Poradnik Przedsiębiorcy

PPK a PPE - jakie są między nimi różnice?

Oszczędzaj, a zyskasz wysoką emeryturę w przyszłości – każdy pracownik spotkał się z takim stwierdzeniem chyba raz w życiu. Problem jednak w tym, że spora część osób nie wie, jak skutecznie odkładać pieniądze, aby na emeryturze cieszyć się spokojem finansowym. Pracownicy mogą obecnie skorzystać w tym celu z dwóch rozwiązań – PPK lub PPE. Czym są te tajemnicze nazwy i w jaki sposób mają zagwarantować wyższą emeryturę?

Oszczędzanie sposobem na wysoką emeryturę?

Jeszcze kilkanaście lat temu wydawało się, że wysokie zarobki gwarantują stabilną emeryturę w przyszłości. W dobie zmian pracowniczych, postępującej globalizacji oraz funkcjonowania różnego rodzaju umów nie jest to już takie jednoznaczne.

Pracownicy zatrudnieni na podstawie stosunku pracy mają prawo do emerytury w przyszłości, pod warunkiem, że będą związani umową przez dosyć długi okres, a ich wynagrodzenie będzie odpowiednio wysokie. Pracodawcy muszą w takich przypadkach obowiązkowo odprowadzać składki emerytalne lub rentowe względem danej osoby i to właśnie z nich wypłacana będzie przyszła emerytura. Problem jednak w tym, że takie świadczenie będzie niestety dosyć niskie.

Jak zatem zabezpieczyć swoją finansową przyszłość i podnieść wysokość przyszłej emerytury? Warto pomyśleć o przystąpieniu do Pracowniczego Planu Kapitałowego (PPK) albo Pracowniczego Planu Emerytalnego (PPE). Są to rozwiązania, które mają za zadanie wspomóc nasze oszczędzanie i podwyższyć poziom przyszłego świadczenia emerytalnego.

Czym jest PPE?

Pracowniczy Program Emerytalny to jeden ze środków wspomagających oszczędzanie na przyszłą emeryturę. Tak naprawdę PPE funkcjonuje już od 1999 r. i w dużym skrócie możemy określić go jako składki odkładane niezależnie od składek ZUS.

Podstawowym celem PPE jest zwiększenie świadczenia emerytalnego pobieranego przez pracownika w przyszłości. Przystąpienie do tego programu jest całkowicie dobrowolne – z takiego rozwiązania może skorzystać każdy pracownik.

Kto może przystąpić do PPE?

Prawo skorzystania z Pracowniczego Programu Emerytalnego przysługuje osobom, które są zatrudnione na podstawie:

  • umowy o pracę,

  • powołania,

  • mianowania,

  • wyboru,

  • spółdzielczej umowy o pracę (w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu),

  • umowy zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego osobę prawną,

  • umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia – pod warunkiem, że umowa zakładowa przewiduje taką możliwość.

Do programu mogą także przystąpić członkowie spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych.

Pamiętajmy, że osoby, które chcą przystąpić do PPE, muszą być zatrudnione u danego pracodawcy co najmniej 3 miesiące i nie mogą mieć więcej niż 70 lat.

Korzyści z przystąpienia do PPE

Niewątpliwą korzyścią płynącą z przystąpienia do Pracowniczego Programu Emerytalnego jest fakt, że cała składka emerytalna jest opłacana przez pracodawcę (składka wynosi maksymalnie 7% otrzymywanego wynagrodzenia, przy czym można ustalić jedną kwotową stawkę obowiązująca wszystkie osoby zatrudnione w danym zakładzie pracy).

Pracownik nie musi więc samodzielnie odkładać pieniędzy, nie martwi się żadnymi formalnościami związanymi z oszczędzaniem na przyszłą emeryturę. PPE działa zatem na zasadzie składek ZUS, które są obowiązkowo odkładane, gdy pracownik jest zatrudniony na podstawie stosunku pracy.

Natomiast minusem w takiej sytuacji może być zmniejszenie wypłacanego wynagrodzenia na rękę.

Kiedy możemy wypłacić kapitał zgromadzony w PPE?

Odkładanie pieniędzy w PPE oznacza, że prędzej czy później zgromadzone w ten sposób fundusze będą wypłacone. Dostęp do kapitału jest przyznawany pracownikowi, gdy ukończy on 60. rok życia, ewentualnie gdy ma 55 lat i posiada już prawo do emerytury. Niezależnie od tego obowiązkowa wypłata pieniędzy zgromadzonych w ramach PPE następuje najpóźniej wraz z nadejściem 70. urodzin danego pracownika.

Przyszły emeryt ma prawo zdecydować, czy zgromadzone przez niego środki zostaną wypłacone jednorazowo w pełnej wysokości, czy też w systemie ratalnym.

Co jednak, jeśli pracownik nie dożyje swojej emerytury? Środki zgromadzone w ramach PPE nie przepadają – zostaną wypłacone osobom wskazanym wcześniej przez zatrudnionego. Jeśli pracownik nie wskazał takich dysponentów, pieniądze przypadną jego spadkobiercom.

Warto przy tym pamiętać, że nabycie kapitału zgromadzonego w PPE jest wolne od podatku od spadków i darowizn oraz od tzw. podatku Belki.

Czym jest PPK?

Alternatywą dla PPE jest Pracowniczy Plan Kapitałowy (PPK). Tak naprawdę PPK jest nowością, jeśli chodzi o możliwości oszczędzania na przyszłą emeryturę. Faktyczny start programu datowany jest na październik 2019 r. – to wtedy nastąpiły pierwsze wpłaty środków gromadzonych na przyszłe emerytury pracownicze.

PPK jest obowiązkowe dla pracodawcy, chyba że w danym zakładzie pracy obowiązuje PPE ze składką podstawową finansowaną przez pracodawcę w wysokości min. 3,5%, do którego przystąpiło ponad 25% zatrudnionych.

Ustawodawca wprowadził także daty graniczne, zgodnie z którymi do PPK muszą przystąpić:

  • firmy zatrudniającej co najmniej 250 osób – od 1 lipca 2019 r.

  • firmy zatrudniające co najmniej 50 osób – od 1 stycznia 2020 r.

  • firmy zatrudniające co najmniej 20 osób – od 1 lipca 2020 r.

  • pozostałe firmy i sektor publiczny – od 1 stycznia 2021 r.

Kto może przystąpić do PPK?

Zapis do PPK następuje automatycznie – pracownik ma jednak możliwość rezygnacji z uczestnictwa w tym programie. W tym celu musi jedynie złożyć deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK. Pamiętajmy, że takie oświadczenie jest ważne przez 4 lata – jeśli nie zostanie po tym czasie odnowione, pracownik zostanie ponownie wpisany do PPK.

Do PPK mogą przystąpić pracownicy zatrudnieni na podstawie:

  • umowy o pracę,

  • umowy agencyjnej,

  • oskładkowanej umowy zlecenia.

W programie mogą ponadto uczestniczyć osoby wykonujące pracę nakładczą, członkowie rad nadzorczych, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych.

Prawo do przystąpienia do PPK przysługuje osobom, które są zatrudnione co najmniej 3 miesiące w danym zakładzie pracy oraz nie ukończyły 70 roku życia.

Korzyści z przystąpienia do PPK

Pracowniczy Plan Kapitałowy niesie ze sobą kilka korzyści. Podstawową jest oczywiście zwiększenie emerytury w przyszłości. PPK to także:

  • wyższa stopa zwrotu oszczędności – w ramach programu na emeryturę oszczędza zarówno pracownik, jak i pracodawca (wpłata podstawowa pracodawcy to 1,5% wynagrodzenia danej osoby, wpłata podstawowa pracownika to natomiast 2% otrzymywanej pensji. Istnieje możliwość zadeklarowania wpłaty dodatkowej w wysokości 2,5% dla pracodawcy oraz 2% dla pracownika),

  • całkowicie prywatne oszczędności,

  • bonus za uczestnictwo w PPK w postaci 250 zł otrzymywanych na start oraz 240 zł wypłacanych corocznie.

Kiedy możemy wypłacić kapitał zgromadzony w PPK?

Wypłata kapitału zgromadzonego w PPK odbywa się na nieco innych zasadach niż wypłata środków z PPE. Uprawniony może żądać zwrotu swoich pieniędzy:

  • po ukończeniu 60 lat – w całości w co najmniej 120 ratach; w wysokości 75% w co najmniej 120 ratach; w wysokości 25% jednorazowo lub w ratach,

  • niezależnie od wieku – w całości w przypadku konieczności pokrycia wkładu własnego na zakup nieruchomości mieszkaniowej; w wysokości 25% w razie poważnej choroby uczestnika, współmałżonka lub dziecka.

Środki zgromadzone w ramach PPK również podlegają dziedziczeniu. Jeśli pracownik pozostawał w związku małżeńskim, to połowa pieniędzy przypadnie jego małżonkowi, druga część natomiast wypłacona zostanie osobom wskazanym wcześniej przez zatrudnionego. Jeśli pracownik nie wskazał takich dysponentów, druga połowa środków przypada jego spadkobiercom. Jeśli zatrudniony nie pozostawał w małżeństwie, całość środków zostanie wypłacona albo wskazanym wcześniej dysponentom, albo wyznaczonym spadkobiercom.

PPK czy PPE – co wybrać?

Według danych statystycznych opublikowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego pracownicy coraz chętniej rezygnują z PPE na rzecz PPK. Wraz z pojawieniem się alternatywy oszczędzania na przyszłą emeryturę zatrudnieni chętniej decydują się na skorzystanie z nowego rozwiązania finansowego.

Tak naprawdę nie wiemy, jaka jest potencjalna opłacalność każdego z powyższych programów emerytalnych – zależy to od wielu różnych czynników. Eksperci finansowi ostrożnie deklarują, że PPE jest dobrym rozwiązaniem dla osób, które otrzymują dosyć wysokie wynagrodzenie – przy niższych pensjach lepiej jest wybrać PPK.