
5. numer PESEL albo serię i numer paszportu, w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL;
6. rodzaj i stopień specjalizacji;
7. adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych;
8. nazwę i siedzibę właściwej izby lekarskiej;
9. informacje o posiadaniu upoważnienia do wydawania zaświadczeń lekarskich (art. 55b, art. 56 ustawy zasiłkowej).
   POLECAMY

   Rozliczaj wygodnie swoją firmę online!

   • Szybka ewidencja i rozliczanie e-ZLA
   • Automatyczne generowanie deklaracji ZUS DRA i wypłata zasiłków
   • Pełna integracja z PUE ZUS

   Załóż bezpłatne konto

   Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Kiedy uwzględnia się zagraniczne zaświadczenie lekarskie?

Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w Rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki społecznej z 8 grudnia 2015 roku w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków.

W myśl przepisów tego aktu prawnego dokumentem niezbędnym do przyznania i wypłaty:

1. zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy orzeczonej za granicą jest zaświadczenie lekarskie wystawione w zagranicznym zakładzie leczniczym lub przez zagranicznego lekarza:
2. zawierające nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem,
3. określające początkową i końcową datę tej niezdolności;
4. zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą jest:
5. zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza stwierdzające przewidywaną datę porodu,
6. odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka, wydany przez uprawniony organ dokonujący rejestracji urodzenia w danym kraju, a w przypadku gdy nie został sporządzony akt urodzenia dziecka lub zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka – zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie albo zagranicznej położnej o martwym urodzeniu, bez względu na czas trwania ciąży, wydane na podstawie dokumentacji medycznej lub kopie tych dokumentów potwierdzone za zgodność z oryginałem przez ubezpieczonego, płatnika składek albo ZUS – za okres od dnia porodu albo martwego urodzenia bez względu na czas trwania ciąży;
7. zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki podczas pobytu za granicą jest:
8. zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza,
9. złożony w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS, na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS lub na adres do doręczeń elektronicznych, wniosek o zasiłek opiekuńczy, zawierający dane określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

Zagraniczne zaświadczenie lekarskie powinno być przetłumaczone na język polski. Wymogu tego nie stosuje się jednak do zaświadczeń lekarskich wystawionych na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz państw stron umów międzynarodowych w zakresie zabezpieczenia społecznego, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, w językach urzędowych tych państw.

Za dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa uznaje się również dokumenty przekazane na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS przez zagraniczną instytucję ubezpieczeniową (odpowiednik ZUS) państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej albo państwa strony umowy międzynarodowej w zakresie zabezpieczenia społecznego, której stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Jak wynika z powyższego, dokumenty zagraniczne, na których podstawie ustala się w Polsce prawo do świadczeń z ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa mogą być wystawiane przez służbę zdrowia danego kraju lub przez tamtejsze instytucje ubezpieczeniowe.

Maciej Karpiński