Poradnik Przedsiębiorcy

Minimalne wynagrodzenie - od czego zależy jego podstawa?

Minimalne wynagrodzenie zostało zagwarantowane w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. 2017 poz. 847). Zgodnie z art. 6 powyższej ustawy wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w danym roku. Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika przyjmuje się przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych.

Podstawa wynagrodzenia minimalnego z różnych składników

Zgodnie z załącznikiem do objaśnień do sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń, do wynagrodzeń osobowych GUS zalicza w szczególności:

  • wynagrodzenia podstawowe wyliczane w postaci czasowej, prowizyjnej, akordowej,

  • wyrównanie do minimalnego wynagrodzenia za pracę,

  • różnego rodzaju dodatki, tj. za staż pracy, za znajomość języków, dodatki za szczególne warunki pracy, szczególne kwalifikacje lub pełnienie funkcji kierowniczych,

  • premie, nagrody regulaminowe i uznaniowe,

  • świadczenia o charakterze deputatowym (ekwiwalenty pieniężne, np. deputat węglowy, energetyczny, żywnościowy, za umundurowanie, jeśli jest przewidziane w ustawie),

  • wynagrodzenia za czynności przewidziane do wykonania poza normalnymi godzinami pracy w miejscu pracy lub poza nim, ale wyznaczonym przez pracodawcę (np. pełnienie dyżuru),

  • wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe, za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, za czas przestoju niezawinionego przez pracownika, urlop szkoleniowy,

  • ekwiwalenty pieniężne za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,

  • świadczenia odszkodowawcze.

Wobec powyższego minimalne wynagrodzenie to nie tylko płaca zasadnicza, a wskazana ogólna kwota wchodząca w skład miesięcznego uposażenia. Zatem do minimalnego wynagrodzenia wliczane są płaca zasadnicza i inne świadczenia wynikające z umowy o pracę.

Ważne!

Minimalne wynagrodzenie w 2018 roku wynosi 2100 zł.

Minimalne wynagrodzenie tylko dla zatrudnionych na etacie

Warto wskazać różnicę pomiędzy wynagrodzeniem minimalnym a minimalną stawką godzinową. Minimalne wynagrodzenie dotyczy w szczególności pracowników, którzy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Przepisy te nie dotyczą osób, które wykonują czynności na podstawie umowy o dzieło lub umowy zlecenia. Należy pamiętać, że minimalna stawka godzinowa odnosi się wyłącznie do tych osób, które świadczą pracę w oparciu o umowy cywilnoprawne (lub samozatrudnienie).

Przykład 1.

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze 1790 zł, dodatkowo premię regulaminową 200 zł i dodatek za pełnienie pogotowia domowego 110 zł. Zatem jego minimalne wynagrodzenie w marcu 2018 r. wyniesie 2100 zł brutto.

Jakie składniki podlegają wyłączeniu z podstawy wynagrodzenia?

Wynagrodzenie pracownika powinno osiągać co najmniej minimalną wysokość, zagwarantowaną ustawowo, do której wlicza się większość składników uposażenia. Jednak przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się:

  • nagrody jubileuszowej,

  • odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściemna emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;

  • wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;

  • dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej.

Ponadto do pensji minimalnej nie wlicza się: kwot wynikających z umów cywilnoprawnych zawartych oprócz umowy o pracę, zasiłków chorobowych, świadczeń finansowanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Społecznych, ekwiwalentu za pranie odzieży, wypłaty należności z tytułu podróży służbowych, wynagrodzeń z tytułu korzystania lub rozporządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi, tj. honorariów i tantiem.

Warto zwrócić uwagę, że do wyłączeń z wynagrodzenia za pracę ustalanego na poziomie minimalnym zaliczono dodatek za pracę w porze nocnej. Wcześniej ten dodatek przeważnie był wliczany do wynagrodzenia minimalnego, jednak budził sporo kontrowersji. Zatem od 1 stycznia 2017 r. pracodawcy nie powinni wliczać tego dodatku do wynagrodzenia minimalnego. Warto wspomnieć, że ryczałt za pracę w nocy może być wypłacany pracownikom wykonującym stale pracę w porze nocnej poza zakładem pracy zgodnie z art. 1518 § 2 Kodeksu pracy. Należy zwrócić również uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej „dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej zastąpiony ryczałtem również nie powinien być uwzględniany przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia za pracę”.

Co w przypadku niższej miesięcznej kwoty pensji minimalnej?

Jeżeli w danym miesiącu, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, wynagrodzenie pracownika, obliczone zgodnie z ustawą o wynagrodzeniu minimalnym, jest niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia, następuje uzupełnienie wynagrodzenia do tej wysokości w postaci wyrównania (art. 7 ust. 1 ustawy o wynagrodzeniu minimalnym).

  • Wyrównanie wypłaca się za okres każdego miesiąca łącznie z wypłatą wynagrodzenia (art. 7 ust. 2 ustawy o wynagrodzeniu minimalnym).

  • Pracownikom wynagradzanym na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia wyrównanie wypłaca się za każdą godzinę pracy. Wyrównanie stanowi różnicę między wysokością wynagrodzenia godzinowego, wynikającą z podzielenia  wysokości minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy, a wysokością wynagrodzenia pracownika w danym miesiącu, obliczoną zgodnie z art. 6 ust. 4, przeliczoną na godzinę pracy (art. 7 ust. 3 ustawy o wynagrodzeniu minimalnym).

  • Pracownikom wynagradzanym na podstawie miesięcznych stawek wynagrodzeń, którym nie przysługuje wynagrodzenie za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, wyrównanie wypłaca się za każdą godzinę pracy. Wyrównanie stanowi różnicę między wysokością wynagrodzenia godzinowego wynikającą z podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy, a wysokością wynagrodzenia pracownika w danym miesiącu, obliczoną zgodnie z art. 6 ust. 4, przeliczoną na godzinę pracy (art. 7 ust. 4 ustawy o wynagrodzeniu minimalnym).

Zatem pracodawca nie może wypłacić pracownikowi mniej niż wynosi kwota wynagrodzenia minimalnego.

Przykład 2.

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze 1600 zł, dodatek za staż pracy 260 zł i premię regulaminową 200 zł. Zatem jego wynagrodzenie w kwietniu 2018 r. wyniesie 2060 zł brutto. W tej sytuacji pracodawca powinien uzupełnić pensję pracownika o 40 zł dodatku, tj. do poziomu wynagrodzenia minimalnego.