Wielu przedsiębiorców zastanawia się, jak powinno przebiegać prawidłowe rozliczenie noty kredytowej w podatku CIT oraz czy kwota z tego tytułu stanowi przychód podatkowy. Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie, czy przychód z otrzymanej noty kredytowej powinien być rozpoznawany zgodnie z zasadą określoną w art. 12 ust. 3e ustawy o CIT, czy może podlega innym regułom podatkowym.
Zasady ustalania przychodu w podatku CIT
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Według art. 12 ust. 3 ustawy o CIT za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Natomiast w myśl art. 12 ust. 3e ustawy o CIT w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c, 3d i 3f, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.
W wyroku z 12 lutego 2013 roku (sygn. akt II FSK 1248/11) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym z istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem jest ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika, może powiększyć jego aktywa. Przychodem jest zatem takie przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, które definitywnie powiększa aktywa osoby prawnej.
Otrzymane świadczenie może być więc uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi. Zasadne jest więc twierdzenie, że w przypadku gdy w efekcie danego zdarzenia stan majątkowy podatnika nie ulegnie zmianie, nie dojdzie do osiągnięcia przez niego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem CIT.
W tym miejscu warto również zwrócić uwagę na treść wyroku WSA w Gdańsku z 25 października 2016 roku (I SA/Gd 399/16), gdzie sąd wskazał, że przychodem podatkowym są takie wartości, które definitywnie powiększają aktywa osoby prawnej, co zgodne jest z zapisem art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o CIT, który za przychód nakazuje uznać tylko te wartości, które charakteryzują się definitywnym przyrostem majątku podatnika. Innymi słowy, przychodami są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, których rzeczywiste otrzymanie, a w niektórych przypadkach sam fakt, że są należne, powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Przychód w prawie podatkowym nie jest definiowany wynikowo, a jako trwałe przysporzenie majątkowe, uzyskane poprzez przyrost aktywów lub zmniejszenie pasywów podatnika.
Rozliczenie noty kredytowej w podatku CIT na gruncie prawa podatkowego
Dyrektor KIS w interpretacji z 15 kwietnia 2026 roku (nr 0111-KDIB1-3.4010.140.2025.8.DW) analizował przypadek noty kredytowej, która mogła być rozliczona wyłącznie poprzez jej potrącenie ze zobowiązaniami spółki, które wynikają z konkretnych faktur sprzedażowych wystawianych przez kontrahenta z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług.
Organ podatkowy wskazał, że na podstawie cytowanego powyżej art. 12 ust. 1 ustawy o CIT można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną. Przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika, czyli wpływu bezpośrednio do jego majątku, ewentualnie na jego rachunek, wymienionych środków, skutkującego powstaniem po stronie podatnika możliwości dysponowania tymi środkami.
Tymczasem, zgodnie z postanowieniami umowy kwota noty kredytowej może zostać rozliczona wyłącznie poprzez potrącenie ze zobowiązaniami wynikającymi z faktur sprzedażowych wystawianych przez kontrahenta. Dyrektor KIS wskazał:
„Z powyższego wynika, że nie uzyskują Państwo swobody dysponowania środkami pieniężnymi, bowiem mogą one zostać jedynie wykorzystane do pomniejszenia Państwa zobowiązań wobec Kontrahenta. Natomiast, swoboda dysponowania środkami pieniężnymi jest kluczowa, aby mówić o powstaniu przychodu.
W świetle przedstawionego opisu należy uznać, że skoro Nota Kredytowa może być rozliczana w poczet wystawianych faktur, to jej wykorzystanie sprowadza się w istocie do zmniejszenia zobowiązań Państwa Spółki wobec Kontrahenta.
Nie sposób stwierdzić, że w sytuacji, gdy wykorzystujecie Państwo przyznaną przez Kontrahenta pulę środków pieniężnych, która służy wyłącznie do potrącenia (zmniejszenia) Państwa zobowiązań wobec Kontrahenta, dochodzi do powstania przychodu po stronie Państwa Spółki”.
W sytuacji, kiedy podatnik uzyskuje jedynie możliwość obniżenia zobowiązań wynikających z faktur sprzedażowych wystawianych przez kontrahenta, nie sposób uznać, że dochodzi do powstania przychodu po stronie spółki. Pomimo że nota kredytowa nie obniża wartości świadczenia pieniężnego należnego kontrahentowi z tytułu dostaw realizowanych we wskazanym w umowie okresie, to w istocie jej zastosowanie sprowadza się właśnie do obniżenia konkretnych kosztów zakupu usług/towarów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.
Ostatecznie zatem spółka, korzystając z kwoty określonej w nocie kredytowej, obniża rzeczywisty ciężar ekonomiczny nabycia konkretnych towarów i usług od kontrahenta.
Przykład 1.
Spółka X otrzymała od kontrahenta notę kredytową w kwocie 10 000 zł. Zgodnie z zawartą umową nota ta może być potrącona z wystawionymi przez kontrahenta fakturami za dostawę towarów. Kontrahent wystawił fakturę za dostawę towarów na kwotę 100 000 zł.W jaki sposób spółka X rozlicza otrzymaną notę kredytową?Dla spółki X otrzymana nota kredytowa zmniejszy koszt zakupu. W rezultacie koszt nabycia towarów dla spółki X wynosi 90 000 zł. Nota kredytowa o wartości 10 000 zł nie stanowi dla spółki przychodu podatkowego.
Reasumując powyższe, przyznana nota kredytowa nie stanowi przychodu w dacie otrzymania, lecz obniża koszt w momencie zakupu towaru lub usługi.
