Okres świąteczny to dla wielu firm czas organizacji wigilii pracowniczych. W związku z tym pojawiają się wątpliwości, czy udział w takim wydarzeniu jest obligatoryjny. Wyjaśniamy, kiedy świąteczne spotkanie firmowe jest obowiązkowe dla pracownika i jakie przepisy Kodeksu pracy regulują tę kwestię, aby rozwiać wszelkie niejasności.
Impreza integracyjna a świąteczne spotkanie firmowe
Pojęcie „impreza integracyjna” nie zostało zdefiniowane formalnie w przepisach prawa, w tym przypadku stosuje się ogólnie przyjęte potoczne rozumienie tego wyrażenia.
Wśród innych pożądanych celów imprezy integracyjnej można wymienić następujące elementy:
- pogłębienie i polepszenie współpracy między pracownikami oraz wzmocnienie identyfikowania się z firmą,
- polepszenie relacji międzyludzkich – realizowane przez osobiste interakcje w nieformalnej atmosferze,
- wzmocnienie motywacji zespołu, wynikające m.in. z lepszego zrozumienia wzajemnych potrzeb pracowników (należących np. do różnych działów w firmie),
- doskonalenie sposobów komunikowania się zarówno na szczeblu całego przedsiębiorstwa, jak i w ramach poszczególnych jednostek organizacyjnych zakładu pracy,
- pogłębienie pozytywnego nastawiania pracowników do planowanych przez firmę wyzwań,
- poprawa wizerunku przedsiębiorstwa.
Imprezy integracyjne mogą przybierać różnorodne formy – od kilkudniowych wycieczek połączonych z określonymi aktywnościami o charakterze sportowym i rekreacyjnym, po wspólne spotkania organizowane w zakładzie pracy lub w obiektach gastronomicznych (np. restauracje lub kawiarnie).
Czy w świetle powyższych okoliczności świąteczne spotkanie firmowe można uznać za imprezę integracyjną?
Mając na uwadze szczególny charakter imprezy świątecznej (świąteczno-noworocznego spotkania), z reguły preferowany będzie określony model organizacji takiego wydarzenia.
Przykład 1.
Firma świętuje 25-lecie. Z tej okazji zorganizowała dwudniowy wyjazd integracyjny z noclegiem i atrakcjami. Dodatkowo na początku grudnia odbędzie się spotkanie pracownicze w zakładzie pracy – zaplanowano wspólny poczęstunek dla pracowników i kierownictwa oraz wręczenie drobnych upominków.
Świąteczne spotkanie firmowe – jakie przepisy prawa pracy należy uwzględnić?
Na wstępie należy podkreślić, że przepisy prawa pracy nie zawierają odrębnych regulacji dotyczących organizowania imprez integracyjnych, w tym świątecznych spotkań firmowych. W konsekwencji tego do wspomnianych wydarzeń mają odpowiednie zastosowanie regulacje Ustawy z 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (dalej: kp) określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy.
Jeśli chodzi o konkretne kodeksowe postanowienia, to w omawianym przypadku należy uwzględnić następujące przepisy:
- art. 100 § 1 kp – zgodnie z którym pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę,
- art. 128 § 1 kp – który stanowi, że czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
Świąteczne spotkanie firmowe w godzinach pracy a obowiązek uczestnictwa pracownika
Rozpatrując sprawę obowiązku uczestnictwa pracownika w świątecznym spotkaniu firmowym, trzeba uwzględnić aspekt czasowy, tzn. czy wydarzenie odbywa się w czasie pracy.
Przykład 2.
Pracodawca zorganizował 17 grudnia świąteczno-noworoczne spotkanie w siedzibie firmy. Wydarzenie to zaplanowano w standardowych godzinach pracy, co oznacza, że pracownicy mają obowiązek wziąć w nim udział.
Świąteczne spotkanie firmowe organizowane poza czasem pracy i poza miejscem wykonywania pracy
Co do zasady impreza świąteczna zorganizowana poza normalnym czasem pracy oraz na zewnątrz siedziby przedsiębiorstwa nie rodzi po stronie pracownika obowiązku uczestnictwa w takim wydarzeniu.
Przykład 3.
Firma zorganizowała spotkanie świąteczne poza godzinami pracy (w sobotę) oraz poza swoją siedzibą. W takich okolicznościach udział w imprezie firmowej jest dobrowolny.
Uczestnictwo pracownika w zakładowej imprezie integracyjnej a wliczenie do czasu pracy
W odniesieniu do kwestii zaliczenia udziału w firmowej imprezie do czasu pracy można odwołać się do orzecznictwa sądowego.
W wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 10 marca 2011 roku (sygn. akt III APa 14/10) stwierdzono, iż udział pracownika w uroczystościach o charakterze reprezentacyjnym i rozrywkowym – nawet gdy jest wymagany przez pracodawcę – nie może stanowić formy świadczenia pracy, jeżeli w ich trakcie na pracowniku nie spoczywają obowiązki związane z wykonywaniem czynności na rzecz zakładu pracy.
Ponadto Sąd Najwyższy uznał w wyroku z 10 listopada 2009 roku (II PK 51/09), że czasu przypadającego poza normalnymi godzinami pracy, w którym pracownik – pozostając w dyspozycji pracodawcy w rozumieniu art. 128 § 1 kp lub jedynie przebywając w zakładzie pracy – nie wykonuje pracy, nie wlicza się do czasu pracy w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 kp).
Podsumowanie
Świąteczne spotkanie firmowe jest wydarzeniem stanowiącym rodzaj imprezy integracyjnej.
Do takiego spotkania mają zastosowanie określone przepisy kp zawarte w unormowaniach dotyczących praw i obowiązków stron stosunku pracy. Obowiązek uczestnictwa pracowników w imprezie świątecznej jest uzależniony od tego, w jakim czasie zaplanowano organizację spotkania, tzn. czy ma to miejsce w godzinach pracy.
