Remanent likwidacyjny a środki trwałe

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Przedsiębiorca powinien liczyć się ze spełnieniem określonych obowiązków w związku z likwidacją działalności. W urzędzie gminy należy złożyć wniosek CEiDG w celu wyrejestrowania firmy, a w przypadku podatników VAT czynnych należy złożyć VAT-Z w urzędzie skarbowym. Warto również pamiętać o sporządzeniu remanentu likwidacyjnego na dzień zamknięcia firmy. Czy na pewno należy wykazać wszystkie środki trwałe, od których był odliczony podatek VAT? Co z tymi, które są w okresie korekty lub już po?

Wykazanie środków trwałych w remanencie likwidacyjnym dla celów PIT

Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku likwidacji działalności gospodarczej należy sporządzić wykaz składników majątku. W wykazie powinny zostać ujęte wszystkie towary, wyposażenie, środki trwałe oraz  składniki majątku niewpisane do rejestrów, które pozostają w firmie w momencie likwidacji.

W wykazie składników majątku należy uwzględnić co najmniej:

  • liczbę porządkową;
  • nazwę składnika majątku;
  • datę nabycia składnika majątku;
  • kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku i kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów;
  • wartość początkową;
  • przyjętą metodę amortyzacji;
  • sumę odpisów amortyzacyjnych;
  • wysokość środków pieniężnych, które zostały wypłacone wspólnikom za udział w spółce niebędącej osobą prawną na dzień likwidacji.

Sporządzając remanent likwidacyjny, uwzględnia się wszystkie środki trwałe, nie ma tutaj znaczenia, że część z nich została już w całości zamortyzowana. Wycenie podlegają zarówno w pełni, jak i częściowo zamortyzowane składniki majątku przedsiębiorcy.

Podatek VAT w przypadku likwidacji działalności

Zgodnie z art. 14 ust 1 i 4 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną lub likwidacji działalności przez spółki podlegają:

  • towary własnej produkcji
  • towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Ustawa o VAT w taki sam sposób traktuje materiały, towary oraz środki trwałe, które należy wykazać w remanencie likwidacyjnym, jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT od tych składników majątku.

Okres korekty środków trwałych a remanent likwidacyjny dla VAT

Zgodnie z przepisami, w remanencie likwidacyjnym należy wykazać wszystkie środki trwałe, jakie posiada podmiot likwidujący działalność, od nabycia których przysługiwało odliczenie VAT. Jak to będzie w przypadku środków trwałych, które podlegały obowiązkowi korekty podatku naliczonego z tytułu ich nabycia?

Jak wynika z art. 91 ust. 4 ustawy o VAT, jeśli środki trwałe, które należy wykazać w remanencie likwidacyjnym są w okresie korekty, przyjmuje się, że są wykorzystywane do czynności opodatkowanych do końca okresu korekty. Wówczas należy dokonać jednorazowej korekty VAT w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Chodzi o te środki trwałe, dla których ustawodawca w art. 91 ust. 2 przewidział 10-letni i 5-letni okres korekty. W przypadku nieruchomości korekta dotyczy 10 lat. W przypadku pozostałych środków trwałych jest to 5 lat - gdy ich wartość początkowa jest powyżej 15 tys., a jeśli jest poniżej 15 tys. wówczas korekty dokonuje się, jeśli likwidacja będzie mieć miejsce przed upływem roku.

W przypadku środków trwałych będących w okresie korekty, w odniesieniu do art. 91 ust. 5 ustawy o VAT, likwidując działalność, należy je wykazać w remanencie likwidacyjnym i dokonać korekty VAT pozostałej części. Jednak w przypadku środków trwałych po okresie korekty powinien mieć zastosowanie art. 91 ustawy o VAT, czyli po tym okresie w momencie likwidacji działalności środek trwały nie powinien zostać wykazany w remanencie likwidacyjnym w związku z odprowadzeniem podatku VAT. Jak się jednak okazuje, jest to kwestia sporna.

Spór o ujęcie środków trwałych po okresie korekty w remanencie likwidacyjnym

Takie stanowisko przyjął podatnik i zwrócił się on do organu podatkowego o interpretację. We wniosku zapytał, czy należy ująć środek trwały w remanencie likwidacyjnym, sporządzonym na dzień likwidacji działalności gospodarczej, jeśli minął dziesięcioletni okres korekty dotyczący zakupu nieruchomości. Twierdził, że odliczony podatek został już “skonsumowany” na cele firmowe i posiadanie go na stanie w momencie likwidacji działalności nie powinno wywoływać już żadnych skutków w VAT. Jednakże organ podatkowy nie zgodził się z tym i stwierdził, że należy wykazać środek trwały po okresie korekty w remanencie likwidacyjnym i rozliczyć podatek VAT należny.

Interpretacja organu podatkowego została zaskarżona przez podatnika i sprawa trafiła do WSA. W wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 771/13 (orzeczenie nieprawomocne), stwierdzono:

“(...)Uwzględnienie relacji pomiędzy art. 14 oraz art. 91 u.p.t.u. prowadzi do konstatacji, zgodnie z którą ustawodawca dokonał korelacji pomiędzy opodatkowaniem środków trwałych z tytułu likwidacji działalności a prawem odliczenia tej części podatku naliczonego z tytułu ich nabycia, która nie została odliczona w okresie korekty (5 lub 10 lat). Oznacza to, że po upływie okresu korekty, środki trwałe podatnika w momencie likwidacji przez niego działalności, nie powinny podlegać opodatkowaniu i być ujmowane w spisie likwidacyjnym, skoro minął normatywnie określony czas korekty podatku naliczonego z tytułu ich nabycia, wynikający z założonego czasu zużycia tych środków w działalności podatnika(...)”.

Organ podatkowy złożył skargę kasacyjną do NSA (postanowienie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 255/14), który skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne:

"(…) Czy art. 18 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.) należy tak rozumieć, że po upływie okresu korekty, o której stanowi art. 187 dyrektywy, środki trwałe podatnika, z tytułu nabycia których odliczył VAT, w momencie zaprzestania przez niego działalności nie powinny podlegać opodatkowaniu i być ujmowane w spisie likwidacyjnym, skoro minął normatywnie określony czas korekty podatku naliczonego z tytułu ich nabycia, wynikający z założonego czasu zużycia tych środków w działalności gospodarczej podatnika, czy też niezależnie od okresu korekty środki trwałe w momencie zaprzestania działalności gospodarczej podatnika podlegają opodatkowaniu? (…)".

Rozbieżności w interpretacjach nie zostały jeszcze rozstrzygnięte, należy zatem oczekiwać na wyrok TSUE, czy środki trwałe po okresie korekty mają zostać wykazane w remanencie likwidacyjnym oraz podlegać opodatkowaniu.

Ujęcie środków trwałych w remanencie likwidacyjnym, od których nabycia został odliczony podatek VAT w całości w momencie zakupu, nie jest kwestią oczywistą. W przypadku środków trwałych, gdy likwidacja działalności następuje w okresie korekty, należy ująć je w remanencie likwidacyjnym. Natomiast wątpliwości budzi fakt ujęcia środków trwałych po okresie korekty. Nie pozostaje nic innego, jak czekać na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów