Poradnik Przedsiębiorcy

Aport a podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o.o. bez zmiany umowy spółki

Postanowienia umowy spółki z o.o. przewidujące możliwość podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki powinny wskazywać maksymalną wysokość takiego podwyższenia oraz jego termin. Przepisy kodeksu spółek handlowych nie regulują jednak wprost, czy na poczet podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych udziałów lub utworzenia nowych udziałów, mogą być wniesione wkłady niepieniężne, czyli aporty. Aport a podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o.o. - jak ta kwestia kształtuje się w praktyce?

Aport jako pokrycie podwyższonych lub utworzonych udziałów przy podwyższeniu kapitału zakładowego bez zmiany umowy

Co do zasady wspólnicy spółki z o.o. na pokrycie udziałów w spółce mogą wnosić zarówno wkłady pieniężne i niepieniężne.

Ważne!

Wkład niepieniężny w spółkach kapitałowych jest określony mianem aportu. Aby dany wkład mógł być przedmiotem aportu, musi posiadać zdolność aportową, na którą składają się:

  • zdolność bilansowa - możliwość oznaczenia, oszacowania i wpisania wkładu po stronie aktywów

  • zbywalność prawa - możliwość przeniesienia na inną osobę

  • zdolność likwidacyjna bądź upadłościowa - przedmiot wkładu może wejść do składników masy likwidacyjnej lub upadłościowej.


Przedmiot wkładu podlega weryfikacji przez sądy rejestrowe na etapie zgłoszenia do sądu rejestrowego podwyższenia kapitału zakładowego.

Ogólnym wymaganiem wobec umowy spółki z o.o., gdy przedmiotem wkładu w całości lub w części są wkłady niepieniężne, jest dokładne oznaczenie ich w umowie spółki poprzez:

  • określenie przedmiotu wkładu,

  • osoby wspólnika wnoszącego wkład,

  • wskazanie liczby i wartości nominalnej przyznanych w zamian za ten wkład udziałów.

Należy jednak podkreślić, że przepis wymieniający powyższe wymagania w sytuacji wnoszenia aportu do spółki dotyczy rejestracji umowy spółki. Stąd pojawiająca się wątpliwość, czy wniesienie aportu na pokrycie podwyższonej wartości nominalnej udziałów czy nowo utworzonych udziałów przy podwyższeniu kapitału zakładowego na podstawie postanowień umownych, czyli trybu uproszczonego, nie będzie w konsekwencji wymagało zmiany umowy spółki z o.o.

Aport a podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o.o. bez zmiany umowy spółki - orzecznictwo

Orzecznictwo wskazuje na możliwość podwyższenia kapitału zakładowego spółki z o.o. poprzez wniesienie aportu bez zmiany umowy. Podkreślił to Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 maja 1991 roku o sygnaturze akt III CRN 44/91, wskazując jednocześnie, że wymagane jest w tym przypadku wskazanie warunków, w których to podwyższenie może nastąpić. Sąd Najwyższy wymienił przy tym wysokość podwyższenia, sposób wezwania o wpłatę, czas wpłaty oraz przedmiot, wartość i osobę wspólnika wnoszącego wkład niepieniężny.

Sądy okręgowe przyjmują analogiczną linię orzeczniczą. Sąd Okręgowy  w Szczecinie w wyniku rozpoznania apelacji, w postanowieniu z 13 listopada 2015 roku o sygnaturze akt VIII Ga 326/15 uznał za błędne bezpośrednie stosowanie przepisu art. 158 ksh, czyli wymogu dokładnego określenia przedmiotu wkładu niepieniężnego już na etapie tworzenia umowy spółki, do podwyższenia kapitału zakładowego spółki z o.o. na podstawie dotychczasowych postanowień umowy.

Zgodnie z treścią art. 257 ksh, aby podniesienie kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki było możliwe, umowa powinna zawierać określenie maksymalnej wysokości i terminu podwyższenia kapitału. Jest to minimalna treść postanowienia umownego, które pozwoli na zastosowanie tego trybu podwyższenia. Sąd w uzasadnieniu postanowienia wskazuje, że jeżeli umowa ogranicza się jedynie do wskazania minimalnych warunków podwyższenia kapitału zakładowego, ich doprecyzowanie powinno znaleźć się w uchwale. Zatem w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego spółki z o.o. przez wniesienie aportu to właśnie uchwała wspólników o podwyższeniu kapitału powinna spełniać wymogi wskazane w art. 158 ksh.

Aport w postaci nieruchomości a podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o.o. bez zmiany umowy spółki

Wśród elementów składających się na procedurę podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z o.o. bez zmiany umowy spółki występują m.in.:

  • uchwała wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego,

  • oświadczenia wspólników o objęciu udziałów,

  • umowa przeniesienia własności aportu.

Oświadczenie wspólników o objęciu podwyższonych lub nowych udziałów zgodnie z art. 257 §3 powinno być złożone w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Dla oświadczenia o objęciu udziałów nie jest więc wymagana forma taka jak dla przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego. Taka forma jest wymagana dla umowy przeniesienia własności aportu na spółkę.

Należy więc wskazać, że jeżeli przedmiotem aportu wnoszonego na poczet pokrycia podwyższonych udziałów lub nowych udziałów w spółce z o.o., jest prawo własności nieruchomości lub inne prawo, dla którego przeniesienia wymagana jest forma szczególna, wymóg zachowania tej formy odnosi się do umowy przeniesienia przedmiotu tego aportu na spółkę, co nie dotyczy oświadczenia wspólników o objęciu tych wkładów. Dla tego oświadczenia ustawa zastrzega bowiem jedynie formę pisemną pod rygorem nieważności.