Zatrudnienie obcokrajowców w polskiej firmie wiąże się z szeregiem skomplikowanych obowiązków podatkowych. W poniższym artykule szczegółowo analizujemy, jak rozliczyć PIT od wynagrodzenia kierowców nierezydentów delegowanych do pracy w innym kraju UE, aby uniknąć błędów w rozliczeniach z fiskusem i poprawnie zidentyfikować rolę płatnika..
Obowiązki pracodawcy a PIT od wynagrodzenia kierowców nierezydentów
W pierwszej kolejności przypomnijmy, że na podstawie art. 3 ust. 1a Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT): za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
- posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
- przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Jak wynika z art. 3 ust. 2a ustawy:
Zgodnie z art. 3 ust. 2b ustawy o PIT:
- pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia (pkt 1);
- tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia (pkt 7).
Powyższe przepisy wskazują, że polski organ podatkowy ma prawo do opodatkowania osób fizycznych niebędących jej rezydentami podatkowymi, ale tylko w zakresie dochodów uzyskiwanych ze źródła przychodów położonego na jej terytorium. Za dochody uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się również dochody pochodzące od polskiego podmiotu wypłacone osobie, która usługi określone w umowie zawartej pomiędzy stronami wykonuje za granicą.
Jeśli chodzi o rolę pracodawcy, należy wskazać, że zasadą jest, że obowiązek prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania, obliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ciąży na podatnikach. Niemniej jednak – ze względu na liczne sytuacje – zasada ta została wyłączona przez ustawodawcę przez nałożenie obowiązków płatnika na podmioty wypłacające podatnikowi (stawiające do dyspozycji podatnika) należności stanowiące jego dochody (przychody).
W świetle art. 32 ust. 1 ustawy o PIT:
Stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy o PIT:
Natomiast według art. 39 ust. 1 analizowanej ustawy:
Kiedy PIT od wynagrodzenia kierowców nierezydentów nie podlega opodatkowaniu w RP?
Zgodnie z umowami i konwencjami o unikaniu podwójnego opodatkowania miejsce opodatkowania dochodów z pracy zależy nie tyle od podmiotu wypłacającego wynagrodzenie, ile od lokalizacji świadczenia obowiązków. Aby rozstrzygnąć, gdzie uzyskiwane są przychody z pracy najemnej, kluczowe znaczenie ma więc określenie państwa, w którym osoba fizyczna przebywa podczas wykonywania zadań zawodowych. To właśnie kraj faktycznego wykonywania pracy ma zawsze pierwszeństwo w opodatkowaniu związanych z nią dochodów.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z Komentarzem do Modelowej Konwencji OECD (pkt 1) w zakresie przepisu ustalającego ogólną zasadę w zakresie opodatkowania dochodu z tytułu pracy najemnej, z wyjątkiem emerytur, taki dochód podlega opodatkowaniu w państwie, w którym praca jest rzeczywiście wykonywana. Praca jest wykonywana w miejscu, w którym osoba fizycznie przebywa, gdy wykonuje pracę, za którą otrzymuje wynagrodzenie.
Zgodnie z ogólną zasadą dochody pracowników podlegają opodatkowaniu w państwie ich zamieszkania, chyba że praca jest świadczona w innym kraju. W takiej sytuacji, w świetle odpowiedniej umowy lub konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochód ten podlega opodatkowaniu zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w państwie wykonywania pracy.
W odniesieniu do obowiązków płatnika należy wskazać, że ich zaistnienie po stronie danego podmiotu warunkuje pełnienie przez niego funkcji pracodawcy ekonomicznego oraz dokonywanie świadczeń na rzecz osób fizycznych (pracowników).
Aby ustalić pracodawcę, znaczenie mogą mieć również dodatkowe kryteria, tj.:
- komu przysługuje uprawnienie do instruowania pracownika odnośnie do sposobu, w jaki praca powinna być wykonywana;
- kto kontroluje i ponosi odpowiedzialności za miejsce, w którym praca jest wykonywana;
- czy wynagrodzenie osoby fizycznej jest bezpośrednio fakturowane przez formalnego pracodawcę przedsiębiorstwu, na rzecz którego usługi są wykonywane;
- kto udostępnia pracownikowi urządzenia i materiały konieczne do wykonywania pracy;
- kto ustala liczby i kwalifikacje pracowników wykonujących pracę;
- komu przysługuje prawo do wyboru osoby fizycznej, która będzie wykonywała pracę, oraz zakończenia stosunku umownego nawiązanego z tą osobą w celu wykonania danej pracy;
- komu przysługuje prawo do nakładania kar dyscyplinarnych związanych z pracą tej osoby fizycznej;
- kto ustala urlopy i godziny pracy tej osoby fizycznej.
Przykład 1.
Polska spółka oddelegowała do pracy w Danii kierowców będących ukraińskimi rezydentami podatkowymi. Wynagrodzenie za ich pracę na terytorium państwa duńskiego jest finansowane przez tamtejszy podmiot, a spółka polska pełni jedynie rolę pośrednika w jego wypłacie. Ponadto to kontrahent z Danii ponosi pełną odpowiedzialność za tych pracowników. Czy polska spółka ma obowiązek pobrania zaliczek na podatek oraz sporządzenia dla pracowników informacji PIT-11?
Pracodawcą ekonomicznym jest spółka duńska, natomiast spółka polska pełni jedynie funkcje techniczne, przekazując pracownikom wynagrodzenia. Powoduje to, że po stronie polskiej spółki nie powstaje obowiązek płatnika w odniesieniu do wynagrodzeń z tytułu pracy kierowców na terytorium Danii. Polska spółka nie ma obowiązku pobierania w Polsce zaliczek na podatek dochodowy od tych wypłat. Nie ciąży na niej również obowiązek sporządzania i przekazywania informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 z tego tytułu.
Na zakończenie warto zwrócić uwagę na treść interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 lutego 2025 roku (nr 0114-KDIP3-2.4011.989.2024.2.JM). Organ podatkowy wskazał w niej, że kluczowe jest ustalenie, czy usługi świadczone przez kierowców stanowią integralną część działalności przedsiębiorstwa, na rzecz którego są one wykonywane. W tym celu najważniejszym czynnikiem jest określenie, który podmiot ponosi odpowiedzialność lub ryzyko za wyniki pracy wykonanej przez daną osobę fizyczną.
Polecamy:
