Ulga dla młodych to preferencja w PIT, pozwalająca osobom do 26. roku życia na zwolnienie z podatku. Jednak wątpliwości pojawiają się, gdy w grę wchodzi wynagrodzenie z zagranicy. Kluczową kwestią dla wielu staje się zagraniczny staż a ulga dla młodych i możliwość jej zastosowania. W artykule wyjaśniamy, czy przychód z tego tytułu może skorzystać ze zwolnienia podatkowego.
Podatkowa kwalifikacja przychodu z zagranicznego stażu
Z uwagi na fakt, że w opisanym przypadku mamy do czynienia z zagranicznym dochodem, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy tego typu przysporzenie podlega opodatkowaniu w Polsce. W tym zakresie trzeba sięgnąć do treści odpowiedniej umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Typowe umowy międzynarodowe nie zawierają szczególnych uregulowań dotyczących opodatkowania dochodu z tytułu stażu, zatem w tym przypadku zastosowanie znajdzie art. 21 Konwencji, regulujący opodatkowanie tzw. innych dochodów. W myśl art. 21 ust. 1 ww. Umowy części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie, bez względu na to, skąd pochodzą, które nie są objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej Konwencji, mogą być opodatkowane tylko w tym Państwie, tj. w Polsce.
Dalej należy ustalić, w jaki sposób przychody z tytułu stażu są kwalifikowane na gruncie prawa polskiego. Źródła przychodów zostały wskazane przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ww. ustawy, gdzie m.in. w pkt 9 wymieniono inne źródła.
Stosownie do treści art. 20 ust. 1 powołanej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności kwoty z tytułu stypendiów. Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy więc mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Jak wskazał Dyrektor IS w Katowicach w interpretacji z 23 sierpnia 2011 roku (nr IBPBII/1/415-538/11/BJ), otrzymane w ramach stażu stypendium stanowi przychód z innych źródeł na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zasady stosowania ulgi dla młodych
Ulga dla młodych jest regulowana przez art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT. Stosownie do treści tego przepisu wolne od podatku dochodowego są przychody:
- ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy;
- z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8;
- z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej, o której mowa w przepisach Ustawy z dnia 17 lipca 2009 roku o praktykach absolwenckich;
- z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe;
- z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w Ustawie z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
– otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł.
Analiza treści powyższego zwolnienia podatkowego prowadzi do wniosku, że zwolnienie to nie ma charakteru jedynie podmiotowego, ale ma charakter podmiotowo-przedmiotowy:
- podmiotowy – ponieważ jest adresowane do podatników podatku dochodowego, którzy nie ukończyli 26. roku życia;
- przedmiotowy – bo nie wszystkie przychody osiągnięte przez wskazanych metrykalnie podatników mogą korzystać z tego zwolnienia.
Zwolnienie dotyczy jedynie przychodów enumeratywnie wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 148 ww. ustawy. Możliwość zastosowania tego zwolnienia ustawodawca uzależnił od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wytyczonych analizowanym przepisem (zarówno tej podmiotowej, jak i tej przedmiotowej).
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji 2 stycznia 2020 roku (nr 0113-KDWPT.4011.14.2019.1.ASZ), stypendium otrzymywane przez polskiego rezydenta nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ mimo spełnienia przesłanki podmiotowej zastosowania analizowanego zwolnienia, nie została spełniona przesłanka przedmiotowa, co z kolei wyklucza możliwość zastosowania ww. zwolnienia.
Przedmiotowe stypendium stanowi przychód ze źródła określonego jako inne, o którym mowa w art. 20 ust. 1 (w którym wprost wskazano stypendia) w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, a ta kategoria przychodów nie mieści się w żadnej wymienionej przez ustawodawcę w cyt. art. 21 ust. 1 pkt 148 tej ustawy kategorii przychodów, uprawniających do zastosowania rzeczonego zwolnienia.
W tym miejscu warto zauważyć, że art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT w lit. d) odnosi się do przychodów z praktyk absolwenckich. Przy czym jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 13 maja 2021 roku (nr 0112-KDIL2-1.4011.129.2021.2.KF), zwolnienie to obejmuje wyłącznie te praktyki, które zostały zawarte na podstawie Ustawy z 17 lipca 2009 roku o praktykach absolwenckich.
Zagraniczny staż a ulga dla młodych - rozliczenie
Chociaż do przychodów z tytułu zagranicznego stażu nie znajdzie zastosowania ulga dla młodych, to jednak podatnik może zastosować art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten podaje, że wolna od podatku dochodowego jest część dochodów osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody z tytułu stypendiów – w wysokości stanowiącej równowartość diety z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień, w którym było otrzymywane stypendium.
Zatem oceniając, czy otrzymane za granicą wynagrodzenie w ramach stażu będzie podlegać opodatkowaniu w Polsce, należy ustalić, czy otrzymana kwota nie przekroczy w danym roku podatkowym wysokości diet z tytułu zagranicznej podróży, wynikającej z tabeli stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia, za każdy dzień, w którym było otrzymywane stypendium.
W konsekwencji, jeżeli otrzymana w danym roku kwota wynagrodzenia za staż będzie wyższa od kwoty objętej zwolnieniem, nadwyżkę ponad kwotę wolną, stosownie do treści art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polski rezydent podatkowy zobowiązany będzie wykazać w zeznaniu rocznym (PIT-36) w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym otrzymane było stypendium (jako przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej).
Natomiast w przypadku, jeśli odliczenie z tytułu diet będzie wyższe od kwoty otrzymanego stypendium, nie będzie konieczne wykazywanie go w zeznaniu rocznym.
Przykład 1.
Pan Emil będący polskim rezydentem podatkowym odbywa miesięczny zagraniczny staż w USA. Z tego tytułu otrzymał stypendium w kwocie 1500 USD. Czy musi on rozliczyć podatek dochodowy od kwoty otrzymanego stażu?
Zgodnie z przepisami kwota diety z tytułu zagranicznej podróży służbowej w USA wynosi 59 USD dziennie. Oznacza to, że miesięcznie kwota zwolniona na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy o PIT wynosi 1770 USD (59 USD × 30 dni). W rezultacie pan Emil nie musi składać rocznego zeznania, ponieważ cały przychód z tytułu otrzymanego stypendium korzysta ze zwolnienia od podatku.
Podsumowując, należy podkreślić, że stypendium otrzymane w ramach zagranicznego stażu nie jest przychodem, w stosunku do którego można zastosować zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT.
