Poradnik Przedsiębiorcy

Sprzedaż serwisu internetowego – to nie takie proste!

Obecnie niemal każdy dobrze prosperujący biznes działa w oparciu o serwis internetowy – bez względu na to, czy wspiera w ten sposób jedynie swoją działalność reklamową, czy też rdzeniem firmy jest działalność internetowa. W miarę wzrostu popularności serwisu staje się on również coraz bardziej cenny, zyskując wymierną wartość gospodarczą. Naturalną konsekwencją takich zjawisk jest fakt, że coraz częstszą transakcją jest sprzedaż serwisu internetowego. Sprawdź, o czym powinieneś pamiętać, zawierając taką umowę!

Serwis to nie tylko domena!

W zasadzie najistotniejszym zagadnieniem, z jakim trzeba się zmierzyć w kontekście kupna serwisu internetowego, jest przedmiot takiej umowy. Należy się zastanowić, co tak naprawdę chcemy kupić?

Jeżeli zbagatelizujemy tę kwestię i w umowie wpiszemy, że przedmiotem jest po prostu „serwis internetowy”, to powstanie pytanie, co w efekcie – z punktu widzenia prawa – kupujący zakupił? Prawa do domeny, prawa do projektu graficznego, logo czy oprogramowanie? A może sprzedaż serwisu internetowego dotyczyła całego przedsiębiorstwa związanego z prowadzeniem sklepu internetowego? Pojęcie serwisu internetowego oznacza najczęściej zbiór różnego rodzaju praw i obowiązków, których nie możemy skutecznie przenieść, wskazując jedynie na kupno portalu pod wskazanym adresem.

Należy rozważyć, czy transakcja stanowi w istocie sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Jest to ważne z punktu widzenia opodatkowania takiej transakcji podatkiem VAT lub PCC oraz ze względu na skuteczność i ważność umowy sprzedaży, gdyż w tym przypadku na zasadzie wyjątku dopuszcza się zbycie jedną czynnością prawną całości składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa, choćby nie były szczegółowo wskazane w takiej umowie. To wyjątek, zatem jeżeli nie sprzedajemy serwisu stanowiącego przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, możemy sprzedać tylko to, co wyraźnie wskażemy w umowie.

Ponadto należy pamiętać, że błędna kwalifikacja transakcji może prowadzić do jej nieważności z uwagi na niezachowanie właściwej formy czynności prawnej w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części – formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeżeli błędnie określimy przedmiot umowy i w konsekwencji nie zachowamy wymogu formy – do przejścia praw do serwisu nie dojdzie.

Jeżeli sprzedajesz przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, przedmiotem umowy może być ogólnie określony serwis internetowy. Jeżeli jednak sprzedajesz serwis niestanowiący przedsiębiorstwa – poszczególne elementy wchodzące w jego skład powinny zostać zbyte na podstawie odrębnych czynności prawnych.

Jeżeli sprzedaż serwisu internetowego nie jest w istocie sprzedażą przedsiębiorstwa, a jedynie poszczególnych elementów składających się na serwis, należy szczegółowo określić, co wchodzi w skład przedmiotu sprzedaży. Mogą to być, w zależności od konkretnego przypadku, następujące elementy:

  • prawo do korzystania z domeny internetowej,

  • oprogramowanie,

  • interfejs (kod źródłowy) oraz rozwiązania graficzne, 

  • kontent (opisy, zdjęcia, teksty, utwory muzyczne i graficzne),

  • bazy danych, w tym danych osobowych,

  • znaki towarowe właściciela serwisu lub innych podmiotów,

  • prawo własności rzeczy ruchomych, tj. nośników danych, kopii zapasowych, egzemplarzy utworów objętych prawami autorskimi,

  • prawo do korzystania z wizerunku użytkowników oraz modeli,

  • prawa i obowiązki wynikające z umów z reklamodawcami i dostawcami pozycjonowania,

  • prawa i obowiązki wynikające z umów z kontrahentami dostarczającymi usługi wymagane dla prawidłowego funkcjonowania portalu, w tym w szczególności udostępniającymi system płatności oraz zapewniającymi usługi kurierskie,

  • prawa i obowiązki wynikające z umów o udostępnienie serwera/usług hostingowych,

  • prawo do korzystania z kont w mediach społecznościowych powiązanych z serwisem,

  • prawa i obowiązki wynikające z umów licencyjnych,

  • majątkowe prawa autorskie do utworów składających się na serwis internetowy.

Przeniesienie użytkowników

O wartości serwisu internetowego decydują jego użytkownicy oraz treści zamieszczane przez nich na danym portalu. Przenosząc prawa do serwisu, chcemy między innymi mieć możliwość korzystania z jego popularności i z treści udostępnianych przez osoby odwiedzające.

W tym kontekście pojawia się jednak duże ryzyko związane z nabyciem praw do kontentu, na którego treść nie mamy w zasadzie wpływu. Można oczywiście dokonać takiej transakcji, ale wiąże się to z przyjęciem na siebie odpowiedzialności, jeżeli treści te będą niezgodne z obowiązującym prawem.

Lepszym rozwiązaniem jest natomiast uzyskanie statusu tzw. host providera i jedynie zarządzanie tym elementem serwisu internetowego, co w konsekwencji zwalnia z obowiązku ponoszenia odpowiedzialności za wpisy użytkowników.

Sprzedaż serwisu internetowego a przeniesienie praw autorskich

Sprzedaż serwisu internetowego wiąże się również z przeniesieniem praw autorskich do utworów wchodzących w jego skład.

Utworem w rozumieniu prawa autorskiego może w tym wypadku być:

  • kontent tworzony przez sprzedającego (teksty, muzyka, grafika),

  • kontent tworzony przez osoby trzecie, np. użytkowników serwisu,

  • interfejs serwisu,

  • oprogramowanie itd.

Do legalnego korzystania z powyżej wskazanych elementów konieczne jest, oprócz ewentualnej sprzedaży nośników tych treści, zawarcie pisemnej umowy przeniesienia praw autorskich na kupującego serwis internetowy. Koniecznym elementem takiego kontraktu jest szczegółowe wymienienie tzw. pól eksploatacji, czyli zakresu, w jakim uprawniony będzie mógł korzystać z utworów, z uwzględnieniem prawa do rozpowszechniania utworów za pomocą internetu.

Przeniesienie praw do domeny

Chociaż serwis internetowy to nie tylko domena, jednak ta ostatnia również stanowi istotny element transakcji jaką jest sprzedaż serwisu internetowego. W tym przypadku jednak nie mamy do czynienia z kupnem domeny, gdyż nie jest ona rzeczą, a tym samym nie może być własnością sprzedającego. Sprzedaż dotyczy wyłącznie praw do korzystania z nazwy domeny zarejestrowanej u registratora domen internetowych (w przypadku Polski – NASK). Przejmując prawa do korzystania z domeny, kupujący stanie się stroną umowy, na której podstawie NASK utrzymuje nazwę domeny oraz prowadzi jej obsługę techniczną i administracyjną.

Do zbycia praw do domeny konieczne jest złożenie wniosku do NASK o zmianę abonenta oraz złożenie oświadczeń przez kupującego i sprzedającego w przedmiocie woli dokonania takiej transakcji.