Poradnik Przedsiębiorcy

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jako forma opodatkowania

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest jedną z uproszczonych form opodatkowania podatkiem dochodowym. W przypadku tej metody, podstawą opodatkowania jest przychód, jaki przedsiębiorca osiągnął, bez uwzględniania kosztów. Dla celów wyliczenia podatku należy prowadzić ewidencję przychodów, w której ujmuje się każdą sprzedaż związaną z prowadzoną działalnością. Pojawia się jednak pytanie, kto może skorzystać z tej formy opodatkowania? Sprawdźmy.

Zakres podmiotowy

Forma ryczałtu jest przeznaczona tylko dla pewnej grupy podatników – przede wszystkim dla osób fizycznych prowadzących działalność samodzielnie, w formie spółki cywilnej, bądź spółki jawnej. Dodatkowym warunkiem skorzystania z tej formy opodatkowania jest uzyskanie w roku poprzedzającym rok podatkowy:

  • przychodów z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 2.000.000 euro,
  • przychodów wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, w wysokości przychodów wspólników nie większej niż 2.000.000 euro.

Jeżeli w ubiegłym roku podatkowym podatnik prowadził działalność samodzielną oraz równocześnie działalność w formie spółki, w celu obliczenia limitu, przychody nie będą sumowane. Limity dla działalności samodzielnej oraz działalności spółki są określone odrębnymi przepisami.

Od 1 stycznia 2021 roku, limit przychodu z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wzrośnie z 250 000 euro do 2 000 000 euro. Po przeliczeniu limit ten będzie wynosić 9 030 600 zł (kurs euro na 1 października 2020 roku wynosi 4,5153 zł).

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - co jest podstawą opodatkowania?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych obciąża przychody, a więc to one stanowią podstawę opodatkowania. Zgodnie z art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności "uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług".

Jednakże nie wszystkie dochody z pozarolniczej działalności, najmu, dzierżawy, czy podobnych umów podlegają opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym. Spowodowane jest to tym, że w ryczałcie w pewnym zakresie występują zwolnienia podatkowe oraz możliwe jest odliczenie od przychodów ulg podatkowych. W tym przypadku odliczeń należy dokonywać od przychodów – mogą to być:

  • opłacone składki ZUS,
  • wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych,
  • kwoty darowizn przekazywane na cele pożytku publicznego lub kultu religijnego - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości 6% podstawy opodatkowania,
  • wydatki z tytułu użytkowania sieci internet – w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł.

Kto może zostać ryczałtowcem?

Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jest skierowane przede wszystkim do podatników, którzy prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą niewielkich rozmiarów. Forma ta jest najbardziej opłacalna wtedy, gdy przedsiębiorca nie ponosi dużych kosztów uzyskania przychodu – mimo, iż nie można ich wtedy uwzględnić i pomniejszyć przychodów, to stawki podatku są znacząco mniejsze niż w przypadku zasad ogólnych.

Formę tę mogą wybrać również przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyli kwoty 2.000.000 euro z tytułu osiąganych przychodów. Gdy mowa o spółce cywilnej, kwota ta jest sumą przychodów uzyskanych przez wszystkich wspólników łącznie. W przypadku wyboru tej formy, konieczne jest dokonanie zgłoszenia do naczelnika właściwego urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.

Kto nie może być ryczałtowcem?

Zgodnie z art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ryczałtu ewidencjonowanego nie może stosować podatnicy, którzy:

  • opłacają podatek w formie karty podatkowej,
  • korzystają na podstawie odrębnych przepisów z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego,
  • osiągają przychody w całości lub w części z tytułu:
    • prowadzenia aptek,
    • działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
    • działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,
  • wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym,
  • podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem, w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków, samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka – jeżeli małżonek lub małżonkowie opłacali przed zmianą podatek dochodowy na zasadach ogólnych z tytułu prowadzenia tej działalności.

Ponadto z ryczałtu nie mogą skorzystać osoby, które były lub są zatrudnione na umowę o pracę, a chcą prowadzić własną działalność gospodarczą bądź też wykonywać na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy takie czynności, jakie w ostatnim czasie wykonywali w ramach stosunku pracy.

Stawki ryczałtu

Stawka ryczałtu 17% przeznaczona jest dla podatników wykonujących wolne zawody, a w szczególności:

  • nauczycieli udzielających korepetycji,
  • tłumaczy,
  • położne i pielęgniarki,
  • techników dentystycznych,
  • lekarzy stomatologów,
  • lekarzy,
  • lekarzy weterynarii.

Stawka ryczałtu 15-procentowa przeznaczona jest dla podatników, którzy świadczą usługi m.in. z zakresu:

  • reprodukcji komputerowych nośników informacji,
  • obsługi centrali radio-taxi,
  • pośrednictwa w:
    • organizacji wyjazdów turystycznych,
    • sprzedaży hurtowej pojazdów mechanicznych oraz części i akcesoriów do nich zarówno w sklepach internetowych jak i stacjonarnych,
    • sprzedaży motocykli oraz akcesoriów i części do nich zarówno w sklepach stacjonarnych jak i internetowych,
    • handlu hurtowym,
  • świadczących usługi:
    • fotograficzne,
    • hotelarskie,
    • parkingowe,
  • wydawania:
    • pakietów gier,
    • pakietów oprogramowania systemowego oraz użytkowego,
    • oprogramowania komputerowego pobieranego z internetu,
  • pomocy społecznej bez zakwaterowania w zakresie:
  • odwiedzania i pomocy domowej dla osób w podeszłym wieku,
  • opieki dziennej dla osób w podeszłym wieku,
  • przystosowania zawodowego osób niepełnosprawnych i bezrobotnych,
  • porad dla dzieci.

Stawka ryczałtu 10% dotyczy przychodów ze świadczenia usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek (PKWiU 68.10.1);

Stawka ryczałtu 8,5% dotyczy przychodów do kwoty 100.000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100.000 zł z tytułu:

  • przychodów o których mowa w art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, tj. z tytułu otrzymanych lub postawionych do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniędzy i wartości pieniężnych oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 11 updof, tj. z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,
  • świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem (PKWiU dział 55),
  • świadczenia usług wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych (PKWiU 68.20.1),
  • wykonywania usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych (PKWiU dział 72),
  • wynajmu i dzierżawy:
    • samochodów osobowych i furgonetek, bez kierowcy (PKWiU 77.11.10.0),
    • pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli), bez kierowcy (PKWiU 77.12.1),
    • środków transportu wodnego bez załogi (PKWiU 77.34.10.0),
    • środków transportu lotniczego bez załogi (PKWiU 77.35.10.0),
    • pojazdów szynowych (bez obsługi) (PKWiU 77.39.11.0),
    • kontenerów (PKWiU 77.39.12.0),
    • motocykli, przyczep kempingowych i samochodów z częścią mieszkalną, bez kierowcy (PKWiU 77.39.13.0),
    • własności intelektualnej i podobnych produktów z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim (PKWiU 77.40),
  • świadczenia usług pomocy społecznej z zakwaterowaniem (PKWiU dział 87), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów

Stawka 8,5% przeznaczona jest dla działalności:

  • świadczących usługi gastronomiczne w zakresie sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5% alkoholu,
  • zapobiegania oraz zwalczania pożarów,
  • ze świadczenia usług w zakresie edukacji (PKWiU dział 85), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów,
  • świadczących usług związane z działalnością bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury
  • zajmujących się wytwarzaniem towarów z materiałów zamawiającego,
  • przychodów osiągniętych z:
    • prowizji uzyskanych w ramach sprzedaży na podstawie umowy komisu,
    • prowizji uzyskanych w ramach sprzedaży na podstawie umowy o kolportaż,
    • otrzymane odszkodowania za szkody związane ze składnikami majątku firmowego,

Stawką ryczałtu 5,5% objęte są przychody:

  • osiągnięte przy prowadzeniu działalności wytwórczej,
  • z robót budowlanych,
  • osiągnięte dzięki przewozowi ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton.

Stawką tą objęte są także prowizje osiągnięte przy sprzedaży:

  • żetonów oraz kart magnetycznych do automatów,
  • jednorazowych biletów komunikacji miejskiej,
  • znaczków do biletów miesięcznych,
  • znaczków pocztowych.
  • oraz odpłatne zbycie świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 14 updof.

3-procentową stawką ryczałtu objęty jest przychód:

  • z działalności gastronomicznej, za wyjątkiem sprzedaży napoi o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,
  • z usług w zakresie produkcji zwierzęcej,
  • z usług w zakresie handlu,
  • z działalności rybaków zalewowych oraz morskich w zakresie sprzedaży ryb oraz innych surowców pochodzących z własnych połowów,
  • z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku, które są wykorzystywane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej (poza nieruchomościami, które są opodatkowane podatkiem 10%).
  • z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku przedsiębiorstwa w spadku.

Obowiązki ryczałtowców

Podatnicy oraz wspólnicy spółek, którzy opodatkowani są poprzez ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, zgodnie z art. 15 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym mają obowiązek:

  • posiadania oraz przechowywania dowodów zakupu towarów,
  • prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
  • prowadzenia ewidencji przychodów (za każdy rok podatkowy odrębnie),
  • przechowywania ewidencji oraz dowodów, na podstawie których dokonuje się wpisów do ewidencji, a także dowodów zakupu, w miejscu wykonywania działalności lub, jeżeli działalność prowadzona jest w formie spółki, w siedzibie lub biurze rachunkowym zajmującym się prowadzeniem ewidencji.