Uzyskanie prawa jazdy to cel wielu osób, jednak obowiązujące procedury mogą budzić pytania. Kluczowym elementem całego procesu jest wygenerowanie dokumentu znanego jako Profil Kandydata na Kierowcę (PKK). Wyjaśniamy, czym on jest, dlaczego jest niezbędny i jakie kroki należy podjąć, aby bezproblemowo przejść przez wszystkie formalności i zasiąść za kierownicą.
Czym jest Profil Kandydata na Kierowcę (PKK)?
Profil Kandydata na Kierowcę (PKK) to elektroniczny dokument generowany przez właściwy wydział komunikacji, który zawiera wszystkie niezbędne dane o osobie ubiegającej się o prawo jazdy. Działa on jak cyfrowa teczka kandydata, gromadząc informacje dotyczące:
- danych osobowych kandydata;
- rodzaju uprawnień, o które się ubiega;
- orzeczeń lekarskich i psychologicznych;
- odbytych kursów i egzaminów
oraz zdjęcia.
PKK został wprowadzony w celu usprawnienia i unowocześnienia procesu wydawania praw jazdy. Dzięki niemu wszystkie podmioty zaangażowane w ten proces (wydziały komunikacji, szkoły jazdy, ośrodki egzaminowania) mają dostęp do aktualnych i spójnych danych, co eliminuje konieczność wielokrotnego dostarczania tych samych dokumentów i przyspiesza całą procedurę.
Głównym celem wprowadzenia PKK było:
- uproszczenie procedury zapisywania się na kurs prawa jazdy i przystępowania do egzaminów państwowych;
- zwiększenie bezpieczeństwa danych poprzez zapewnienie jednorodności i aktualności danych kandydata;
- eliminacja nadużyć – system elektroniczny utrudnia fałszowanie dokumentów.
Procedura uzyskania prawa jazdy na nowych zasadach
Prawo jazdy może uzyskać każdy, kto mieszka w Polsce przynajmniej od 185 dni, jest w odpowiednim wieku i po raz pierwszy chce dostać taki dokument albo ma już prawo jazdy i chce uzyskać kolejną kategorię uprawniającą do kierowania innymi pojazdami (np. motocyklami lub samochodami ciężarowymi). W związku z wprowadzeniem przepisów nakładających obowiązek posiadania PKK, chętni do uzyskania prawa jazdy muszą przejść poszczególne etapy związane z procedurą wydawania omawianego dokumentu.
Krok 1: Wizyta u lekarza i psychologa
Przed udaniem się do wydziału komunikacji należy uzyskać orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W przypadku niektórych kategorii prawa jazdy (np. C, D) lub zawodowych wymagane jest również orzeczenie psychologiczne.
Krok 2: Zgromadzenie wymaganych dokumentów
Przed wizytą w wydziale komunikacji konieczne jest przygotowanie następujących dokumentów:
- wniosek o wydanie prawa jazdy – dostępny w wydziale komunikacji lub do pobrania ze stron internetowych urzędów;
- wspomniane wcześniej orzeczenie lekarskie;
- orzeczenie psychologa – jeśli jest wymagane;
- wyraźna, aktualna fotografia zgodna z wymogami prawa (kolorowa, na jasnym tle, przedstawiająca całą głowę z wizerunkiem twarzy od jej czubka do brody, bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami);
- kserokopia dotychczasowego prawa jazdy – jeśli wnioskodawca posiada już uprawnienia do kierowania innymi pojazdami;
- dowód osobisty lub paszport do wglądu;
- zgoda rodziców lub opiekuna prawnego – jeśli osoba ubiegająca się o prawo jazdy jest niepełnoletnia (dotyczy np. kategorii AM, A1, B1).
Krok 3: Udanie się do wydziału komunikacji i wygenerowanie PKK
Po skompletowaniu wszystkich wymaganych dokumentów wnioskodawca musi złożyć je w urzędzie gminy lub miasta, wydziale komunikacyjnym właściwym dla jego miejsca zamieszkania. Jeśli dokumenty są kompletne i prawidłowe, urzędnik wygeneruje unikalny Profil Kandydata na Kierowcę. Numer ten jest przekazywany wnioskodawcy, ponieważ pomaga przy załatwianiu dalszych formalności.
Krok 4: Zapisanie się na kurs prawa jazdy
Po uzyskaniu numeru PKK kandydat może zapisać się na kurs prawa jazdy w dowolnie wybranej szkole jazdy. Podanie numeru PKK jest niezbędne do tego, aby szkoła jazdy pobrała dane kursanta z ogólnopolskiego systemu elektronicznego. Bez PKK kandydat nie będzie mógł rozpocząć kursu, a finalnie nie zostanie dopuszczony do egzaminu państwowego.
