Poradnik Przedsiębiorcy

Audyt podatkowy – nowa instytucja w prawie podatkowym

Audyt podatkowy jest nową instytucją prawa podatkowego dotyczącą największych przedsiębiorców. Procedura audytowa powiązana jest z tzw. umową o współdziałanie i porozumieniem podatkowym, które to instytucje mają zachęcać dużych podatników do ścisłej współpracy z organami skarbowymi. Na czym polega audyt podatkowy przeprowadzany zgodnie z umową o współdziałanie? – dowiesz się z poniższego artykułu!

Audyt podatkowy – podstawowe informacje

Audyt podatkowy przeprowadza Szef Krajowej Administracji Skarbowej wobec podatnika przed zawarciem umowy o współdziałanie (audyt wstępny) oraz w trakcie obowiązywania umowy o współdziałanie (audyt monitorujący) w celu sprawdzenia:

  • prawidłowości wypełniania obowiązków podatkowych;

  • skuteczności i adekwatności ram wewnętrznego nadzoru podatkowego.

Obowiązki podatnika a audyt podatkowy

Podatnik jest obowiązany do przekazywania na wniosek Szefa KAS dokumentów i informacji niezbędnych do przeprowadzenia audytu podatkowego.

Dokumenty i informacje uznane przez Szefa KAS za zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa są niszczone w terminie 2 miesięcy od dnia:

  • rozwiązania umowy o współdziałanie;

  • zakończenia audytu wstępnego, jeżeli został on zakończony opinią – w przypadku niezawarcia umowy o współdziałanie;

  • zakończenia weryfikacji zastosowania się przez podatnika do wydanych zaleceń w przypadku niezawarcia umowy o współdziałanie.

Audyt podatkowy  - opinia i zalecenia

Z przeprowadzonego audytu podatkowego Szef KAS sporządza:

  • opinię pozytywną albo

  • zalecenia wskazujące, jakie czynności podatnik powinien podjąć w celu usunięcia stwierdzonych w ramach tego audytu nieprawidłowości, wraz z uzasadnieniem, albo

  • opinię negatywną.

Audyt monitorujący jest wykonywany w sposób ciągły. Opinia oraz zalecenia są przekazywane niezwłocznie podatnikowi. Termin realizacji czynności podejmowanych w związku z przekazanymi zaleceniami podatnik uzgadnia z Szefem KAS.

W przypadku zastosowania się przez podatnika do zaleceń audytu wstępnego, może być on wznowiony na okres niezbędny do weryfikacji zastosowania się podatnika do tych zaleceń.

Audyt wstępny – podstawowe informacje

O przeprowadzeniu audytu wstępnego i jego zakresie decyduje Szef KAS, biorąc pod uwagę ocenę ryzyka podatkowego zidentyfikowanego u podatnika wnioskującego o zawarcie umowy o współdziałanie. Podatnik jest informowany o zakresie audytu wstępnego.

Harmonogram działań podejmowanych w ramach audytu wstępnego Szef KAS uzgadnia z podatnikiem.

Audyt wstępny w zakresie poprawności wypełniania obowiązków podatkowych obejmuje 2 lata podatkowe poprzedzające rok, w którym podatnik wystąpił z wnioskiem o podpisanie umowy o współdziałanie oraz okres od początku roku podatkowego, w którym podatnik wystąpił z wnioskiem do dnia zakończenia tego audytu.

Audyt podatkowy – zakres

Audyt podatkowy w zakresie prawidłowości wypełniania obowiązków podatkowych obejmuje analizę ryzyka i badanie dokumentacji dotyczącej zidentyfikowanych u podatnika obszarów ryzyka podatkowego.

Audyt podatkowy w zakresie ram wewnętrznego nadzoru podatkowego obejmuje ocenę możliwości prawidłowego wykonywania obowiązków podatkowych poprzez weryfikację poziomu wdrożenia i funkcjonowania – w odniesieniu do spraw podatkowych:

  • systemu zarządzania ryzykiem;

  • kontroli wewnętrznej;

  • audytu wewnętrznego;

  • nadzoru nad zgodnością działalności z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i dobrowolnie przyjętymi standardami;

  • mechanizmów nadzoru zewnętrznego, w tym niezależnego audytu funkcji podatkowej.

Wykonywanie czynności audytowych

Czynności w zakresie audytu podatkowego wykonują pracownicy zatrudnieni w wyodrębnionej w tym celu komórce organizacyjnej urzędu obsługującego Szefa KAS, działający z jego upoważnienia.

Czynności w zakresie audytu podatkowego mogą być wykonywane z upoważnienia Szefa KAS przez pracowników i funkcjonariuszy jednostek KAS.

Pracownicy i funkcjonariusze wykonujący czynności w zakresie audytu podatkowego nie mogą uczestniczyć w przeprowadzaniu kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz w postępowaniu podatkowym wobec podatnika objętego tym audytem przez okres 3 lat od dnia jego zakończenia.

Niezależny audytor podatkowy

Niezależny audyt funkcji podatkowej jest przeprowadzany na zlecenie podatnika przez niezależnego audytora podatkowego. Obejmuje on sprawdzenie prawidłowości wykonywania obowiązków podatkowych oraz skuteczności i adekwatności wdrożonych ram wewnętrznego nadzoru podatkowego.

Z przeprowadzenia niezależnego audytu funkcji podatkowej sporządza się raport zawierający wynik niezależnego audytu funkcji podatkowej. Podpisuje go niezależny audytor podatkowy, który go przeprowadza.

Raport z niezależnego audytu funkcji podatkowej jest przekazywany niezwłocznie podatnikowi wraz z dokumentacją audytu zawierającą testy i procedury przeprowadzone w jego trakcie.