Poradnik Przedsiębiorcy

Zmiana formy opodatkowania w ciągu roku - kiedy jest możliwa?

Przedsiębiorcy mają do wyboru różne formy opodatkowania. Wybór ten ma istotny wpływ na obciążenia względem fiskusa. Czasami zdarza się, że chcą oni zmienić formę opodatkowania w trakcie roku. Przepisy co do zasady zakazują takiego zachowania. Jednak w niektórych przypadkach jest to możliwe. Kiedy zmiana formy opodatkowania w ciągu roku może zaistnieć?

Formy opodatkowania

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są z tego tytułu podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnicy tacy mogą korzystać, co do zasady, z czterech form opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej, tj. z opodatkowania:

  1. na zasadach ogólnych według skali podatkowej,

  2. na zasadach ogólnych podatkiem liniowym,

  3. w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,

  4. w formie karty podatkowej.

Kiedy możliwa jest zmiana formy opodatkowania w ciągu roku?

Formę opodatkowania, na podstawie której podatnik będzie się rozliczał z urzędem skarbowym, wybiera się do 20 stycznia. Natomiast w przypadku podatników rozpoczynających działalność w trakcie roku – do dnia złożenia wniosku o wpis do CEIDG, składanego na podstawie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (druk CEIDG 1 – pole 18). Jeśli podatnik spóźni się z tym wyborem, to będzie się rozliczał na zasadach ogólnych według skali podatkowej.

W przypadku gdy przedsiębiorca chce zmienić formę opodatkowania, powinien do 20 stycznia roku następnego złożyć stosowne oświadczenie w formie pisemnej do naczelnika właściwego urzędu skarbowego. W sytuacji niezłożenia zgłoszenia w terminie, należy kontynuować zasady opodatkowania z poprzedniego roku.

Jak widać, możliwość zmiany formy opodatkowania została ograniczona.

Likwidacja firmy i założenie nowej

W przypadku gdy w ciągu roku podatnik w sposób trwały zlikwidował pozarolniczą działalność gospodarczą i o tym fakcie zawiadomił naczelnika urzędu skarbowego, dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, sporządził spis pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) itp., a następnie w tym samym roku podatkowym ponownie rozpoczął po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzenie działalności gospodarczej, nie ma przeszkód do wyboru przez ten podmiot innej formy opodatkowania niż w poprzednio prowadzonej działalności gospodarczej.

Co istotne, nie ma znaczenia, że rozpoczęcie "nowej" działalności ma miejsce w tym samym roku co likwidacja poprzedniej.

Tym samym należy uznać, że w sytuacji gdy przedsiębiorca zawiadomił wcześniej organ podatkowy o likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, to gdy rozpocznie on ponownie działalność, nie ma podstaw, aby odmówić statusu podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego.

Stanowisko takie potwierdzają organy podatkowe, czego przykładem jest interpretacja indywidualna z 31 maja 2016 r., nr IBPB-1-1/4511-169/WRz, Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w której możemy przeczytać:

(…) w sytuacji kiedy w ciągu roku podatnik w sposób trwały zlikwidował pozarolniczą działalność gospodarczą i o tym fakcie zawiadomił naczelnika urzędu skarbowego, dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, a następnie w tym samym roku podatkowym ponownie rozpoczął (po uzyskaniu wpisu do ewidencji) prowadzenie działalności gospodarczej, nie ma przeszkód do wyboru przez ten podmiot formy opodatkowania. Należy podkreślić, że tak sformułowane stanowisko jest zgodnie z linią interpretacyjną Ministra Finansów, udzielającego indywidualne interpretacje podatkowe. Co do zasady, skoro podatnik zawiadomił wcześniej organ podatkowy o likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej (ze wszelkimi konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawnych), to gdy rozpocznie on ponownie działalność, nie ma podstaw aby odmówić statusu podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego. W związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej należy dokonać wyboru formy opodatkowania, zgodnie z cytowanymi przepisami. W przypadku zaś niezłożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, dochody z działalności gospodarczej opodatkowane są na zasadach określonych w art. 27 ustawy o PIT. Tym samym Wnioskodawca, jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która dokona jej zamknięcia na podstawie ustawy o Swobodzie może w tym samym roku podatkowym otworzyć nową działalność gospodarczą w myśl wyżej wymienionej ustawy i złożyć stosowne oświadczenie na podstawie art. 9a ust 2 ustawy o PIT (…).

Przykład 1.

Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, z której przychody są opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z uwagi na duże koszty inwestycyjne bardziej korzystne byłoby dla niego opodatkowanie w formie podatku liniowego. Zmiana formy opodatkowania w ciągu roku nie jest możliwa, dlatego też przedsiębiorca zlikwidował działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem i założył nową, w której wybrał jako formę opodatkowania podatek liniowy.