1 stycznia 2026 roku weszły w życie kluczowe zmiany w przepisach, których przedmiotem jest organizacja i funkcjonowanie funduszy emerytalnych. Zasadniczym celem nowych regulacji jest usprawnienie procedur oraz dostosowanie rozwiązań prawnych do współczesnych standardów cyfrowych obowiązujących na rynku finansowym. W niniejszym artykule szczegółowo omawiamy modyfikacje, jakie przewiduje nowelizacja w zakresie cyfryzacji i zasad zarządzania środkami.
Przepisy objęte nowelizacją oraz termin wejścia w życie zmian
Wspomniane na wstępie modyfikacje legislacyjne dotyczą przepisów Ustawy z 28 sierpnia 1997 roku o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (dalej: ustawa) i wynikają z Ustawy z 12 września 2025 roku o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (dalej: nowelizacja).
Zmiany wprowadzone do ustawy za pośrednictwem nowelizacji wchodzą w życie 1 stycznia 2026 roku.
Obowiązek publikacji na ogólnodostępnej stronie internetowej
Jednym z celów nowelizacji było przeniesienie obowiązkowych ogłoszeń i publikacji funduszy emerytalnych z prasy ogólnokrajowej do Internetu. Dotychczasowe przepisy zakładają obowiązek publikacji w dzienniku o zasięgu krajowym przeznaczonym do ogłoszeń funduszu, co jest obecnie już anachronicznym rozwiązaniem. Po zmianach statut:
otwartego funduszu emerytalnego (OFE),
pracowniczego funduszu emerytalnego (PPE),
dobrowolnego funduszu emerytalnego (DFE)
– określa ogólnodostępną stronę internetową przeznaczoną do ogłoszeń funduszu.
Ponadto zmianę statutu OFE ogłasza na ogólnodostępnej stronie internetowej nie później niż w ciągu 2 miesięcy od doręczenia mu zezwolenia na modyfikacje w tym dokumencie. Wraz z ogłoszeniem o zmianie każdorazowo zamieszcza na tej stronie tekst jednolity statutu OFE.
Kolejna zmiana dotycząca wymogu publikacji określonych informacji w Internecie odnosi się do ogłoszenia zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania OFE. Zgodnie ze znowelizowanym art. 70 ust. 1 ustawy treść zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania OFE lub połączenie powszechnych towarzystw otwarty fundusz ogłasza niezwłocznie na ogólnodostępnej stronie internetowej przeznaczonej do ogłoszeń funduszu.
Postępowanie dotyczące zawarcia umowy z OFE
Nowelizacja wprowadza możliwość elektronicznego zawierania umów i składania oświadczeń dotyczących OFE. Celem tych zmian jest wprowadzenie dodatkowych form kontaktu klientów z funduszem i dostosowanie ich do obecnych standardów technologicznych i rynkowych.
Dotychczasowe przepisy stanowiły, iż umowa z OFE może zostać zawarta wyłącznie w trybie korespondencyjnym. Po nowelizacji taka umowa może być zawarta w trybie korespondencyjnym w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.
Konsekwencją powyższej zmiany jest nadanie nowego brzmienia art. 82a ustawy. Oznacza to, że zawierając umowę z OFE, osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do tego funduszu składa oświadczenie o zapoznaniu się z treścią aktualnej informacji dotyczącej OFE w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.
Osoba wnioskująca o przyjęcie do OFE jest dodatkowo obowiązana do złożenia oświadczeń o stosunkach majątkowych w małżeństwie.
Przykład 1.
Zawierając umowę z OFE, osoba składająca wniosek o przyjęcie do funduszu ma obowiązek przedstawić w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, które pozwalają na utrwalenie treści, oświadczenie dotyczące majątkowych relacji między nią a jej małżonkiem. W przypadku braku wspólności ustawowej między małżonkami konieczne jest również udokumentowanie sposobu uregulowania tych relacji.
Warto dodać, że opisany wyżej obowiązek ciąży także na członku OFE, który wszedł w związek małżeński po zawarciu umowy z funduszem.
Członek OFE jest obowiązany zawiadomić fundusz o każdorazowej zmianie w stosunku do treści oświadczenia o małżeńskich stosunkach majątkowych, o ile zmiana taka obejmuje środki zgromadzone na jego rachunku. Zawiadomienie o zmianie treści oświadczenia składa się w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.
Zachowanie tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu emerytalnego
Jak wynika z art. 49 ust. 1 ustawy: do zachowania tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu emerytalnego są obowiązani:
- członkowie władz statutowych towarzystwa emerytalnego;
- osoby pozostające z towarzystwem emerytalnym w stosunku pracy;
- osoby pozostające z towarzystwem emerytalnym lub funduszem emerytalnym w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze;
- pracownicy podmiotów pozostających z towarzystwem emerytalnym lub funduszem emerytalnym w stosunku, o którym mowa w pkt 3.
Po zmianach do zachowania tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu emerytalnego są obowiązani także:
- osoby pozostające z osobami, o których wyżej mowa w pkt 3, w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze;
- pracownicy osób pozostających z osobami, o których wyżej mowa w pkt 3, w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze.