Krok 5: Odbycie kursu prawa jazdy
Po zapisaniu się na kurs kursant przechodzi przez zajęcia teoretyczne i praktyczne zgodnie z programem nauczania. Postępy w nauce są na bieżąco odnotowywane w jego PKK przez szkołę jazdy. Co ważne, chętny do uzyskania prawa jazdy ma prawo do zmiany szkoły w każdej chwili bez podawania przyczyn swojej decyzji. Przy wyborze nowego miejsca kursu należy podać PKK, w którym odnotowana zostanie zmiana szkoły jazdy.
Krok 6: Zapisanie się na egzamin państwowy
Po zakończeniu kursu szkoła jazdy aktualizuje PKK danej osoby, potwierdzając ukończenie szkolenia. Dopiero wówczas można zapisać się na egzamin państwowy w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (WORD). Podczas zapisu konieczne jest podanie swojego numeru PKK. Kursant może zapisać się na egzamin w dowolnym WORD-zie w Polsce, niezależnie od miejsca generowania PKK czy odbywania kursu.
Krok 7: Egzamin państwowy (teoretyczny i praktyczny)
Egzamin na prawo jazdy składa się z dwóch części – teoretycznej i praktycznej. Wyniki egzaminów są automatycznie odnotowywane w PKK zdającego, bez względu na liczbę podejść do egzaminu.
Krok 8: Odbiór prawa jazdy
Po pozytywnym zdaniu obu części egzaminu informacja o tym trafia do wydziału komunikacji. Wydział komunikacji na podstawie danych z PKK wystawia prawo jazdy. Dokument można odebrać w tym samym wydziale komunikacji, w którym został złożony wniosek o PKK. O dacie odbioru zazwyczaj urząd informuje daną osobę na piśmie.
Do czego przydatne jest PKK?
Wprowadzenie PKK jest istotne przede wszystkim z punktu widzenia wygody kursanta. Jeśli z jakiegoś powodu zmieni on szkołę jazdy, nie musi ponownie gromadzić dokumentów. Wystarczy, że nowa szkoła „podbierze” PKK z systemu. PKK jest dostępne w całym kraju, co umożliwia odbywanie kursów i egzaminów na prawo jazdy w różnych miejscach. Przykładowo kurs na prawo jazdy można odbyć w Gdańsku, a egzamin zdawać w Warszawie.
Po wygenerowaniu PKK orzeczenia lekarskie i psychologiczne są elektronicznie przypisane do profilu danej osoby w systemie. Nawet jeśli zgubi ona papierowy dokument, dane o orzeczeniu są dostępne dla wydziału komunikacji, szkoły jazdy i WORD-u. Kandydat nie musi martwić się o utratę dokumentu, ponieważ kluczowe informacje są bezpiecznie przechowywane w systemie.
Po zmianie danych osobowych w urzędzie stanu cywilnego i wyrobieniu nowego dowodu osobistego kursant musi udać się do wydziału komunikacji z prośbą o aktualizację danych w PKK. Urząd wprowadza wtedy nowe nazwisko do systemu, a wszystkie instytucje (szkoła jazdy, WORD) automatycznie uzyskują dostęp do zaktualizowanych informacji na profilu danej osoby. Kurs może być kontynuowany bez zbędnych formalności związanych ze zmianą danych.
W wielu urzędach dostępna jest opcja sprawdzenia statusu PKK online po podaniu jego numeru. Każda osoba, dla której utworzono PKK, może monitorować, czy jej wniosek jest już w trakcie rozpatrywania, czy prawo jazdy zostało już wyprodukowane i kiedy będzie gotowe do odbioru.
W przypadku chęci nabycia nowych uprawnień do kierowania innymi pojazdami nie trzeba wyrabiać nowego PKK. Wystarczy zgłosić się do wydziału komunikacji z aktualnym orzeczeniem lekarskim (jeśli jest wymagane dla danej kategorii) i zdjęciem. Urząd „rozbuduje” istniejący PKK o nową kategorię, oszczędzając czas danej osoby i formalności związane z tworzeniem całkowicie nowego profilu.
Podsumowanie
Wprowadzenie Profilu Kandydata na Kierowcę to ważny krok w modernizacji procesu uzyskiwania prawa jazdy w Polsce. Choć na początku może wydawać się skomplikowany, w rzeczywistości ma na celu uproszczenie i przyspieszenie całej procedury. Kluczem jest zrozumienie kolejnych kroków i odpowiednie przygotowanie się do nich. PKK jest cyfrowym przewodnikiem na drodze do uzyskania prawa jazdy.