W artykule przeanalizujemy, jaka stawka ryczałtu dla działalności genealogicznej jest właściwa w świetle aktualnych przepisów podatkowych. Usługi polegające na odkrywaniu historii rodziny, tworzeniu drzew genealogicznych oraz opracowań na podstawie badań źródłowych wymagają precyzyjnego przypisania do odpowiedniego grupowania PKWiU.
Ile wynosi stawka ryczałtu dla działalności genealogicznej?
Prowadzenie badań genealogicznych może odbywać się w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 9a ust. 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT): dochody osiągnięte przez podatników z pozarolniczej działalności gospodarczej są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Stosownie do art. 6 ust. 1 Ustawy z 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym): opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych.
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym: sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.
Według art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym: podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy:
- uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro, lub
- uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 2 000 000 euro.
Co istotne, w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzależniona jest od niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Zgodnie z tym przepisem: opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie stosuje się m.in. do podatników:
- opłacających podatek w formie karty podatkowej na zasadach określonych w rozdziale 3;
- korzystających, na podstawie odrębnych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego;
- osiągających w całości lub w części przychody z tytułu prowadzenia aptek, działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych, działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;
- wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii;
- podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:
- a) samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,
- b) w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
- c) samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka
– jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Stawka ryczałtu dla działalności genealogicznej a wybór formy opodatkowania
Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zostały ustalone w art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku.
Możliwość opłacania tego podatku oraz wysokość stawki zależą wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych usług. Konieczne jest więc każdorazowe przypisanie wykonywanych czynności do określonego grupowania PKWiU. Klasyfikacji tej dokonuje sam podatnik.
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku: ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, z zastrzeżeniem pkt 1–4 oraz 6–8.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 8 kwietnia 2025 roku (nr 0112-KDIL2-2.4011.86.2025.2.AA) przeanalizował przypadek podatnika prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą. Świadczy on usługi poszukiwań genealogicznych polegające na odkrywaniu historii rodziny na podstawie źródeł archiwalnych dostępnych w urzędach, archiwach, parafiach oraz sieci.
Działalność ta obejmuje również analizę materiałów źródłowych, osadzenie dziejów przodków w kontekście historycznym, geograficznym i społecznym, a także tworzenie drzew genealogicznych i opracowań na podstawie przeprowadzonych badań.
Wykonywane usługi objęte są klasyfikacją 96.09.19.0 PKWiU – pozostałe różnorodne usługi, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Zgodnie z objaśnieniami do PKWiU grupowanie to obejmuje:
- usługi biur matrymonialnych,
- usługi w zakresie badań grafologicznych i genealogicznych,
- usługi astrologiczne, chiromantów i spirytystyczne,
- usługi w zakresie wiedzy tajemnej, wróżby (ezoteryka),
- usług w zakresie radiestezji (różdżkarstwa),
- usługi wykonywania tatuaży i piercingu,
- usługi świadczone przez czyścibutów, portierów, palaczy w kotłowni, pracowników wyznaczonych do parkowania samochodów itp.,
- usługi toalet publicznych,
- pozostałe różnorodne usługi indywidualne, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Na podstawie tak przedstawionego stanu faktycznego Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że przychody ze świadczenia opisanych usług – sklasyfikowanych przez podatnika pod kodem PKWiU 96.09.19.0 – podlegają opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku.
Biorąc pod uwagę powyższe, przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu poszukiwań genealogicznych będą opodatkowane stawką ryczałtu w wysokości 8,5%. Na koniec warto przypomnieć, że przy tej formie opodatkowania nie ma możliwości uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów.
