W ramach polityki socjalnej firmy mogą być przewidziane dodatkowe świadczenia zarówno dla zatrudnionych, jak i ich rodzin w postaci zniżek na zakup towarów produkowanych przez przedsiębiorstwo. Z punktu widzenia przepisów podatkowych niezwykle istotne stają się skutki podatkowe udzielania rabatów pracownikom oraz pytanie, czy po stronie przedsiębiorcy powstają w związku z tym obowiązki płatnika w podatku PIT.
Przychód z nieodpłatnych świadczeń na gruncie przepisów ustawy PIT
Na wstępie zauważmy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W konsekwencji w kategorii przychodów podatkowych mieszczą się nieodpłatne świadczenia.
Jak wynika z art. 11 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 ustawy PIT wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
- jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
- jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu.
Z punktu widzenia pracownika należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy PIT za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać jako pracownik. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.
Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4 ustawy za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
Natomiast dla osób, które nie pozostają w stosunku pracy, przychód z nieodpłatnych świadczeń jest kwalifikowany do źródła przychodu, jakim jest inne źródło (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy PIT). W treści art. 20 ust. 1 ustawy PIT wprost bowiem wskazano, że do przychodów z tego źródła zalicza się nieodpłatne świadczenia.
Obowiązki płatnika a skutki podatkowe udzielania rabatów pracownikom
Analizując rolę płatnika, należy wskazać, że w myśl art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
W konsekwencji na płatniku ciążą trzy podstawowe obowiązki podatkowe, tj.:
- obliczenia podatku/zaliczki w prawidłowej wysokości,
- pobrania podatku/zaliczki,
- wpłacenia pobranego podatku/zaliczki do właściwego organu podatkowego.
Następnie odnieśmy się do dwóch regulacji. Po pierwsze zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy PIT zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
Po drugie zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru PIT-11 o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu.
Skutki podatkowe udzielania rabatów pracownikom i członkom rodziny – brak opodatkowania PIT
Biorąc powyższe pod uwagę, pojawia się pytanie, czy przypadek udzielenia rabatu można zakwalifikować jako nieodpłatne świadczenie w rozumieniu ustawy PIT. W potocznym znaczeniu rabat oznacza zniżkę, ustępstwo procentowe od ustalonych cen towaru, głównie na rzecz nabywców płacących gotówką, kupujących dużą ilość towarów jednorazowo lub w określonym czasie, upust.
Jak zauważył Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 24.07.2026 r., nr 0115-KDWT.4011.222.2026.1.MJ, nie można uznać, że osoba otrzymująca rabat, czy korzystająca z takiego rabatu nabywając towar (usługę) po cenie niższej od regularnej oferty, osiąga korzyść majątkową odpowiadającą różnicy w cenie produktu (usługi). Nie ma wątpliwości, że każdy rabat (jako zniżka ceny) uzyskany w związku z jego realizacją stanowi określoną korzyść dla nabywcy towaru (usługi) objętego (objętej) tym rabatem.
Jednakże przyjęcie stanowiska, że stanowi on przychód w postaci wartości pieniężnej oznaczałoby, iż każdy konsument nabywający towar (usługę) po obniżonej cenie w stosunku do pierwotnej ceny towaru (usługi), każdorazowo powinien wykazywać przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części odpowiadającej różnicy pomiędzy ceną pierwotną a rzeczywistą ceną zapłaconą za dany towar (usługę).
Należy wskazać, że o kwalifikacji danego świadczenia jako przychodu decyduje krąg podmiotów uprawnionych do jego otrzymania. W przypadku gdy świadczenie jest dostępne wyłącznie dla określonego kręgu odbiorców (np. pracowników), może ono stanowić przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast jeżeli możliwość skorzystania ze świadczenia przysługuje również innym osobom, a krąg odbiorców nie jest ograniczony, nie powstaje przychód po stronie osób uprawnionych.
W treści interpretacji wskazano:
Skoro możliwość dokonania zakupów po obniżonej cenie w ramach planowanego przez Państwa przedsięwzięcia będzie dotyczyła szerokiej grupy beneficjentów, to nie będzie generowała po stronie osób uprawnionych przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”
W rezultacie w takich okolicznościach przedsiębiorca udzielający rabatu nie będzie zobowiązany do obliczenia i poboru zaliczek na podatek dochodowy ani do sporządzenia informacji podatkowych (PIT-11) w odniesieniu do pracowników oraz pozostałych osób korzystających z rabatu (członków ich rodzin).
