Poradnik Przedsiębiorcy

Sprzedaż z pominięciem kasy - jakie konsekwencje?

Co do zasady każda sprzedaż dokonywana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych powinna być ewidencjonowana za pomocą kasy rejestrującej. Co zrobić, gdy miała miejsce sprzedaż z pominięciem kasy fiskalnej? Wyjaśniamy poniżej.

Obowiązek rejestrowania sprzedaży na kasie fiskalnej

Obowiązek rejestrowania na kasie fiskalnej sprzedaży na rzecz osób prywatnych oraz rolników ryczałtowych wynika z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT w którym zostało określone wprost, że podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Jednak rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwolnień z kas fiskalnych określa szereg zwolnień przedmiotowych (np. sprzedaż wysyłkowa) oraz podmiotowych (ze względu na limit obrotów).

Z treści rozporządzenia nie wynika jednak, że podatnik zobligowany do rejestrowania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności może zrezygnować z ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej w chwili, gdy transakcja została udokumentowana fakturą.

Zwolnienie z ewidencjonowania sprzedaży na rzecz osób prywatnych na kasie fiskalnej w chwili udokumentowania jej w całości fakturą dotyczy jedynie:

  • pozostałych usług związanych z zakwaterowaniem z wyłączeniem PKWiU 55.90.13.0 - dotyczy wyłącznie: usług krótkotrwałego zakwaterowania pozostałych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (z wyłączeniem usług hotelarskich i turystycznych);
  • wynajmu i usług zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi;
  • usług związanych z obsługą rynku nieruchomości;
  • dostaw towarów i świadczenia usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Sankcje za sprzedaż z pominięciem kasy fiskalnej

Artykuł 62 par. 4 kodeksu karnego skarbowego wskazuje konsekwencje niewykazania sprzedaży na kasie fiskalnej:

Art. 62 § 4 Kodeksu Karnego Skarbowego:
Karze określonej w § 1 podlega także ten, kto wbrew przepisom ustawy dokona sprzedaży z pominięciem kasy rejestrującej albo nie wyda dokumentu z kasy rejestrującej, stwierdzającego dokonanie sprzedaży.
Natomiast w art. 62 § 1 znajduje się informacja o sankcji wynoszącej 180 stawek dziennych

Co ważne, stawka dzienna w 2021 roku wynosi od 93,33 zł do 37 333,33 zł, co oznacza, że grzywna za sprzedaż z pominięciem kasy może wynieść od 16 799,40 zł (180 stawek x 93,33 zł) do 6 719 999,40 zł (180 stawek x 37 333,33 zł).

Sprzedaż z pominięciem kasy fiskalnej - co zrobić?

Aby uniknąć sankcji za sprzedaż z pominięciem kasy fiskalnej, należy skorzystać z instytucji czynnego żalu. Możliwość taką dopuszcza art. 16 par. 1 kodeksu karnego skarbowego.

Art. 16 par. 1 KKS:
Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.

Należy pamiętać, że skorzystać z instytucji czynnego żalu można jedynie wówczas, gdy stosuje się go w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego, a także uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną, uszczuploną popełnionym czynem zabronionym.

Dokładne informacje dotyczące tego zagadnienia można odnaleźć w artykule: Czynny żal - wzór ze szczegółowym omówieniem

W praktyce przyjęło się, że w chwili, gdy podatnik zauważył, że dokonał sprzedaży z pominięciem kasy fiskalnej, powinien ją niezwłocznie zewidencjonować. Jednocześnie powinien pamiętać, by przychód wykazać w tym okresie, w którym sprzedaż faktycznie miała miejsce.

Przykład 1.

Przedsiębiorca ewidencjonuje sprzedaż z kasy fiskalnej w ewidencjach księgowych na podstawie raportów miesięcznych. 31 sierpnia 2021 roku dokonał sprzedaży z pominięciem kasy fiskalnej. Sprzedaż nie została nabita na kasę ani nie została udokumentowana w żaden inny sposób. Podatnik uchybienie to spostrzegł dopiero 5 października2021 r. Co powinien zrobić?

W pierwszej kolejności należy sprzedaż niezwłocznie nabić na kasę fiskalną. Transakcja zostanie wówczas wykazana w raporcie za październik, co nie do końca jest prawidłowe. Niemniej paragon powinien zostać przekazany nabywcy.

Podczas ewidencjonowania raportu za 08/2021 przedsiębiorca powinien doliczyć pominiętą transakcję wykazaną na kasie w 10/2021. Natomiast przy dokonywaniu ewidencji raportu za 10/2021 wartość podlegająca ewidencji powinna zostać odpowiednio pomniejszona.

Ostatnim krokiem jest skorzystanie z instytucji czynnego żalu.