Dodatek stażowy jest obowiązkowo wypłacany pracownikom jednostek budżetowych po przepracowaniu określonego czasu. W przypadku pozostałych pracodawców jest to świadczenie nieobowiązkowe. Od 2026 roku katalog okresów zaliczanych do stażu pracy uległ rozszerzeniu — do stażu wlicza się m.in. czas prowadzenia działalności gospodarczej, co bezpośrednio wpływa na prawo do dodatku stażowego i jego wysokość.
Komu przysługuje dodatek stażowy?
Dodatek za wysługę lat z mocy prawa wypłacany jest pracownikom sfery budżetowej i przysługuje za określony staż pracy. Do pracowników tych zaliczamy m.in.: nauczycieli, pracowników sądów i prokuratur, urzędników, żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy, pielęgniarki czy kolejarzy.
Dodatek stażowy jak liczyć?
Wynagrodzenie urzędnika państwowego zależy od wielu czynników, tj. zajmowanego stanowisko, posiadanych kwalifikacji czy okresu zatrudnienia w urzędach państwowych i jest uregulowane w art. 22 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Dodatek w wysokości 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego należy się za ponad pięcioletnią pracę w urzędach państwowych. Wzrasta on za każdy rok pracy o 1%. Nie może być jednak wyższy niż 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.
Jeżeli natomiast chodzi o dodatek stażowy dla nauczycieli, to regulacje dotyczące wypłaty tego dodatku zostały zawarte w Karcie Nauczyciela. Dodatek za wysługę lat wypłacany jest już po czwartym roku pracy w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego po każdym roku. Podobnie jak w przypadku urzędników państwowych nie może on przekroczyć wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego. Kiedy nauczyciel jest zatrudniony w więcej niż jednej szkole, okresy stażu pracy ustala się oddzielnie dla każdego z nich.
Dla pracowników spoza sfery budżetowej nie ma uregulowań prawnych dotyczących dodatku stażowego. Pracodawca sam może określić przepisy płacowe obowiązujące w danym zakładzie pracy i uznać bądź nie, że jednym ze składników wynagrodzenia może być dodatek za wysługę lat. Informacja taka powinna być zawarta w wewnętrznym regulaminie wynagradzania bądź w umowie o pracę.
Zmiany w stażu pracy od 2026 roku a dodatek stażowy
Od 1 stycznia 2026 r. (sektor publiczny) oraz od 1 maja 2026 r. (sektor prywatny) obowiązują nowe zasady ustalania stażu pracy, wynikające z nowelizacji Kodeksu pracy oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Do ogólnego stażu pracy wliczane są teraz m.in.: okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub innych umów o świadczenie usług, okresy korzystania z ulgi na start (potwierdzone podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu), miesiąc wakacji składkowych (w pełni zaliczany do stażu, składki finansuje budżet państwa), czas zawieszenia działalności na opiekę nad dzieckiem (odpowiednik urlopu wychowawczego). Dla pracowników sfery budżetowej ma to istotne konsekwencje finansowe — wyższy stale łączny może oznaczać wyższy procent dodatku stażowego lub wcześniejsze nabycie do niego prawa. Osoba, która przed podjęciem pracy w urzędzie prowadziła przez 5 lat własną działalność, może nabyć prawo do 5% dodatku za wysługę lat już od pierwszego dnia zatrudnienia w sferze budżetowej. Ważne: do stażu pracy wlicza się tylko jeden z pokrywających się okresów — jeśli dana osoba jednocześnie pracowała na etacie i prowadziła firmę, okresy te nie sumują się. Aby uwzględnić nowe okresy w stażu, pracownik musi dostarczyć pracodawcy zaświadczenie z ZUS (formularz USP lub US-7). Sama rejestracja w CEIDG nie jest wystarczającym dokumentem. Pracownicy mają 24 miesiące od wejścia w życie przepisów na dostarczenie dokumentacji (do 31 grudnia 2027 r. w sektorze publicznym, do 30 kwietnia 2028 r. w sektorze prywatnym).
Zasady wypłaty dodatku stażowego
Dodatek stażowy zazwyczaj jest wypłacany razem z wynagrodzeniem zasadniczym. Jeżeli nabycie prawa do dodatku za wysługę lat nastąpiło w trakcie miesiąca, to wypłata dodatku będzie obowiązywała od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik nabył prawo do tego dodatku. Podobnie rzecz ma się z wypłatą wyższego dodatku, do którego pracownik nabył prawo. W przypadku, gdy uprawnienia do wyższego dodatku bądź do dodatku w ogóle nastąpiły na początku miesiąca, wówczas zostanie on wypłacony za dany miesiąc.
Dodatek za wysługę lat przysługuje za nieobecność w pracy z powodu choroby, opieki nad dzieckiem lub członkiem rodziny, jeżeli pracownik pobiera zasiłek z ubezpieczenia społecznego. Dodatek stażowy nie zwiększa więc podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego jak również zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku opiekuńczego. Nie przysługuje jednak w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego i jest zazwyczaj wliczany do podstawy wymiaru tego zasiłku.
Dodatek stażowy a płaca minimalna
Od 1 stycznia 2020 r. dodatek stażowy został wyłączony z katalogu składników wynagrodzenia, które są uwzględniane przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika porównywanego z wysokością minimalnego.
Przykład 1.
Wynagrodzenie zasadnicze pracownika w 2025 wynosiło 4 666,00 zł brutto, a dodatek stażowy 25% pensji zasadniczej (1166,50 zł). Wynagrodzenie minimalne od 2026 r. wynosi 4 806,00 zł. Czy otrzyma on podwyżkę?
Pracownik otrzymał od 2026 roku podwyżkę wynoszącą 35,00 zł brutto. Czyli pracownik będzie otrzymywał minimalne wynagrodzenie w kwocie 4 806,00 zł brutto oraz dodatek stażowy (1201,50 zł).
Wyłączenie dodatku stażowego z minimalnego wynagrodzenia sprawiło, że osoby otrzymujące ten dodatek wraz ze wzrostem wynagrodzenia minimalnego otrzymują podwyżkę pensji zasadniczej.