Wątpliwości interpretacyjne dotyczące uprawnień komorników sądowych do pozyskiwania informacji objętych tajemnicą zawodową w kontekście działalności funduszy emerytalnych zostały rozwiązane w wyniku nowelizacji. Zgodnie z wprowadzonymi zmianami, przepis art. 49 ust. 1 ustawy, dotyczący zachowania tajemnicy zawodowej w zakresie działalności funduszy emerytalnych, nie ma zastosowania, jeżeli informacje te są udostępniane na żądanie komornika sądowego w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a także w przypadku wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu spadku lub sporządzania spisu inwentarza, o ile informacje te są niezbędne w danym postępowaniu.
Możliwość korzystania w działalności funduszy emerytalnych z usług podwykonawców
Nowelizacja przewiduje również zmiany w zakresie możliwości i zasad korzystania w działalności funduszy emerytalnych z usług podwykonawców, w tym usankcjonowania obowiązku zachowania przez te podmioty tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszy.
Ustawa zakłada, że prowadzenie rejestru członków funduszu emerytalnego może być powierzone osobie trzeciej, z zastrzeżeniem przepisów art. 49 ustawy, który przewiduje zachowanie tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu emerytalnego.
Stosownie do treści nowych przepisów, osoba trzecia, której fundusz emerytalny powierzył prowadzenie rejestru członków tego funduszu, może zlecić to zadanie innej osobie za zgodą funduszu i towarzystwa emerytalnego. W takim przypadku osoba trzecia ma obowiązek do bieżącego nadzorowania ich wykonywania przez osobę, której zleciła to zadanie. Powierzenie prowadzenia rejestru członków funduszu podwykonawcy nie zwalnia towarzystwa emerytalnego z odpowiedzialności, o której mowa w art. 48 ust. 5 ustawy, tj. powierzenie wykonywania niektórych obowiązków osobie trzeciej nie ogranicza odpowiedzialności towarzystwa.
Wypłata środków zgromadzonych w ramach funduszu emerytalnego
Ustawa przewiduje, że PPE jest obowiązany zapewnić członkom funduszu możliwość wypłaty całości środków zgromadzonych na ich rachunkach w formie wypłaty jednorazowej, przy czym w trybie i na zasadach określonych w statucie PPE wypłata środków może nastąpić także w formie wypłaty realizowanej w ratach.
Dokonując natomiast zmian w art. 132 ust. 4 ustawy, rozszerzono katalog form, w których osoba uprawniona (wskazana przez zmarłego) może żądać wypłaty pośmiertnej środków zgromadzonych na rachunku członka OFE.
Przykład 2.
Środki zgromadzone przez zmarłego członka OFE, które nie zostały wykorzystane zgodnie z ustawą, są przekazywane osobom wskazanym przez niego. Wypłata na rzecz tych osób może być jednorazowa lub w ratach płatnych nie dłużej niż 2 lata, zgodnie z dyspozycją osoby uprawnionej, złożoną w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.
Zwrot towarzystwu emerytalnemu zasądzonych kwot i innych kosztów związanych z powództwem
W przypadku wydania prawomocnego orzeczenia uwzględniającego powództwo funduszu emerytalnego fundusz ten jest obowiązany do zwrotu towarzystwu emerytalnemu:
- kwot zasądzonych na rzecz funduszu emerytalnego tytułem zwrotu kosztów procesu,
- innych kosztów związanych z wnoszonym powództwem, proporcjonalnie do zakresu uwzględnionego powództwa
– tytułem poniesionych przez towarzystwo emerytalne wydatków związanych z postępowaniem sądowym do dnia wydania prawomocnego orzeczenia.
W przedstawionych powyżej okolicznościach wysokość kosztów zwracanych towarzystwu emerytalnemu nie może być większa od wysokości zasądzonego orzeczeniem świadczenia.
W razie wydania prawomocnego orzeczenia uwzględniającego powództwo funduszu emerytalnego fundusz, w terminie 7 dni od dnia uzyskania informacji o treści prawomocnego orzeczenia, informuje organ nadzoru o treści tego orzeczenia oraz o wysokości kosztów zwracanych towarzystwu emerytalnemu z aktywów funduszu.
Należy podkreślić, że zwrot ww. kosztów ma zastosowanie do orzeczeń sądowych, które uprawomocniły się od dnia wejście w życie nowelizacji, czyli od 1 stycznia 2026 roku.
Ogłoszenie przez OFE i DFE prospektu informacyjnego
Ostatnia zmiana wynikająca z nowelizacji polega na zastąpieniu obowiązku corocznej publikacji prospektu informacyjnego w dzienniku o zasięgu krajowym obowiązkiem publikacji tego prospektu na ogólnodostępnej stronie internetowej przeznaczonej do ogłoszeń OFE. Działanie to zmierza do usprawnienia przepływu informacji i zapewnienia klientom stałego i nieograniczonego dostępu do nich.
Podsumowanie - organizacja i funkcjonowanie funduszy emerytalnych
Zmiany w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych mają na celu m.in. przeniesienie obowiązkowych ogłoszeń i publikacji funduszy emerytalnych z prasy ogólnokrajowej do Internetu. Nowelizacja wprowadza ponadto możliwość elektronicznego zawierania umów i składania oświadczeń dotyczących OFE. Poszerzono również krąg podmiotów zobowiązanych do zachowania tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu emerytalnego. W ramach noweli usprawniono także postępowanie w zakresie wypłaty środków zgromadzonych na rachunku członka funduszu.
