Poradnik Przedsiębiorcy

Transakcje towarowe niezakwalifikowane jako WNT a podatek VAT

Obecnie mamy wspólny unijny rynek, więc przedsiębiorcy coraz częściej wymieniają towary z którymś z krajów należących do UE, dokonując transakcji zwanej wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (WNT). Natomiast nie wszystkie transakcje stanowią wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, ponieważ zgodnie z ustawą istnieją sytuacje, w których dochodzi do wyłączenia czynności z WNT. W artykule zaprezentowane zostały najważniejsze zasady regulujące transakcje towarowe niezakwalifikowane jako WNT, z uwzględnieniem praktycznych problemów. Przedstawione przykładowe zagadnienia, pozwolą przybliżyć funkcjonowanie systemu, który wciąż podlega procesowi harmonizacji.

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

Definicję wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów znaleźć możemy w art. 9 ust. 1 ustawy o VAT. Ustawodawca definiuje wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów jako nabycie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Omawiane towary w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

I tak z WNT mamy do czynienia wówczas, gdy:

1) nabywcą towarów jest:

a) podatnik polskiego podatku VAT lub podatnik podatku od wartości dodanej (podatnik unijny), a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika;

b) osoba prawna niebędąca podatnikiem;

2) dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem podatku VAT lub podatku od wartości 
    dodanej.

Transakcje towarowe niezakwalifikowane jako WNT - lista przypadków

Ustawodawca wymienia obszerną listę przypadków, w których wewnątrzwspólnotowe nabycie nie powstaje (tzn. nabycie towaru przez polski podmiot od podmiotu z kraju UE nie rodzi obowiązku opodatkowania i wykazania w deklaracji podatkowej). Są to sytuacje uwzględnione w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a mianowicie:

  1. przywóz towarów przez siły zbrojne państw innych niż RP, będących sygnatariuszami Traktatu Północnoatlantyckiego, do użytku własnego takich sił lub personelu cywilnego im towarzyszącego lub też w celu zaopatrzenia ich mes i kantyn, jeżeli siły te biorą udział we wspólnych działaniach obronnych (jeżeli import tych towarów byłby zwolniony od podatku na mocy art. 45 ust. 1 pkt 9);

  2. przywóz towarów przeznaczonych do użytku służbowego i osobistego służb dyplomatycznych i organizacji międzynarodowych mających siedzibę lub placówkę na terytorium kraju;

  3. dostawa pełnomorskich środków transportu na rzecz armatorów morskich, a także części do tego sprzętu i wyposażenia;

  1. dostawa środków transportu lotniczego oraz części zamiennych i wyposażenia pokładowego przez przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym;

  2. dostawa towarów służących bezpośrednio zaopatrzeniu statków;

  3. dostawa towarów służących zaopatrzeniu środków transportu lotniczego używanych przez przewoźników lotniczych głównie w transporcie międzynarodowym.

Transakcje towarowe niezakwalifikowane jako WNT - wyłączenia podmiotowe

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT WNT nie występuje, gdy dotyczy towarów innych niż wymienione w ustawie, a  które nabywane są przez:

  1. rolników ryczałtowych dla prowadzonej przez nich działalności rolniczej;

  2. podatników, którzy wykonują jedynie czynności inne niż opodatkowane podatkiem i którym nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług;

  3. podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 (zwolnienie podmiotowe z VAT do limitu sprzedaży 150 000 zł);

  4. osoby prawne, które nie są podatnikami.

Wyłączenia podmiotowe są ściśle powiązane z całkowitą wartością nabycia. Całkowita wartość WNT nie może przekroczyć w trakcie roku podatkowego kwoty 50 000 zł. Jeżeli jednak przekroczy limit 50 000 zł, podatnik ma obowiązek rozliczenia WNT. Wówczas musi dokonać rejestracji dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych.