Zasady dotyczące korekty przychodów w podatku dochodowym są jasno określone, jednak komplikują się, gdy w grę wchodzi przedawnienie zobowiązania podatkowego. Wątpliwości podatników budzi sytuacja, w której korekta miałaby dotyczyć okresu podatkowego, za który podatek uległ już przedawnieniu. Czy w takim przypadku można zmienić wcześniej rozliczone przychody, zwłaszcza gdy korekta jest następstwem wieloletniego sporu sądowego?
Korekta przychodów a przedawnienie zobowiązania podatkowego
Zgodnie z art. 14 ust. 1m ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty. Przy czym na mocy art. 14 ust. 1n, jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 1m, podatnik nie osiągnął przychodów lub osiągnięte przychody są niższe od kwoty zmniejszenia, podatnik jest obowiązany zwiększyć koszty uzyskania przychodów o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone przychody.
Ustawodawca wprowadził jednak ograniczenie dotyczące korekt odnoszących się do przychodów związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu. W art. 14 ust. 1o pkt. 1 tej ustawy wskazano wprost, że przepisów ust. 1m i 1n nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.
Zatem z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że regulacji dotyczących korekty przychodów nie stosuje się do korekt odnoszących się do przychodów, w stosunku do których zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Oznacza to, że nawet jeżeli wystawiona zostanie faktura korygująca, nie wywołuje ona skutków podatkowych w zakresie przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.
Czy spór sądowy ma wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
W praktyce wątpliwości podatników pojawiają się jednak w sytuacjach, w których korekta przychodów wynika z rozstrzygnięcia sporu sądowego zapadłego po kilku latach od powstania przychodu. Powstaje wówczas pytanie, czy takie zdarzenie może mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji na możliwość dokonania korekty przychodów za okres, którego to przedawnienie dotyczy. Kwestia ta została rozstrzygnięta w interpretacji indywidualnej (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.527.2025.4.EC) z 11 września 2025 roku wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Wnioskodawca w 2017 roku zrealizował usługę naprawy maszyny na podstawie przyjętego zlecenia. W trakcie wykonywania prac okazało się, że faktyczny zakres napraw jest szerszy, niż wynikało to z pierwotnych ustaleń. Po uzgodnieniach ustnych z kontrahentem podatnik wykonał dodatkowe czynności, które nie były objęte pierwotnym zakresem zlecenia, co spowodowało istotne zwiększenie wartości usługi w stosunku do wstępnej wyceny. Po otrzymaniu faktury kontrahent zakwestionował wysokość należnego wynagrodzenia, a rozbieżności pomiędzy stronami stały się przedmiotem długotrwałego sporu. Dopiero w 2024 roku zapadło prawomocne rozstrzygnięcie sądu, zgodnie z którym podatnikowi przysługiwało wynagrodzenie wyłącznie w wysokości wynikającej z pierwotnej wyceny. W konsekwencji na podstawie wyroku sądowego podatnik wystawił fakturę korygującą i dokonał zmniejszenia przychodu w miesiącu jej wystawienia. Wnioskodawca uważał bowiem, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu na czas trwania postępowania cywilnego, które trwało aż do 2024 roku, a więc jego zdaniem dopuszczalna jest korekta przychodu.
Dyrektor KIS w uzasadnieniu interpretacji powołał się na przepisy art. 70 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Zatem termin początkowy i końcowy przedawnienia podatkowego wyznacza termin płatności tegoż zobowiązania (z zastrzeżeniem instytucji zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia, które wpływają na końcowy termin przedawnienia).
W opisanym stanie faktycznym należało ustalić, czy zachodzą okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 ust. 6 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdza się, że do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 ust. 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej dochodzi tylko w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie podatkowe sam zwróci się do właściwego sądu powszechnego, w trybie przewidzianym w art. 199a ustawy Ordynacja podatkowa, o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa.
Zatem jak zaznaczył Dyrektor KIS w niniejszej sprawie, istotną kwestią jest ustalenie, kto wystąpił z powództwem do sądu, tj. czy powodem w sprawie była strona postępowania podatkowego, czy organ podatkowy prowadzący konkretne postępowanie podatkowe, a także co było przedmiotem tego powództwa. Ma to istotne znaczenie dla zastosowania bądź nie art. 70 ust. 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy stwierdził, co następuje: „Przenosząc powyższe rozważania na przedstawione przez Pana okoliczności, należy zauważyć, że z powództwem cywilnym w niniejszej sprawie to jedna ze stron zawartej umowy o świadczenie usług wystąpiła do sądu powszechnego, a nie organ podatkowy w trybie art. 199a Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wystąpienie do sądu z powództwem na podstawie art. 189¹ Kodeksu postępowania cywilnego skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny wysokości zobowiązania z tytułu świadczenia usług, spełnia kryteria z art. 70 ust. 6 pkt 3 O.p. Konkludując, nie ma podstaw do stwierdzenia, że w sprawie niniejszej doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ to nie organ podatkowy wystąpił z powództwem do sądu powszechnego.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, należy zauważyć, że w opisanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 70 ust. 6 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia Pana prawa do dokonania korekty przychodu. W przedstawionej sytuacji Kontrahent nie zgodził się z kwotą otrzymanej faktury, uznając ją jako niezgodną z zawartą umową i zakresem wykonanych przez Pana prac. Jak wskazano wyżej, do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 ust. 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej dochodzi tylko w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie podatkowe sam zwróci się do właściwego sądu powszechnego, w trybie przewidzianym w art. 199a Ordynacja podatkowa, o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa. W opisanej sprawie do sądu zwrócił się jeden z kontrahentów, a nie organ prowadzący postępowanie podatkowe, więc wskazany przepis nie znajduje zastosowania”.
Ostatecznie Dyrektor KIS nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, uznając, że skoro nie wystąpiły żadne okoliczności przerywające lub zawieszające bieg terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie, to wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do dokonania korekty faktury dotyczącej przychodu wykazanego w 2017 roku z prowadzonej działalności gospodarczej. Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres, w którym została wystawiona pierwotna faktura, uległo już przedawnieniu, zgodnie z art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej, gdyż od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, do 2024 roku minął już okres 5 lat. Zatem wnioskodawca nie miał prawa do skorygowania przychodów podatkowych, które uzyskał w 2017 roku, ponieważ zobowiązanie podatkowe związane z tym przychodem uległo przedawnieniu.
Podsumowując, możemy stwierdzić, że przedawnienie zobowiązania podatkowego wyłącza możliwość dokonywania korekt przychodów odnoszących się do okresów, których to przedawnienie dotyczy, niezależnie od przyczyn wystawienia faktury korygującej. Dotyczy to również sytuacji, w których korekta wynika z późniejszych zdarzeń, w tym rozstrzygnięcia sporu sądowego. Sam fakt toczącego się postępowania cywilnego pomiędzy stronami umowy nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeżeli postępowanie to nie zostało zainicjowane przez organ podatkowy w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej. W konsekwencji po upływie terminu przedawnienia korekta przychodów nie wywołuje skutków podatkowych.
Polecamy:
