W artykule analizujemy, jakie skutki podatkowe wywołuje nieodpłatne użyczenie towarów do testów kontrahentom. Wyjaśniamy, czy w świetle przepisów o podatku VAT czynność ta powinna być kwalifikowana jako dostawa towarów, czy może jako świadczenie usług, oraz czy wiąże się z koniecznością opodatkowania.
Użyczenie towarów do testów a dostawa towarów
Co do zasady czynnością podlegającą opodatkowaniu jest odpłatna dostawa towarów. Jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia;
- wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Należy podkreślić, że opodatkowane jest przekazanie, w którego wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Postanowienia art. 7 ust. 2 ustawy odnoszące się do kwestii nieodpłatnego przekazania są uzupełnieniem podstawowej regulacji dotyczącej dostawy towarów, czyli art. 7 ust. 1 ustawy, który mówi, że opodatkowaniu podlega każda czynność stanowiąca przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Z przytoczonego art. 7 ust. 2 ustawy wynika zatem, że opodatkowaniu VAT podlega każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów, ich imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego, to takie przekazanie towarów bez wynagrodzenia (nieodpłatne przekazania) pozostaje neutralne podatkowo (podatnik nie musi dokonać jego opodatkowania).
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 29 lipca 2026 roku (nr 0112-KDIL3.4012.427.2026.2.MBN):
„Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do opisu sprawy, należy zwrócić uwagę, że w sprawie nie ma/nie będzie miał zastosowania art. 7 ust. 2 ustawy, bowiem – jak wskazali Państwo we wniosku – użyczane towary pozostają przez cały czas Państwa własnością, Kontrahent otrzymuje je wyłącznie w celu przetestowania/sprawdzenia możliwości ich wykorzystania w swojej działalności przed ewentualnym podjęciem decyzji o ich zakupie, użyczenie następuje na czas określony, za samo użyczenie (w tym przemieszczenie towarów) nie jest należne jakiekolwiek wynagrodzenie, ani w pieniądzu, ani w naturze, ani w jakiejkolwiek innej formie ekwiwalentu”.
Użyczenie towarów do testów a świadczenie usług
W świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.
Trzeba podkreślić, że w ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
- użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
- nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu, nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
Zatem, aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością. Przez świadczenie usług niezwiązanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.
W sytuacji, gdy mamy do czynienia z nieodpłatną usługą udostępniania kontrahentom towarów, która stanowi element polityki sprzedażowo-marketingowej, mającej na celu zwiększenie prawdopodobieństwa zakupu towarów przez kontrahentów, taka usługa ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa, jego potrzebami i ma na celu przyniesienie korzyści z tejże działalności.
Wobec tego nieodpłatne użyczenie towarów kontrahentowi należy traktować jako nieodpłatne świadczenie usług, dokonywane na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W przywołanej już interpretacji indywidualnej z 29 lipca 2026 roku (nr 0112-KDIL3.4012.427.2026.2.MBN) organ podatkowy wskazał, że nieodpłatne użyczenie towarów kontrahentowi w celu ich czasowego używania (testów), z zamiarem ich zwrotu lub późniejszej sprzedaży, będzie stanowić świadczenie usług, które będzie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zatem należy uznać, że czynność ta będzie dokonywana na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Tym samym przekazanie to nie stanowi/nie będzie stanowić nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usług, zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. W konsekwencji te przepisy nie będą miały zastosowania.
Reasumując, należy wskazać, że analizowany przypadek użyczenia towarów do testów stanowi przykład czynności neutralnej podatkowo, ponieważ w opisanych okolicznościach nie dochodzi ani do nieodpłatnej dostawy towarów, ani do nieodpłatnego świadczenia usług generującego obowiązek zapłaty VAT.
