Czy można przyjmować płatności BLIK na konto prywatne?

W ramach poniższej analizy szczegółowo zastanowimy się, czy po stronie przedsiębiorcy powstaną jakiekolwiek konsekwencje podatkowe w sytuacji, gdy za świadczone w ramach działalności gospodarczej usługi przyjmuje on płatności BLIK na konto prywatne.

Rodzaje rachunków bankowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, jakie mogą być rodzaje rachunków bankowych. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny definiuje umowę rachunku bankowego oraz określa obowiązki i uprawnienia stron umowy (art. 725-733).

Na podstawie art. 725 kc przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych.

Bank może obracać czasowo wolne środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym z obowiązkiem ich zwrotu w całości lub w części na każde żądanie, chyba że umowa uzależnia obowiązek zwrotu od wypowiedzenia (art. 726 kc).

Natomiast zasady prowadzenia przez banki rachunków bankowych uregulowane zostały w Ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe. Zgodnie z art. 49 ust. 1 tej ustawy banki mogą prowadzić w szczególności następujące rodzaje rachunków bankowych:

1. rachunki rozliczeniowe, w tym bieżące i pomocnicze, oraz prowadzone dla nich na zasadach określonych w rozdziale 3a rachunki VAT; 
2. rachunki lokat terminowych;
3. rachunki oszczędnościowe, rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe, w tym rachunki rodzinne, oraz rachunki terminowych lokat oszczędnościowych;
4. rachunki powiernicze.

Natomiast w myśl art. 49 ust. 2 ww. ustawy rachunki rozliczeniowe oraz rachunki lokat terminowych mogą być prowadzone wyłącznie dla:

1. osób prawnych;
2. jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, o ile mają zdolność prawną;
3. osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym dla osób będących przedsiębiorcami.

Rachunek bankowy w myśl przepisów prawa bankowego to narzędzie służące do rejestracji obrotów i stanów środków pieniężnych wniesionych do banku przez jego klienta. Banki mogą prowadzić rachunki: rozliczeniowe, lokat terminowych, oszczędnościowe, oszczędnościowo-rozliczeniowe, terminowych lokat oszczędnościowych oraz powiernicze. 

Zastrzega się jednak, że rachunki rozliczeniowe oraz lokat terminowych mogą być prowadzone wyłącznie dla osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, ale mających zdolność prawną, oraz osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym przedsiębiorców. 

Obowiązek posługiwania się rachunkiem rozliczeniowym przez przedsiębiorcę a płatności BLIK na konto prywatne

Jak wynika z treści art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku, gdy:

1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca, oraz
2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Powyższa regulacja dotyczy transakcji zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami i nie odnosi się do przypadku, gdy płatności za usługę dokonuje osoba prywatna.

W tym miejscu warto jednak sięgnąć do treści ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Akt ten reguluje kwestie związane ze zgłoszeniem identyfikacyjnym oraz aktualizacyjnym osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.

Jak stanowi art. 5 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.

Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imię (imiona), imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości oraz numer PESEL, jeżeli został nadany (art. 5 ust. 2 ustawy). 

Natomiast w myśl art. 5 ust. 4 ww. ustawy zgłoszenie identyfikacyjne podatników będących osobami fizycznymi wykonujących działalność gospodarczą zawiera:

• dane, o których mowa w ust. 2;
• nazwę (firmę);
• adres stałego miejsca wykonywania działalności, o ile takie miejsce ma;
• adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności, o ile takie miejsca ma;
• numer identyfikacyjny REGON, o ile został nadany;
• organ ewidencyjny;
• wykaz rachunków bankowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, z wyjątkiem rachunku VAT w rozumieniu art. 2 pkt 37 Ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług;
• dane prowadzącego dokumentację rachunkową, w tym jego NIP;
• adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej;
• przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych. 

Zgodnie z treścią formularzy identyfikacyjnych (np. NIP-7) należy wykazać rachunki bankowe związane z prowadzoną działalnością, których posiadaczem jest składający zgłoszenie. Co istotne, mowa jest o wszystkich rachunkach bankowych, a nie tylko o rachunkach rozliczeniowych.

Dodatkowo wskażmy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. 

W rezultacie, jeżeli w trakcie działalności przedsiębiorca przyjmie płatność BLIK na swój prywatny rachunek, to w terminie 7 dni powinien go zgłosić poprzez zgłoszenie aktualizujące.

Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może mieć różne rodzaje rachunków bankowych. Jednocześnie, jeżeli zarówno rachunek oszczędnościowy, jak i rozliczeniowy służy do przyjmowania płatności w ramach działalności gospodarczej, to oba te rachunki muszą być wykazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym.