Przedsiębiorca powinien liczyć się ze spełnieniem określonych obowiązków w związku z likwidacją działalności. Należy złożyć wniosek o wykreślenie z CEIDG (online lub w dowolnym urzędzie gminy), a podatnicy VAT czynni składają VAT-Z w urzędzie skarbowym w ciągu 7 dni od zaprzestania działalności. Warto również pamiętać o sporządzeniu remanentu likwidacyjnego na dzień zamknięcia firmy. Czy na pewno należy wykazać wszystkie środki trwałe, od których był odliczony podatek VAT? Co z tymi, które są w okresie korekty lub już po?
Wykazanie środków trwałych w remanencie likwidacyjnym dla celów PIT
Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku likwidacji działalności gospodarczej należy sporządzić wykaz składników majątku. W wykazie powinny zostać ujęte wszystkie towary, wyposażenie, środki trwałe oraz składniki majątku niewpisane do rejestrów, które pozostają w firmie w momencie likwidacji.
W wykazie składników majątku należy uwzględnić co najmniej:
- liczbę porządkową;
- nazwę składnika majątku;
- datę nabycia składnika majątku;
- kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku i kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów;
- wartość początkową;
- przyjętą metodę amortyzacji;
- sumę odpisów amortyzacyjnych;
- wysokość środków pieniężnych, które zostały wypłacone wspólnikom za udział w spółce niebędącej osobą prawną na dzień likwidacji.
Sporządzając remanent likwidacyjny, uwzględnia się wszystkie środki trwałe. W wykazie ujmuje się zarówno w pełni, jak i częściowo zamortyzowane składniki majątku przedsiębiorcy. Jeżeli składniki ujęte w wykazie zostaną sprzedane w ciągu 6 lat od dnia likwidacji działalności, przychód z ich sprzedaży jest przychodem z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. a ustawy o PIT).
Podatek VAT w przypadku likwidacji działalności
Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 4 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną lub likwidacji działalności przez spółki podlegają:
- towary własnej produkcji,
- towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Ustawa o VAT w taki sam sposób traktuje materiały, towary oraz środki trwałe, które należy wykazać w remanencie likwidacyjnym, jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT od tych składników majątku.
Okres korekty środków trwałych a remanent likwidacyjny dla VAT
Zgodnie z przepisami, w remanencie likwidacyjnym należy wykazać wszystkie środki trwałe, jakie posiada podmiot likwidujący działalność, od nabycia których przysługiwało odliczenie VAT. Jak to będzie w przypadku środków trwałych, które podlegały obowiązkowi korekty podatku naliczonego z tytułu ich nabycia?
Jak wynika z art. 91 ust. 4 ustawy o VAT, jeśli środki trwałe, które należy wykazać w remanencie likwidacyjnym, są w okresie korekty, przyjmuje się, że są wykorzystywane do czynności opodatkowanych do końca okresu korekty. Wówczas dokonuje się jednorazowej korekty VAT w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Chodzi o te środki trwałe, dla których ustawodawca w art. 91 ust. 2 przewidział 10-letni i 5-letni okres korekty. W przypadku nieruchomości korekta dotyczy 10 lat. W przypadku pozostałych środków trwałych jest to 5 lat - gdy ich wartość początkowa przekracza 15 000 zł. Przy wartości nieprzekraczającej 15 000 zł korekty dokonuje się, jeśli likwidacja nastąpi przed końcem roku, w którym środek oddano do użytkowania. Korekta ma znaczenie, gdy przy nabyciu podatek naliczony odliczono tylko częściowo - wówczas podatnik może odliczyć pozostałą część VAT za resztę okresu korekty.
W przypadku środków trwałych będących w okresie korekty, zgodnie z art. 91 ust. 5 ustawy o VAT, likwidując działalność, należy je wykazać w remanencie likwidacyjnym i jednorazowo skorygować podatek naliczony za pozostałą część okresu korekty. Przez lata sporne było, czy środki trwałe po okresie korekty również należy wykazać w remanencie likwidacyjnym. Kwestię tę rozstrzygnął TSUE.
Spór o ujęcie środków trwałych po okresie korekty w remanencie likwidacyjnym
Stanowisko, że środków trwałych po okresie korekty nie trzeba wykazywać w remanencie likwidacyjnym, przyjął m.in. podatnik, który wystąpił do organu podatkowego o interpretację. We wniosku zapytał, czy należy ująć środek trwały w remanencie likwidacyjnym, sporządzonym na dzień likwidacji działalności gospodarczej, jeśli minął dziesięcioletni okres korekty dotyczący zakupu nieruchomości. Twierdził, że odliczony podatek został już „skonsumowany” na cele firmowe i posiadanie środka trwałego na stanie w momencie likwidacji działalności nie powinno wywoływać już żadnych skutków w VAT. Jednakże organ podatkowy nie zgodził się z tym i stwierdził, że należy wykazać środek trwały po okresie korekty w remanencie likwidacyjnym i rozliczyć podatek VAT należny.
Interpretacja organu podatkowego została zaskarżona przez podatnika i sprawa trafiła do WSA. W wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 771/13, stwierdzono:
„(…) Uwzględnienie relacji pomiędzy art. 14 oraz art. 91 u.p.t.u. prowadzi do konstatacji, zgodnie z którą ustawodawca dokonał korelacji pomiędzy opodatkowaniem środków trwałych z tytułu likwidacji działalności a prawem odliczenia tej części podatku naliczonego z tytułu ich nabycia, która nie została odliczona w okresie korekty (5 lub 10 lat). Oznacza to, że po upływie okresu korekty, środki trwałe podatnika w momencie likwidacji przez niego działalności, nie powinny podlegać opodatkowaniu i być ujmowane w spisie likwidacyjnym, skoro minął normatywnie określony czas korekty podatku naliczonego z tytułu ich nabycia, wynikający z założonego czasu zużycia tych środków w działalności podatnika (…)”.
Organ podatkowy złożył skargę kasacyjną do NSA, który postanowieniem z 5 lutego 2015 r. (sygn. akt I FSK 255/14) skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne:
„(…) Czy art. 18 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.) należy tak rozumieć, że po upływie okresu korekty, o której stanowi art. 187 dyrektywy, środki trwałe podatnika, z tytułu nabycia których odliczył VAT, w momencie zaprzestania przez niego działalności nie powinny podlegać opodatkowaniu i być ujmowane w spisie likwidacyjnym, skoro minął normatywnie określony czas korekty podatku naliczonego z tytułu ich nabycia, wynikający z założonego czasu zużycia tych środków w działalności gospodarczej podatnika, czy też niezależnie od okresu korekty środki trwałe w momencie zaprzestania działalności gospodarczej podatnika podlegają opodatkowaniu? (…)”.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 16 czerwca 2016 r. (sygn. C-229/15) uznał, że w przypadku zaprzestania działalności zatrzymanie towarów, od których przysługiwało odliczenie VAT, można uznać za odpłatną dostawę podlegającą opodatkowaniu także po upływie okresu korekty. Na tej podstawie organy podatkowe konsekwentnie przyjmują, że środki trwałe po okresie korekty należy wykazać w remanencie likwidacyjnym, np. Dyrektor KIS w interpretacji z 10 grudnia 2019 r. (0114-KDIP1-3.4012.460.2019.1.MK).
W remanencie likwidacyjnym dla celów VAT należy wykazać wszystkie środki trwałe, od których nabycia przysługiwało odliczenie podatku - zarówno te, które są w okresie korekty, jak i te po jego upływie. Od 1 stycznia 2027 r. dane ze spisu z natury wykazuje się wyłącznie w JPK_VAT, a przedsiębiorcy z CEIDG i KRS co do zasady nie składają już VAT-Z.
Polecamy:
