Poradnik Przedsiębiorcy

Przyspieszenie amortyzacji - na czym polega?

Przedsiębiorcy w określonych sytuacjach mogą podwyższyć stawki amortyzacyjnej o określony współczynnik. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, na czym polega przyspieszenie amortyzacji i kiedy będzie możliwe podwyższenie współczynnika wynikającego z Wykazu stawek amortyzacyjnych!

Przyspieszenie amortyzacji - maszyny i urządzenia poddane szybkiemu postępowi technicznemu

Przedsiębiorcy mogą zastosować przyspieszenie amortyzacji w odniesieniu do maszyn i urządzeń zaliczanych do grupy 4-6 i 8 KŚT, które poddane są szybkiemu podstępowi technicznemu. Należy jednak pamiętać, że współczynnik podwyższający nie może być wyższy niż 2,0. Takie podwyższenie dopuszczalne jest od miesiąca następującego po miesiącu, w którym dany środek trwały został wprowadzony do ewidencji. Jeżeli podwyższenie nie nastąpi w tym momencie, można go dokonać od pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego.

Przedsiębiorca może zastanawiać się, co należy rozumieć pod pojęciem szybkiego postępu technicznego. W tej kwestii stanowisko zajął dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 3 lutego 2010 r., (syg.  IBPBI/2/423-1353/09/AK), który stwierdził:

W objaśnieniach do Wykazu stawek amortyzacyjnych ustawodawca wskazał, iż przez maszyny i urządzenia grupy 4-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), poddanych szybkiemu postępowi technicznemu, (...) rozumie się maszyny, urządzenia i aparaturę, w których zastosowane są układy mikroprocesorowe lub systemy komputerowe, spełniające założone funkcje dzięki wykorzystaniu w nich najnowszych zdobyczy techniki, a także pozostałą aparaturę naukowo-badawczą i doświadczalno-produkcyjną.

Ważne!

Do maszyn i urządzeń zaliczanych do grupy 4-6 KŚT zaliczyć można:

  • maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania,

  • maszyny, urządzenia i aparaty specjalistyczne,

  • urządzenia techniczne,

  • narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane.

Przyspieszenie amortyzacji - maszyny, urządzenia oraz środki transportu wymagające szczególnej sprawności technicznej

W myśl art. 22i ust. 2 pkt 2 podatnicy mogą podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki podwyższać dla maszyn, urządzeń i środków transportu, z wyjątkiem morskiego taboru pływającego, używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej przy zastosowaniu w tym okresie współczynników nie wyższych niż 1,4.

Za takie obiekty należy rozumieć te, które są używane w pracy np. na trzy zmiany, mimo że nie działają w ruchu ciągłym, używane w warunkach terenowych, w warunkach leśnych, pod ziemią lub innych wskazujących na bardziej intensywne zużycie. Natomiast udowodnienie, że faktycznie tak jest, spoczywa na podatniku. Należy mieć również na uwadze, że zwiększoną amortyzację ze względu na intensywne użytkowanie lub wymóg szczególnej sprawności technicznej można stosować tylko przez okres, gdy te okoliczności wystąpiły. Zmiany w stawce amortyzacji należy wprowadzić od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania środków trwałych.

Zgodnie ze stanowiskiem dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 30 marca 2009 r., nr ILPB1/415-52/09-2/AA: Kwalifikacji czy została spełniona powyższa przesłanka dokonuje sam podatnik. Jeśli więc zachodzą okoliczności powołane w powyższych przepisach, to Wnioskodawczyni może podstawową stawkę amortyzacyjną podwyższyć przy zastosowaniu współczynnika nie wyższego niż 1,4. Należy jednak zwrócić uwagę, iż z prowadzonej dokumentacji podatkowej winno wynikać, że samochody są bardziej intensywnie używane w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagają szczególnej sprawności technicznej.

Przyspieszenie amortyzacji - amortyzacja budynków i budowli używanych w warunkach pogorszonych lub złych

Przedsiębiorcy mogą zastosować przyspieszenie amortyzacji w odniesieniu do budowli i budynków, które są używane w warunkach pogorszonych i złych. Zgodnie z art. 22i ust. 2 pkt 1 podatnicy mogą podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki podwyższać dla budynków i budowli używanych w warunkach:

  • pogorszonych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,2,

  • złych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,4.

Ważne!

Jak wynika z objaśnień do załącznika 1 ustawy o PIT (Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych), Za pogorszone warunki używania budynków i budowli (...), uważa się używanie tych środków trwałych pod ciągłym działaniem wody, par wodnych, znacznych drgań, nagłych zmian temperatury oraz innych czynników powodujących przyspieszenie zużycia obiektu.

2. Za złe warunki używania budynków i budowli (...), uważa się używanie tych środków trwałych pod wpływem niszczących środków chemicznych, a zwłaszcza gdy służą one produkcji, wytwarzaniu lub przechowywaniu żrących środków chemicznych. Dotyczy to również przypadków silnego działania na budynek lub budowlę niszczących środków chemicznych rozproszonych w atmosferze, wodzie lub wydzielających się w postaci oparów, których źródłem są inne obiekty znajdujące się w pobliżu.

W przypadku wystąpienia lub ustania warunków uzasadniających podwyższenie stawek podstawowych ulegają one zmianom, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany.

Amortyzacja używanych środków trwałych

W myśl przepisów ustawy o PIT  za środki trwałe używane uznaje się te, które przed nabyciem i pierwszym wprowadzeniem do ewidencji firmy były wykorzystywane przez okres, co najmniej 6 miesięcy. Definicja ta dotyczy środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 KŚT oraz środków transportu. Stawkę przedsiębiorca ustala indywidualnie, zważając jednak na ograniczenia w przepisach.

Ważne!

Okres amortyzacji używanego środka trwałego po raz pierwszy wprowadzonego do ewidencji danego przedsiębiorcy nie może być krótszy niż:

- dla środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji:

  • 24 miesiące (2 lata) - gdy ich wartość początkowa nie przekracza 25.000 zł,

  • 36 miesięcy (3 lata)- gdy ich wartość początkowa jest wyższa od 25.000 zł i nie przekracza 50.000 zł,

  • 60 miesięcy (5 lat) - w pozostałych przypadkach;

- dla środków transportu, w tym samochodów osobowych - 30 miesięcy (2,5 roku);

- dla budynków (lokali) i budowli 10 lat, z pewnymi wyjątkami m.in.:

  • trwale związanych z gruntem budynków handlowo-usługowych wymienionych w rodzaju 103 Klasyfikacji i innych budynków niemieszkalnych wymienionych w rodzaju 109 Klasyfikacji, trwale związanych z gruntem - dla których okres amortyzacji - nie może być krótszy niż 3 lata,

  • kiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m3, domków kempingowych i budynków zastępczych - dla których okres amortyzacji - nie może być krótszy niż 3 lata;

- dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5% - 40 lat pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia ich oddania po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika, z tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat.

Zastosowanie podwyższonego współczynnika na przykładach

Zastosowanie wyższego współczynnika amortyzacji zostanie zobrazowane na poniższych przykładach.

Przykład 1.

Przedsiębiorca N prowadzący działalność w zakresie oprogramowania w kwietniu 2016 roku dokonał zakupu zestawu komputerowego o łącznej wartości 15 000 zł netto. W maju środek trwały został wprowadzony do ewidencji. Przedsiębiorca spełnia kryteria do zastosowania wyższego współczynnika w wysokości 2,0 ze względu na fakt, że urządzenie zostanie poddane szybkiemu podstępowi technicznemu. W związku z tym podstawowa stawka określona dla zestawu komputerowego zostanie podwyższona do  60% roczne (30%*2,0). Okres amortyzacji zostanie skrócony do 20 miesięcy.

Przykład 2.

Przedsiębiorca X prowadzi działalność z zakresu transportu towarów. Z tego tytułu dokonał zakupu samochodu ciężarowego o wartości 80 000 zł. Przedsiębiorca planuje wykorzystywać samochód bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych. W związku z tym będzie podwyższyć roczną stawkę amortyzacji do 28% (20%*1,4).

Ważne!

Przyjmuje się, że najczęstszym wyznacznikiem intensywności w odniesieniu do pojazdów jest roczny przebieg pojazdu. Dla potwierdzenia warto przytoczyć stanowisko dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie zawarte w indywidualnej interpretacji podatkowej z 17 stycznia 2012 r. (nr sygn. IPPB3/423-992/11-2/JD), który stwierdził: Biorąc pod uwagę uwarunkowania rynkowe (w tym mające wpływ na przebieg transakcji ubezpieczenia czy zbycia pojazdów samochodowych) należy stwierdzić, że o znacznej, a nawet ponadprzeciętnej intensywności wykorzystywania samochodów może świadczyć ich przebieg. Analiza publikacji w prasie motoryzacyjnej, danych firm ubezpieczeniowych czy informacji dotyczących ofert sprzedaży pojazdów na rynku wtórnym należy przyjąć, że przeciętnie samochody w Polsce przejeżdżają rocznie około 30 tys. kilometrów.

Tym samym prawidłowe wydaje się założenie, że w sytuacji, gdy roczny przebieg pojazdu jest wyższy niż 30 000 km, jest on eksploatowany w sposób bardziej intensywny (o ile oczywiście sam producent nie zakłada większej eksploatacji w udzielanej gwarancji). W powołanej wyżej interpretacji podatnik zadał pytanie, czy roczny przebieg na poziomie 50 tys. kilometrów świadczy o intensywnej eksploatacji, co organ skarbowy potwierdził.

Przykład 3.

W styczniu 2015 roku przedsiębiorca S zakupił biurowiec, który w tym samym miesiącu został wprowadzony do użytkowania. Z dokumentacji otrzymanej od poprzedniego właściciela obiektu wynika, że był użytkowany od  roku 1985. W przypadku biurowca minimalny okres użytkowania wynosi 10 lat, stąd wysokość stawki amortyzacji wyniesie 10%.  

Ważne!

Nie ma znaczenia sposób wcześniejszej eksploatacji środka trwałego danego środka trwałego - czy był wykorzystywany do celów prywatnych, czy na potrzeby działalności. Jednak istotne jest, by fakt ten został udowodniony.  

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, że wystarczającym dowodem wcześniejszego użytkowania obiektu może być kopia dziennika budowy oraz oświadczenie pierwszego właściciela nieruchomości o zakończeniu budowy i przyjęciu obiektu do używania (interpretacja indywidualna z 10 lutego 2009 r., nr ITPB1/415-680/08/PSZ). Z kolei Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach, uznał, że wcześniejszą eksploatację środków transportowych dokumentuje dowód rejestracyjny, karta pojazdu lub faktura zakupu (por. postanowienie z 14 grudnia 2005 r., nr OG-005/198/PDI-415/23/2005).