9% CIT dla małych firm – czy warto zmienić formę prawną działalności?

9% CIT dla małych firm obowiązuje od 2019 roku. Dla części przedsiębiorców tak niska stawka jest na tyle atrakcyjna, że rozważają przejście z jednoosobowej działalności gospodarczej do spółki. Przed podjęciem decyzji trzeba jednak przeanalizować nie tylko samą stawkę, lecz także warunki jej stosowania, opodatkowanie wypłaty zysku ze spółki oraz dodatkowe obowiązki. Sprawdź, kiedy zmiana formy prawnej działalności może się opłacić!

Niższa stawka podatku CIT 

Stawka 9% CIT dla małych firm to jedna z najkorzystniejszych preferencji w podatku dochodowym od osób prawnych.

Stawkę 9% określa art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawy o CIT).

Podstawowe stawki CIT wynoszą:

• 19%,
• 9% – dla małych podatników i podatników rozpoczynających działalność, u których przychody w roku podatkowym nie przekroczyły 2 mln euro – wyłącznie od dochodów innych niż z zysków kapitałowych.

Stawkę 9% CIT może stosować podatnik, który spełnia łącznie dwa warunki:

• w poprzednim roku podatkowym miał status małego podatnika, czyli jego przychód ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego VAT) nie przekroczył równowartości 2 mln euro przeliczonej według średniego kursu euro NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł;
• przychody osiągnięte w bieżącym roku podatkowym nie przekraczają równowartości 2 mln euro przeliczonej według średniego kursu euro NBP z pierwszego dnia roboczego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Stawkę 9% CIT mogą stosować także podatnicy rozpoczynający działalność – w roku jej rozpoczęcia nie muszą mieć statusu małego podatnika. Preferencja nie przysługuje jednak w roku rozpoczęcia działalności i w roku bezpośrednio po nim następującym podatnikowi utworzonym w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (np. przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o.) albo spółki niebędącej osobą prawną, a także w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników (z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę). Wyłączenie dotyczy również spółki, do której na poczet kapitału wniesiono uprzednio prowadzone przedsiębiorstwo, jego zorganizowaną część albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o łącznej wartości przekraczającej równowartość 10 000 euro. Tak samo jest, gdy takie przedsiębiorstwo, jego zorganizowana część albo składniki majątku zostaną wniesione na poczet kapitału spółki później – w roku podatkowym, w którym spółka została utworzona, albo w roku bezpośrednio po nim następującym. Stawki 9% nie stosują również podatkowe grupy kapitałowe i fundacje rodzinne. Nie stosuje jej też spółka dzielona oraz podatnik, który wniósł do innego podmiotu wkład w postaci przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części albo składników majątku o wartości przekraczającej 10 000 euro – w roku podziału albo wniesienia wkładu i w roku następnym.

Mały podatnik i podatnik rozpoczynający działalność mogą obliczać zaliczki według stawki 9% za miesiące (kwartały), w których przychody od początku roku nie przekroczyły 2 mln euro. Od następnego miesiąca (kwartału) po przekroczeniu limitu zaliczki oblicza się według stawki 19%. Przekroczenie limitu oznacza też utratę stawki 9% za cały rok podatkowy – w zeznaniu CIT-8 podatek oblicza się wtedy według stawki 19%.

Kto jest podatnikiem CIT?

Podatek dochodowy od osób prawnych opłacają następujące podmioty:

• osoby prawne;
• spółki kapitałowe w organizacji;
• fundacje rodzinne w organizacji;
• jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem przedsiębiorstw w spadku i spółek niemających osobowości prawnej;
• spółki komandytowo-akcyjne mające siedzibę lub zarząd w Polsce;
• spółki komandytowe mające siedzibę lub zarząd w Polsce (od 2021 roku);
• spółki jawne, jeżeli ich wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne i spółka nie złożyła informacji o swoich wspólnikach (od 2021 roku);
• spółki jawne, których wspólnikiem jest co najmniej jedna fundacja rodzinna;
• podatkowe grupy kapitałowe;
• spółki niemające osobowości prawnej, mające siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami tego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Jakie skutki ma niższa stawka CIT dla przedsiębiorców?

Niższa stawka CIT skłania część osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą do jej zamknięcia i założenia spółki z o.o. Trzeba jednak pamiętać, że przekształcenie działalności w spółkę albo wniesienie do niej przedsiębiorstwa lub jego składników o wartości przekraczającej 10 000 euro wyłącza stawkę 9% w roku rozpoczęcia działalności przez spółkę i w roku następnym.

Podział większej spółki na kilka mniejszych nie daje szybkiej korzyści. Ani spółka dzielona, ani spółka powstała w wyniku podziału nie stosuje stawki 9% w roku podziału i w roku następnym.

Porównując obciążenia, nie wystarczy zestawić stawki 9% CIT ze stawkami PIT w jednoosobowej działalności (skala podatkowa 12% i 32% albo podatek liniowy 19%). Zysk spółki z o.o. jest opodatkowany dwukrotnie. Najpierw spółka płaci CIT, a gdy wypłaca zysk wspólnikowi jako dywidendę, wspólnik płaci jeszcze 19% zryczałtowanego podatku. Przy stawce 9% CIT łączne obciążenie wypłaconego zysku wynosi więc 26,29% (od 100 zł zysku 9 zł CIT oraz 19% od pozostałych 91 zł, czyli 17,29 zł). Niższa stawka daje największą korzyść wtedy, gdy zysk zostaje w spółce i jest przeznaczany na jej rozwój – inwestycje, nowe technologie czy sprzęt.

9% CIT dla małych firm – czy warto zmienić formę prawną działalności?

Przedsiębiorcy, którzy chcą skorzystać ze stawki 9%, najczęściej rozważają założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka z o.o.).

Wybór formy prawnej firmy i jej ewentualna zmiana należy do przedsiębiorcy. Decyzja powinna być przemyślana i oparta na szczegółowej analizie wad i zalet różnego rodzaju rozwiązań. Obniżona stawka podatku CIT nie powinna być jedyną przesłanką do zmiany formy prawnej z jednoosobowej działalności gospodarczej na spółkę. Trzeba mieć na uwadze, że spółka z o.o. musi prowadzić księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości. Pełna księgowość oznacza dodatkowe obowiązki i koszty, m.in. sporządzanie rocznego sprawozdania finansowego – odpowiada za nie zarząd spółki.

Jeżeli spółka ma mieć więcej niż jednego wspólnika, wyzwaniem może okazać się znalezienie odpowiedniej osoby. Powinna być to przede wszystkim osoba godna zaufania, a także przedsiębiorcza i nastawiona na ten sam cel, który i my chcemy osiągnąć w biznesie. Prowadzenie spółki oznacza wspólne podejmowanie decyzji, a zatem kierunek rozwoju przedsiębiorstwa powinien zostać szczegółowo omówiony jeszcze przed zarejestrowaniem firmy. Brak takich ustaleń może prowadzić do sporów, a nawet do likwidacji spółki, która wymaga przeprowadzenia formalnej procedury. Dodatkowe obowiązki pojawiają się też przy zamknięciu jednoosobowej działalności. Czynny podatnik VAT sporządza wtedy spis z natury i płaci VAT od pozostałych towarów, przy których nabyciu przysługiwało mu prawo do odliczenia.